શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ સપ્તષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
તં દૃષ્ટ્વા જૃંભમાણં તે ક્રમિતું શતયોજનમ્ ।
વીર્યેણાપૂર્યમાણં ચ સહસા વાનરોત્તમમ્ ॥ 1 ॥
સહસા શોકમુત્સૃજ્ય પ્રહર્ષેણ સમન્વિતાઃ ।
વિનેદુસ્તુષ્ટુવુશ્ચાપિ હનૂમંતં મહાબલમ્ ॥ 2 ॥
પ્રહૃષ્ટા વિસ્મિતાશ્ચૈવ વીક્ષંતે સ્મ સમંતતઃ ।
ત્રિવિક્રમકૃતોત્સાહં નારાયણમિવ પ્રજાઃ ॥ 3 ॥
સંસ્તૂયમાનો હનુમાન્વ્યવર્ધત મહાબલઃ ।
સમાવિધ્ય ચ લાંગૂલં હર્ષાદ્બલમુપેયિવાન્ ॥ 4 ॥
તસ્ય સંસ્તૂયમાનસ્ય સર્વૈર્વાનરપુંગવૈઃ ।
તેજસાપૂર્યમાણસ્ય રૂપમાસીદનુત્તમમ્ ॥ 5 ॥
યથા વિજૃંભતે સિંહો વિવૃદ્ધો ગિરિગહ્વરે ।
મારુતસ્યૌરસઃ પુત્રસ્તથા સંપ્રતિ જૃંભતે ॥ 6 ॥
અશોભત મુખં તસ્ય જૃંભમાણસ્ય ધીમતઃ ।
અંબરીષમિવાઽદીપ્તં વિધૂમ ઇવ પાવકઃ ॥ 7 ॥
હરીણામુત્થિતો મધ્યાત્સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહઃ ।
અભિવાદ્ય હરીન્વૃદ્ધાન્હનુમાનિદમબ્રવીત્ ॥ 8 ॥
અરુજત્સર્વતાગ્રાણિ હુતાશનસખોઽનિલઃ ।
બલવાનપ્રમેયશ્ચ વાયુરાકાશગોચરઃ ॥ 9 ॥
તસ્યાહં શીઘ્રવેગસ્ય શીઘ્રગસ્ય મહાત્મનઃ ।
મારુતસ્યૌરસઃ પુત્રઃ પ્લવનેનાસ્મિ તત્સમઃ ॥ 10 ॥
ઉત્સહેયં હિ વિસ્તીર્ણમાલિખંતમિવાંબરમ્ ।
મેરું ગિરિમસંગેન પરિગંતું સહસ્રશઃ ॥ 11 ॥
બાહુવેગપ્રણુન્નેન સાગરેણાહમુત્સહે ।
સમાપ્લાવયિતું લોકં સપર્વતનદીહ્રદમ્ ॥ 12 ॥
મમોરુજંઘાવેગેન ભવિષ્યતિ સમુત્થિતઃ ।
સમ્મૂર્ચ્છિતમહાગ્રાહસ્સમુદ્રો વરુણાલયઃ ॥ 13 ॥
પન્નગાશનમાકાશે પતંતં પક્ષિસેવિતે ।
વૈનતેયમહં શક્તઃ પરિગંતું સહસ્રશઃ ॥ 14 ॥
ઉદયાત્પ્રસ્થિતં વાપિ જ્વલંતં રશ્મિમાલિનમ્ ।
અનસ્તમિતમાદિત્યમભિગંતું સમુત્સહે ॥ 15 ॥
તતો ભૂમિમસંસ્પૃશ્ય પુનરાગંતુમુત્સહે ।
પ્રવેગેનૈવ મહતા ભીમેન પ્લવગર્ષભાઃ ॥ 16 ॥
ઉત્સહેયમતિક્રાંતું સર્વાનાકાશગોચરાન્ ।
સાગરં ક્ષોભયિષ્યામિ દારયિષ્યામિ મેદિનીમ્ ॥ 17 ॥
પર્વતાંશ્ચૂર્ણયિષ્યામિ પ્લવમાનઃ પ્લવંગમાઃ ।
હરિષ્યામ્યૂરુવેગેન પ્લવમાનો મહાર્ણવમ્ ॥ 18 ॥
લતાનાં વિવિધં પુષ્પં પાદપાનાં ચ સર્વશઃ ।
અનુયાસ્યંતિ મામદ્ય પ્લવમાનં વિહાયસા ॥ 19 ॥
ભવિષ્યતિ હિ મે પંથાસ્સ્વાતેઃ પંથા ઇવાંબરે ।
ચરંતં ઘોરમાકાશમુત્પતિષ્યંતમેવ વા ॥ 20 ॥
દ્રક્ષ્યંતિ નિપતિષ્યંતં ચ સર્વભૂતાનિ વાનરાઃ ।
મહામેરુપ્રતીકાશં માં દ્રક્ષ્યથ વાનરાઃ ॥ 21 ॥
દિવમાવૃત્ય ગચ્છંતં ગ્રસમાનમિવાંબરમ્ ।
વિધમિષ્યામિ જીમૂતાન્કંપયિષ્યામિ પર્વતાન્ ॥ 22 ॥
સાગરં શોષયિષ્યામિ પ્લવમાનસ્સમાહિતઃ ।
વૈનતેયસ્ય યા શક્તિર્મમ સા મારુતસ્ય વા ॥ 23 ॥
ઋતે સુપર્ણરાજાનં મારુતં વા મહાજવમ્ ।
ન તદ્ભૂતં પ્રપશ્યામિ યન્માં પ્લુતમનુવ્રજેત્ ॥ 24 ॥
નિમેષાંતરમાત્રેણ નિરાલંબનમંબરમ્ ।
સહસા નિપતિષ્યામિ ઘનાદ્વિદ્યુદિવોત્થિતા ॥ 25 ॥
ભવિષ્યતિ હિ મે રૂપં પ્લવમાનસ્ય સાગરે ।
વિષ્ણોર્વિક્રમમાણસ્ય પુરા ત્રીન્વિક્રમાનિવ ॥ 26 ॥
બુદ્ધ્યા ચાહં પ્રપશ્યામિ મનશ્ચેષ્ટા ચ મે તથા ।
અહં દ્રક્ષ્યામિ વૈદેહીં પ્રમોદધ્વં પ્લવંગમાઃ ॥ 27 ॥
મારુતસ્ય સમો વેગે ગરુડસ્ય સમો જવે ।
અયુતં યોજનાનાં તુ ગમિષ્યામીતિ મે મતિઃ ॥ 28 ॥
વાસવસ્ય સવજ્રસ્ય બ્રહ્મણો વા સ્વયંભુવઃ ।
વિક્રમ્ય સહસા હસ્તાદમૃતં તદિહાનયે ॥ 29 ॥
લંકાં વાપિ સમુત્ક્ષિપ્ય ગચ્છેયમિતિ મે મતિઃ ।
તમેવં વાનરશ્રેષ્ઠં ગર્જંતમમિતૌજસમ્ ॥ 30 ॥
પ્રહૃષ્ટા હરયસ્તત્ર સમુદૈક્ષંત વિસ્મિતાઃ ।
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા જ્ઞાતીનાં શોકનાશનમ્ ॥ 31 ॥
ઉવાચ પરિસંહૃષ્ટો જાંબવાન્હરિસત્તમઃ ।
વીર કેસરિણઃ પુત્ર હનુમાન્મારુતાત્મજ ॥ 32 ॥
જ્ઞાતીનાં વિપુલશ્શોકસ્ત્વયા તાત પ્રણાશિતઃ ।
તવ કલ્યાણરુચયઃ કપિમુખ્યાસ્સમાગતાઃ ॥ 33 ॥
મંગલં કાર્યસિદ્ધ્યર્થં કરિષ્યંતિ સમાહિતાઃ ।
ઋષીણાં ચ પ્રસાદેન કપિવૃદ્ધમતેન ચ ॥ 34 ॥
ગુરૂણાં ચ પ્રસાદેન પ્લવસ્વ ત્વં મહાર્ણવમ્ ।
સ્થાસ્યામશ્ચૈકપાદેન યાવદાગમનં તવ ॥ 35 ॥
ત્વદ્ગતાનિ ચ સર્વેષાં જીવનાનિ વનૌકસામ્ ।
તતસ્તુ હરિશાર્દૂલસ્તાનુવાચ વનૌકસઃ ॥ 36 ॥
નેયં મમ મહી વેગં લંઘને ધારયિષ્યતિ ।
એતાનીહ નગસ્યાસ્ય શિલાસંકટશાલિનઃ ॥ 37 ॥
શિખરાણિ મહેંદ્રસ્ય સ્થિરાણિ સુમહાંતિ ચ ।
એષુ વેગં કરિષ્યામિ મહેંદ્રશિખરેષ્વહમ્ ॥ 38 ॥
નાનાદ્રુમવિકીર્ણેષુ ધાતુનિષ્યંદશોભિષુ ।
એતાનિ મમ નિષ્પેષં પાદયોઃ પ્લવતાં વરાઃ ॥ 39 ॥
પ્લવતો ધારયિષ્યંતિ યોજનાનામિતશ્શતમ્ ।
તતસ્તં મારુતપ્રખ્યસ્સહરિર્મારુતાત્મજઃ ॥ 40 ॥
આરુરોહ નગશ્રેષ્ઠં મહેંદ્રમરિમર્દનઃ ।
વૃતં નાનાવિધૈઃ વૃક્ષૈર્મૃગસેવિતશાદ્વલમ્ ॥ 41 ॥
લતાકુસુમસંબાધં નિત્યપુષ્પફલદ્રુમમ્ ।
સિંહશાર્દૂલચરિતં મત્તમાતંગસેવિતમ્ ॥ 42 ॥
મત્તદ્વિજગણોદ્ઘુષ્ટં સલિલોત્પીડસંકુલમ્ ।
મહદ્ભિરુચ્છ્રિતં શૃંગૈર્મહેંદ્રં સ મહાબલઃ ॥ 43 ॥
વિચચાર હરિશ્રેષ્ઠો મહેંદ્રસમવિક્રમઃ ।
પાદાભ્યાં પીડિતસ્તેન મહાશૈલો મહાત્મના ॥ 44 ॥
રરાજ સિંહાભિહતો મહાન્મત્ત ઇવ દ્વિપઃ ।
મુમોચ સલિલોત્પીડાન્વિપ્રકીર્ણશિલોચ્ચયઃ ॥ 45 ॥
વિત્રસ્તમૃગમાતંગઃ પ્રકંપિતમહાદ્રુમઃ ।
નાનાગંધર્વમિથુનૈઃ પાનસંસર્ગકર્કશૈઃ ॥ 46 ॥
ઉત્પતદ્ભિશ્ચ વિહગૈર્વિદ્યાધરગણૈરપિ ।
ત્યજ્યમાનમહાસાનુસ્સન્નિલીનમહોરગઃ ॥ 47 ॥
ચલશૃંગશિલોદ્ઘાતસ્તદાઽભૂત્સ મહાગિરિઃ ।
નિશ્શ્વસદ્ભિસ્તદાઽર્તૈસ્તુ ભુજંગૈરર્ધનિઃસૃતૈઃ ॥ 48 ॥
સપતાક ઇવાભાતિ સ તદા ધરણીધરઃ ।
ઋષિભિસ્ત્રાસસંભ્રાંતૈસ્ત્યજ્યમાનઃ શિલોચ્ચયઃ ॥ 49 ॥
સીદન્મહતિ કાંતારે સાર્થહીન ઇવાધ્વગઃ ।
સવેગવાન્ વેગસમાહિતાત્મા હરિપ્રવીરઃ પરવીરહંતા ।
મનસ્સમાધાય મહાનુભાવો જગામ લંકાં મનસા મનસ્વી ॥ 50 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે સપ્તષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
