શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ એકાશીતિતમસ્સર્ગઃ ।
તતો નાંદીમુખીં રાત્રિં ભરતં સૂતમાગધાઃ ।
તુષ્ટુવુર્વાગ્વિશેષજ્ઞાસ્સ્તવૈર્મંગલસંહિતૈઃ ॥ 1 ॥
સુવર્ણકોણાભિહતઃ પ્રાણદદ્યામદુંદુભિઃ ।
દધ્મુશ્શંખાંશ્ચ શતશો નાદાંશ્ચોચ્ચાવચસ્વરાન્ ॥ 2 ॥
સ તૂર્યઘોષ સ્સુમહાંદિવમાપૂરયન્નિવ ।
ભરતં શોકસંતપ્તં ભૂયશ્શોકૈરરંધ્રયત્ ॥ 3 ॥
તતઃ પ્રબુદ્ધો ભરતસ્તં ઘોષં સન્નિવર્ત્ય ચ ।
નાહં રાજેતિ ચાપ્યુક્ત્વા શત્રુઘ્નમિદમબ્રવીત્ ॥ 4 ॥
પશ્ય શત્રુઘ્ન કૈકેય્યા લોકસ્યાપકૃતં મહત્ ।
વિસૃજ્ય મયિ દુઃખાનિ રાજા દશરથો ગતઃ ॥ 5 ॥
તસ્યૈષા ધર્મરાજસ્ય ધર્મમૂલા મહાત્મનઃ ।
પરિભ્રમતિ રાજ્ય શ્રીર્નૌરિવાકર્ણિકા જલે ॥ 6 ॥
યો હિ ન સ્સુમહાન્નાથસ્સોઽપિ પ્રવ્રાજિતો વનમ્ ।
અનયા ધર્મમુત્સૃજ્ય માત્રા મે રાઘવસ્સ્વયમ્ ॥ 7 ॥
ઇત્યેવં ભરતં પ્રેક્ષ્ય વિલપંતં વિચેતનમ્ ।
કૃપણં રુરુદુસ્સર્વાસ્સસ્વરં યોષિત સ્તદા ॥ 8 ॥
તથા તસ્મિન્વિલપતિ વસિષ્ઠો રાજધર્મવિત્ ।
સભામિક્ષ્વાકુનાથસ્ય પ્રવિવેશ મહાયશાઃ ॥ 9 ॥
શાતકુંભમયીં રમ્યાં મણિરત્નસમાકુલામ્ ।
સુધર્મામિવ ધર્માત્મા સગણઃ પ્રત્યપદ્યત ॥ 10 ॥
સ કાંચનમયં પીઠં સુખાસ્તરણસંવૃતમ્ ।
અધ્યાસ્ત સર્વવેદજ્ઞો દૂતાનનુશશાસ ચ ॥ 11 ॥
બ્રાહ્મણાન્ ક્ષત્રિયાન્વૈશ્યનમાત્યાન્ગણવલ્લભાન્ ।
ક્ષિપ્રમાનયતાઽવ્યગ્રાઃ કૃત્યમાત્યયિકં હિ નઃ ॥ 12 ॥
સરાજભૃત્યં શત્રુઘ્નં ભરતં ચ યશસ્વિનમ્ ।
યુધાજિતં સુમંત્રં ચ યે ચ તત્ર હિતા જનાઃ ॥ 13 ॥
તતો હલહલાશબ્દસ્સુમહાન્સમપદ્યત ।
રથૈરશ્વૈર્ગજૈશ્ચાપિ જનાનામુપગચ્છતામ્ ॥ 14 ॥
તતો ભરતમાયાંતં શતક્રતુમિવામરાઃ ।
પ્રત્યનંદન્પ્રકૃતયો યથા દશરથં તથા ॥ 15 ॥
હ્રદ ઇવ તિમિનાગસંવૃતઃ સ્તિમિતજલો મણિશંખશર્કરઃ ।
દશરથસુતશોભિતા સભા સદશરથેવ બભૌ યથા પુરા ॥ 16 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે એકાશીતિતમસ્સર્ગઃ ॥
