શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ એકત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
અથ તાં રજનીં તત્ર કૃતાર્થૌ રામલક્ષ્મણૌ ।
ઊષતુર્મુદિતૌ વીરૌ પ્રહૃષ્ટેનાંતરાત્મના ॥ 1 ॥
પ્રભાતાયાં તુ શર્વર્યાં કૃતપૌર્વાહ્ણિકક્રિયૌ ।
વિશ્વામિત્રમૃષીંશ્ચાન્યાન્ સહિતાવભિજગ્મતુઃ ॥ 2 ॥
અભિવાદ્ય મુનિશ્રેષ્ઠં જ્વલંતમિવ પાવકમ્ ।
ઊચતુર્મધુરોદારં વાક્યં મધુરભાષિણૌ ॥ 3 ॥
ઇમૌ સ્મ મુનિશાર્દૂલ કિંકરૌ સમુપસ્થિતૌ ।
આજ્ઞાપય યથેષ્ટં વૈ શાસનં કરવાવ કિમ્ ॥ 4 ॥
એવમુક્તા સ્તતસ્તાભ્યાં સર્વ એવ મહર્ષયઃ ।
વિશ્વામિત્રં પુરસ્કૃત્ય રામં વચનમબ્રુવન્ ॥ 5 ॥
મૈથિલસ્ય નરશ્રેષ્ઠ જનકસ્ય ભવિષ્યતિ ।
યજ્ઞઃ પરમધર્મિષ્ઠસ્તસ્ય યાસ્યામહે વયમ્ ॥ 6 ॥
ત્વં ચૈવ નરશાર્દૂલ સહાસ્માભિર્ગમિષ્યસિ ।
અદ્ભુતં ધનુરત્નં ચ તત્ર તદ્રષ્ટુમર્હસિ ॥ 7 ॥
તદ્ધિ પૂર્વં નરશ્રેષ્ઠ દત્તં સદસિ દૈવતૈઃ ।
અપ્રમેયબલં ઘોરં મખે પરમભાસ્વરમ્ ॥ 8 ॥
નાસ્ય દેવા ન ગંધર્વા નાસુરા ન ચ રાક્ષસાઃ ।
કર્તુમારોપણં શક્તા ન કથંચન માનુષાઃ ॥ 9 ॥
ધનુષસ્તસ્ય વીર્યં તુ જિજ્ઞાસંતો મહીક્ષિતઃ ।
ન શેકુરારોપયિતું રાજપુત્રા મહાબલાઃ ॥ 10 ॥
તદ્ધનુર્નરશાર્દૂલ મૈથિલસ્ય મહાત્મનઃ ।
તત્ર દ્રક્ષ્યસિ કાકુત્સ્થ યજ્ઞં ચાદ્ભુતદર્શનમ્ ॥ 11 ॥
તદ્ધિ યજ્ઞફલં તેન મૈથિલેનોત્તમં ધનુઃ ।
યાચિતં નરશાર્દૂલ સુનાભં સર્વદૈવતૈઃ ॥ 12 ॥
આયાગભૂતં નૃપતેસ્તસ્ય વેશ્મનિ રાઘવ ।
અર્ચિતં વિવિધૈર્ગંધૈર્ધૂપૈશ્ચાગરુગંધિભિઃ ॥ 13 ॥
એવમુક્ત્વા મુનિવરઃ પ્રસ્થાનમકરોત્તદા ।
સર્ષિસંઘ સ્સકાકુત્સ્થઃ આમંત્ર્ય વનદેવતાઃ ॥ 14 ॥
સ્વસ્તિ વોઽસ્તુ ગમિષ્યામિ સિદ્વસ્સિદ્ધાશ્રમાદહમ્ ।
ઉત્તરે જાહ્નવીતીરે હિમવંતં શિલોચ્ચયમ્ ॥ 15 ॥
પ્રદક્ષિણં તતઃ કૃત્વા સિદ્ધાશ્રમમનુત્તમમ્ ।
ઉત્તરાં દિશમુદ્દિશ્ય પ્રસ્થાતુમુપચક્રમે ॥ 16 ॥
તં પ્રયાંતં મુનિવરમન્વયાદનુસારિણમ્ ।
શકટીશતમાત્રં તુ પ્રાયેણ બ્રહ્મવાદિનામ્ ॥ 17 ॥
મૃગપક્ષિગણાશ્ચૈવ સિદ્ધાશ્રમનિવાસિનઃ ।
અનુજગ્મુર્મહાત્માનં વિશ્વામિત્રં મહામુનિમ્ ॥ 18 ॥
નિવર્તયામાસ તતઃ પક્ષિસંઘાન્ મૃગાનપિ ।
તે ગત્વા દૂરમધ્વાનં લંબમાને દિવાકરે ।
વાસં ચક્રુર્મુનિગણાઃ શોણાકૂલે સમાહિતાઃ ॥ 19 ॥
તેઽસ્તં ગતે દિનકરે સ્નાત્વા હુતહુતાશનાઃ ।
વિશ્વામિત્રં પુરસ્કૃત્ય નિષેદુરમિતૌજસઃ ॥ 20 ॥
રામોઽપિ સહસૌમિત્રિર્મુનીં સ્તાનભિપૂજ્ય ચ ।
અગ્રતો નિષસાદાથ વિશ્વામિત્રસ્ય ધીમતઃ ॥ 21 ॥
અથ રામો મહાતેજાઃ વિશ્વામિત્રં મહામુનિમ્ ।
પપ્રચ્છ નરશાર્દૂલઃ કૌતૂહલસમન્વિતઃ ॥ 22 ॥
ભગવન્ કોઽન્વયં દેશસ્સમૃદ્ધવનશોભિતઃ ।
શ્રોતુમિચ્છામિ ભદ્રં તે વક્તુમર્હસિ તત્ત્વતઃ ॥ 23 ॥
ચોદિતો રામવાક્યેન કથયામાસ સુવ્રતઃ ।
તસ્ય દેશસ્ય નિખિલમૃષિમધ્યે મહાતપાઃ ॥ 24 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે એકત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
