શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ સપ્તદશસ્સર્ગઃ ।
કૃતાભિષેકો રામસ્તુ સીતા સૌમિત્રિરેવ ચ ।
તસ્માદ્ગોદાવરીતીરાત્તતો જગ્મુસ્વમાશ્રમમ્ ॥ 1 ॥
આશ્રમં તમુપાગમ્ય રાઘવસ્સહ લક્ષ્મણઃ ।
કૃત્વા પૌર્વાહ્ણિકં કર્મ પર્ણશાલામુપાગમત્ ॥ 2 ॥
ઉવાસ સુખિતસ્તત્ર પૂજ્યમાનો મહર્ષિભિઃ ।
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા ચકાર વિવિધાઃ કથાઃ ॥ 3 ॥
સ રામઃ પર્ણશાલાયામાસીનસ્સહ સીતયા ।
વિરરાજ મહાબાહુશ્ચિત્રયા ચંદ્રમાઃ ઇવ ॥ 4 ॥
તદાઽઽસીનસ્ય રામસ્ય કથાસંસક્તચેતસઃ ।
તં દેશં રાક્ષસી કાચિદાજગામ યદૃચ્છયા ॥ 5 ॥
સા તુ શૂર્પણખા નામ દશગ્રીવસ્ય રાક્ષસઃ ।
ભગિની રામમાસાદ્ય દદર્શ ત્રિદશોપમમ્ ॥ 6 ॥
સિંહોરસ્કં મહાબાહું પદ્મપત્રનિભેક્ષણમ્ ।
આજાનુબાહું દીપ્તાસ્યમતીવ પ્રિયદર્શનમ્ ॥ 7 ॥
ગજવિક્રાંતગમનં જટામંડલધારિણમ્ ।
સુકુમારં મહાસત્ત્વં પાર્થિવવ્યંજનાન્વિતમ્ ॥ 8 ॥
રામમિંદીવરશ્યામં કંદર્પસદૃશપ્રભમ્ ।
બભૂવેંદ્રોપમં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસી કામમોહિતા ॥ 9 ॥
સુમુખં દુર્મુખી રામં વૃત્તમધ્યં મહોદરી ।
વિશાલાક્ષં વિરૂપાક્ષી સુકેશં તામ્રમૂર્ધજા ॥ 10 ॥
પ્રીતિરૂપં વિરૂપા સા સુસ્વરં ભૈરવસ્વરા ।
તરુણં દારુણા વૃદ્ધા દક્ષિણં વામભાષિણી ॥ 11 ॥
ન્યાયવૃત્તં સુદુર્વૃત્તા પ્રિયમપ્રિયદર્શના ।
શરીરજસમાવિષ્ટા રાક્ષસી વાક્યમબ્રવીત્ ॥ 12 ॥
જટી તાપસરૂપેણ સભાર્યશ્શરચાપધૃત્ ।
આગતસ્ત્વમિમં દેશં કથં રાક્ષસસેવિતમ્ ॥ 13 ॥
કિમાગમનકૃત્યં તે તત્ત્વમાખ્યાતુમર્હસિ ।
એવમુક્તસ્તુ રાક્ષસ્યા શૂર્પણખ્યા પરંતપઃ ॥ 14 ॥
ઋજુબુદ્ધિતયા સર્વમાખ્યાતુમુપચક્રમે ।
અનૃતં ન હિ રામસ્ય કદાચિદપિ સમ્મતમ્ ॥ 15 ॥
વિશેષેણાઽશ્રમસ્થસ્ય સમીપે સ્ત્રીજનસ્ય ચ ।
આસીદ્ધશરથો નામ રાજા ત્રિદશવિક્રમઃ ॥ 16 ॥
તસ્યાહમગ્રજઃ પુત્રો રામો નામ જનૈશ્શ્રુતઃ ।
ભ્રાતાઽયં લક્ષ્મણો નામ યવીયાન્મામનુવ્રતઃ ॥ 17 ॥
ઇયં ભાર્યા ચ વૈદેહી મમ સીતેતિ વિશ્રુતા ।
નિયોગાત્ તુ નરેંદ્રસ્ય પિતુર્માતુશ્ચ યંત્રિતઃ ॥ 18 ॥
ધર્માર્થં ધર્મકાંક્ષી ચ વનં વસ્તુમિહાગતઃ ।
ત્વાં તુ વેદિતુમિચ્છામિ કસ્ય ત્વં કાસિ કસ્ય વા ॥ 19 ॥
ત્વં હિ તાવન્મનોજ્ઞાંગી રાક્ષસી પ્રતિભાસિ મે ।
ઇહ વા કિંનિમિત્તં ત્વમાગતા બ્રૂહિ તત્ત્વતઃ ॥ 20 ॥
સાબ્રવીદ્ વચનં શ્રુત્વા રાક્ષસી મદનાર્દિતા ।
શ્રૂયતાં રામ વક્ષ્યામિ તત્ત્વાર્થં વચનં મમ ॥ 21 ॥
અહં શૂર્પણખા નામ રાક્ષસી કામરૂપિણી ।
અરણ્યં વિચરામીદમેકા સર્વભયંકરા ॥ 22 ॥
રાવણો નામ મે ભ્રાતા બલીયાન્રાક્ષસેશ્વરઃ ।
વીરો વિશ્રવસઃ પુત્રો યદિ તે શ્રોત્રમાગતઃ ॥ 23 ॥
પ્રવૃદ્ધનિદ્રશ્ચ સદા કુંભકર્ણો મહાબલઃ ।
વિભીષણસ્તુ ધર્માત્મા ન તુ રાક્ષસચેષ્ટિતઃ ॥ 24 ॥
પ્રખ્યાતવીર્યૌ ચ રણે ભ્રાતરૌ ખરદૂષણૌ ।
તાનહં સમતિક્રાંતા રામ ત્વા પૂર્વદર્શનાત્ ॥ 25 ॥
સમુપેતાસ્મિ ભાવેન ભર્તારં પુરુષોત્તમમ્ ।
અહં પ્રભાવસંપન્ના સ્વચ્છંદબલગામિની ॥ 26 ॥
ચિરાય ભવ મે ભર્તા સીતયા કિં કરિષ્યસિ ।
વિકૃતા ચ વિરૂપા ચ ન ચેયં સદૃશી તવ ॥ 27 ॥
અહમેવાનુરૂપા તે ભાર્યા રૂપેણ પશ્ય મામ્ ।
ઇમાં વિરૂપામસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્ ॥ 28 ॥
અનેન તે સહ ભ્રાત્રા ભક્ષયિષ્યામિ માનુષીમ્ ।
તતઃ પર્વતશૃંગાણિ વનાનિ વિવિધાનિ ચ ॥ 29 ॥
પશ્યન્સહ મયા કાંત દંડકાન્વિચરિષ્યસિ ।
ઇત્યેવમુક્તઃ કાકુત્સ્થઃ પ્રહસ્ય મદિરેક્ષણામ્ ॥ 30 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે સપ્તદશસ્સર્ગઃ ॥
