શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ પંચદશસ્સર્ગઃ ।
અથ તસ્ય નિનાદં તં સુગ્રીવસ્ય મહાત્મનઃ ।
શુશ્રાવાંતઃ પુર ગતો વાલી ભ્રાતુરમર્ષણઃ ॥ 1 ॥
શ્રુત્વા તુ તસ્ય નિનદં સર્વભૂતપ્રકંપનમ્ ।
મદશ્ચૈકપદે નષ્ટઃ ક્રોધશ્ચાપતિતો મહાન્ ॥ 2 ॥
સ તુ રોષપરીતાંગો વાલી સંધ્યાકનકપ્રભઃ ।
ઉપરક્ત ઇવાદિત્યસ્સદ્યો નિષ્પ્રભતાં ગતઃ ॥ 3 ॥
વાલી દંષ્ટ્રા કરાલઃ તુ ક્રોધાદ્ દીપ્ત અગ્નિ લોચનઃ ।
ભાતિ ઉત્પતિત પદ્માભઃ સમૃણાલ ઇવ હ્રદઃ ॥ 4 ॥
શબ્દં દુર્મર્ષણં શ્રુત્વા નિષ્પપાત તતો હરિઃ ।
વેગેન ચરણન્યાસૈર્દારયન્નિવ મેદિનીમ્ ॥ 5 ॥
તં તુ તારા પરિષ્વજ્ય સ્નેહાદ્દર્શિતસૌહૃદાઃ ।
ઉવાચ ત્રસ્તસંભ્રાંતા હિતોદર્કમિદં વચઃ ॥ 6 ॥
સાધુ ક્રોધમિમં વીર નદીવેગમિવાગતમ્ ।
શયનાદુત્થિતઃ કાલ્યં ત્યજ ભુક્તામિવ સ્રજમ્ ॥ 7 ॥
કાલ્યમેતેન સંગ્રામં કરિષ્યસિ ચ વાનર ।
વીર તે શત્રુબાહુલ્યં ફલ્ગુતા વા ન વિદ્યતે ॥ 8 ॥
સહસા તવ નિષ્ક્રામો મમ તાવન્ન રોચતે ।
શ્રૂયતાં ચાભિધાસ્યામિ યન્નિમિત્તં નિવાર્યસે ॥ 9 ॥
પૂર્વમાપતિતઃ ક્રોધાત્સ ત્વામાહ્વયતે યુધિ ।
નિષ્પત્ય ચ નિરસ્તસ્તે હન્યમાનો દિશો ગતઃ ॥ 10 ॥
ત્વયા તસ્ય નિરસ્તસ્ય પીડિતસ્ય વિશેષતઃ ।
ઇહૈત્ય પુનરાહ્વાનં શંકાં જનયતીવ મે ॥ 11 ॥
દર્પશ્ચ વ્યવસાયશ્ચ યાદૃશસ્તસ્ય નર્દતઃ ।
નિનાદશ્ચાપિ સંરંભો નૈતદલ્પં હિ કારણમ્ ॥ 12 ॥
નાસહાયમહં મન્યે સુગ્રીવં તમિહાગતમ્ ।
અવષ્ટબ્ધસહાયશ્ચ યમાશ્રિત્યૈષ ગર્જતિ ॥ 13 ॥
પ્રકૃત્યા નિપુણશ્ચૈવ બુદ્ધિમાંશ્ચૈવ વાનરઃ ।
અપરીક્ષિતવીર્યેણ સુગ્રીવસ્સહનૈષ્યતિ ॥ 14 ॥
પૂર્વમેવ મયા વીર શ્રુતં કથયતો વચઃ ।
અંગદસ્ય કુમારસ્ય વક્ષ્યામિત્વા હિતં વચઃ ॥ 15 ॥
અંગદસ્તુ કુમારોઽયં વનાંતમુપનિર્ગતઃ ।
પ્રવૃત્તિસ્તેન કથિતા ચારૈ રાપ્તૈર્નિવેદિતા ॥ 16 ॥
અયોધ્યાધિપતેઃ પુત્રૌ શૂરૌ સમરદુર્જયૌ ।
ઇક્ષ્વાકૂણાં કુલે જાતૌ પ્રથિતૌ રામલક્ષ્મણૌ ॥ 17 ॥
સુગ્રીવપ્રિયકામાર્થં પ્રાપ્તૌ તત્ર દુરાસદૌ ।
તવ ભ્રાતુર્હિ વિખ્યાતસ્સહાયો રણકર્કશઃ ।
રામઃ પરબલામર્દી યુગાંતાગ્નિરિવોત્થિતઃ ॥ 18 ॥
નિવાસવૃક્ષઃ સાધૂનામાપન્નાનાં પરા ગતિઃ ।
આર્તાનાં સંશ્રયશ્ચૈવ યશસશ્ચૈકભાજનમ્ ॥ 19 ॥
જ્ઞાનવિજ્ઞાનસંપન્નો નિદેશે નિરતઃ પિતુઃ ।
ધાતૂનામિવ શૈલેંદ્રો ગુણાનામાકરો મહાન્ ॥ 20 ॥
તત્ક્ષમં ન વિરોધસ્તે સહ તેન મહાત્મના ।
દુર્જયેનાપ્રમેયેન રામેણ રણકર્મસુ ॥ 21 ॥
શૂર વક્ષ્યામિ તે કિંચિન્ન ચેચ્છામ્યભ્યસૂયિતુમ્ ।
શ્રૂયતાં ક્રિયતાં ચૈવ તવ વક્ષ્યામિ યદ્ધિતમ્ ॥ 22 ॥
યૌવરાજ્યેન સુગ્રીવં તૂર્ણં સાધ્વભિષેચય ।
વિગ્રહં મા કૃથા વીર ભ્રાત્રા રાજન્બલીયસા ॥ 23 ॥
અહં હિ તે ક્ષમં મન્યે તેન રામેણ સૌહૃદમ્ ।
સુગ્રીવેણ ચ સંપ્રીતિં વૈરમુત્સૃજ્ય દૂરતઃ ॥ 24 ॥
લાલનીયો હિ તે ભ્રાતા યવીયાનેષ વાનરઃ ।
તત્ર વા સન્નિહસ્થો વા સર્વથા બંધુરેવ તે ॥ 25 ॥
ન હિ તેન સમં બંધું ભુવિ પશ્યામિ કંચન ॥ 26 ॥
દાનમાનાદિસત્કારૈઃ કુરુષ્વ પ્રત્યનંતરમ્ ।
વૈરમેતત્સમુત્સૃજ્ય તવ પાર્શ્વે સ તિષ્ઠતુ ॥ 27 ॥
સુગ્રીવો વિપુલગ્રીવસ્તવબંધુસ્સદા મતઃ ।
ભ્રાતૃસ્સૌહૃદમાલંબ નાન્યા ગતિરિહાસ્તિ તે ॥ 28 ॥
યદિ તે મત્પ્રિયં કાર્યં યદિ ચાવૈષિ માં હિતામ્ ।
યાચ્યમાનઃ પ્રયત્નેન સાધુ વાક્યં કુરુષ્વ મે ॥ 29 ॥
પ્રસીદ પથ્યં શૃણુ જલ્પિતં હિ મે ન રોષ મેવાનુવિધાતુમર્હસિ ।
ક્ષમો હિ તે કોસલરાજસૂનુના ન વિગ્રહશ્શક્રસમાનતેજસા ॥ 30 ॥
તદા હિ તારા હિતમેવ વાક્યં તં વાલિનં પથ્યમિદં બભાષે ।
ન રોચતે તદ્વચનં હિ તસ્ય કાલાભિપન્નસ્ય વિનાશકાલે ॥ 31 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે પંચદશસ્સર્ગઃ ॥
