View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

1.15 બાલકાંડ - પંચદશ સર્ગઃ

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ પંચદશસ્સર્ગઃ ।

મેથાવી તુ તતો ધ્યાત્વા સ કિંચિદિદમુત્તરમ્ ।
લબ્ધસંજ્ઞસ્તતસ્તં તુ વેદજ્ઞો નૃપમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥

ઇષ્ટિં તેઽહં કરિષ્યામિ પુત્રીયાં પુત્રકારણાત્ ।
અથર્વશિરસિ પ્રોક્તૈર્મંત્રૈસ્સિદ્ધાં વિધાનતઃ ॥ 2 ॥

તતઃ પ્રાક્રમદિષ્ટિં તાં પુત્રીયાં પુત્રકારણાત્ ।
જુહાવ ચાગ્નૌ તેજસ્વી મંત્રદૃષ્ટેન કર્મણા ॥ 3 ॥

તતો દેવાસ્સગંધર્વાસ્સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષયઃ ।
ભાગપ્રતિગ્રહાર્થં વૈ સમવેતા યથાવિધિ ॥ 4 ॥

તાસ્સમેત્ય યથાન્યાયં તસ્મિન્સદસિ દેવતાઃ ।
અબ્રુવન્ લોકકર્તારં બ્રહ્માણં વચનં મહત્ ॥ 5 ॥

ભગવંત્વત્પ્રસાદેન રાવણો નામ રાક્ષસઃ ।
સર્વાન્નો બાધતે વીર્યાચ્છાસિતું તં ન શક્નુમઃ ॥ 6 ॥

ત્વયા તસ્મૈ વરો દત્તઃ પ્રીતેન ભગવન્પુરા ।
માનયંતશ્ચ તં નિત્યં સર્વં તસ્ય ક્ષમામહે ॥ 7 ॥

ઉદ્વેજયતિ લોકાન્સ્તીનુચ્છ્રિતાંદ્વેષ્ટિ દુર્મતિઃ ।
શક્રં ત્રિદશરાજાનં પ્રધર્ષયિતુમિચ્છતિ ॥ 8 ॥

ઋષીન્યક્ષાન્સગંધર્વાનસુરાન્બ્રાહ્મણાંસ્તથા ।
અતિક્રામતિ દુર્ધર્ષો વરદાનેન મોહિતઃ ॥ 9 ॥

નૈનં સૂર્યઃ પ્રતપતિ પાર્શ્વે વાતિ ન મારુતઃ ।
ચલોર્મિમાલી તં દૃષ્ટ્વા સમુદ્રોઽપિ ન કંપતે ॥ 10 ॥

તન્મહન્નો ભયં તસ્માદ્રાક્ષસાદ્ઘોરદર્શનાત્ ।
વધાર્થં તસ્ય ભગવન્નુપાયં કર્તુમર્હસિ ॥ 11 ॥

એવમુક્તસ્સુરૈસ્સર્વૈશ્ચિંતયિત્વા તતોઽબ્રવીત્ ।
હંતાયં વિદિતસ્તસ્ય વધોપાયો દુરાત્મનઃ ॥ 12 ॥

તેન ગંધર્વયક્ષાણાં દેવદાનવરક્ષસામ્ ।
અવધ્યોઽસ્મીતિ વાગુક્તા તથેત્યુક્તં ચ તન્મયા ॥ 13 ॥

નાકીર્તયદવજ્ઞાનાત્તદ્રક્ષો માનુષાન્ પ્રતિ ।
તસ્માત્સ માનુષાદ્વધ્યો મૃત્યુર્નાન્યોઽસ્ય વિદ્યતે ॥ 14 ॥

એતચ્છ્રુત્વા પ્રિયં વાક્યં બ્રહ્મણા સમુદાહૃતમ્ ।
સર્વે મહર્ષયો દેવાઃ પ્રહૃષ્ટાસ્તેઽભવંસ્તદા ॥ 15 ॥

એતસ્મિન્નંતરે વિષ્ણુરુપયાતો મહાદ્યુતિઃ ।
શંખચક્રગદાપાણિઃ પીતવાસા જગત્પતિઃ ॥ 16 ॥

બ્રહ્મણા ચ સમાગમ્ય તત્ર તસ્થૌ સમાહિતઃ ।
1 તમબ્રુવન્સુરાસ્સર્વે સમભિષ્ટૂય સન્નતાઃ ॥ 17 ॥

ત્વાન્નિયોક્ષ્યામહે વિષ્ણો લોકાનાં હિતકામ્યયા ।
1 રાજ્ઞો દશરથસ્ય ત્વમયોધ્યાધિપતેઃ પ્રભોઃ ॥ 18 ॥

ધર્મજ્ઞસ્ય વદાન્યસ્ય મહર્ષિસમતેજસઃ ।
18 તસ્ય ભાર્યાસુ તિસૃષુ હ્રીશ્રીકીર્ત્યુપમાસુ ચ ॥ 19 ॥

વિષ્ણો પુત્રત્વમાગચ્છ કૃત્વાઽઽત્માનં ચતુર્વિધમ્ ।
1 તત્ર ત્વં માનુષો ભૂત્વા પ્રવૃદ્ધં લોકકંટકમ્ ।
અવધ્યં દૈવતૈર્વિષ્ણો સમરે જહિ રાવણમ્ ॥ 20 ॥

સ હિ દેવાંશ્ચ ગંધર્વાન્સિદ્ધાંશ્ચ મુનિસત્તમાન્ ।
રાક્ષસો રાવણો મૂર્ખો વીર્યોત્સેકેન બાધતે ॥ 21 ॥

ઋષયશ્ચ તતસ્તેન ગંધર્વાપ્સરસસ્તથા ।
ક્રીડંતો નંદનવને ક્રૂરેણ કિલ હિંસિતાઃ ॥ 22 ॥

વધાર્થં વયમાયાતાસ્તસ્ય વૈ મુનિભિસ્સહ ।
સિદ્ધગંધર્વયક્ષાશ્ચ તતસ્ત્વાં શરણં ગતાઃ ॥ 23 ॥

ત્વં ગતિઃ પરમા દેવ સર્વેષાં નઃ પરંતપઃ ।
વધાય દેવશત્રૂણાં નૃણાં લોકે મનઃ કુરુ ॥ 24 ॥

એવમુક્તસ્તુ દેવેશો વિષ્ણુસ્ત્રિદશપુંગવઃ ।
પિતામહપુરોગાંસ્તાન્સર્વલોકનમસ્કૃતઃ ॥ 25 ॥

અબ્રવીત્ત્રિદશાન્સર્વાન્સમેતાંધર્મસંહિતાન્ ॥ 26 ॥

ભયં ત્યજત ભદ્રં વો હિતાર્થં યુધિ રાવણમ્ ।
સપુત્રપૌત્રં સામાત્યં સમિત્રજ્ઞાતિબાંધવમ્ ॥ 27 ॥

હત્વા ક્રૂરં દુરાત્માનં દેવર્ષીણાં ભયાવહમ્ ।
દશવર્ષસહસ્રાણિ દશવર્ષશતાનિ ચ ।
વત્સ્યામિ માનુષે લોકે પાલયન્પૃથિવીમિમામ્ ॥ 28 ॥

એવં દત્વા વરં દેવો દેવાનાં વિષ્ણુરાત્મવાન્ ।
માનુષે ચિંતયામાસ જન્મભૂમિમથાત્મનઃ ॥ 29 ॥

તતઃ પદ્મપલાશાક્ષઃ કૃત્વાઽઽત્માનં ચતુર્વિધમ્ ।
પિતરં રોચયામાસ તથા દશરથન્નૃપમ્ ॥ 30 ॥

તદા દેવર્ષિ ગંધર્વાસ્સરુદ્રાસ્સાપ્સરોગણાઃ ।
સ્તુતિભિર્દિવ્યરૂપાભિસ્તુષ્ટુવુર્મધુસૂદનમ્ ॥ 31 ॥

તમુદ્ધતં રાવણમુગ્રતેજસં પ્રવૃદ્ધદર્પં ત્રિદશેશ્વરદ્વિષમ્ ।
વિરાવણં સાધુતપસ્વિકંટકં તપસ્વિનામુદ્ધર તં ભયાવહમ્ ॥ 32 ॥

તમેવ હત્વા સબલં સબાંધવં વિરાવણં રાવણમગ્ય્રપૌરુષમ્ ।
સ્વર્લોકમાગચ્છ ગતજ્વરશ્ચિરં સુરેંદ્રગુપ્તં ગતદોષકલ્મષમ્ ॥ 33 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે પંચદશસ્સર્ગઃ ॥




Browse Related Categories: