શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ દ્વાત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
અંગદસ્ય વચશ્શ્રુત્વા સુગ્રીવસ્સચિવૈસ્સહ ।
લક્ષ્મણં કુપિતં શ્રુત્વા મુમોચાસનમાત્મવાન્ ॥ 1 ॥
સચિવાનબ્રવીદ્વાક્યં નિશ્ચિત્ય ગુરુલાઘવમ્ ।
મંત્રજ્ઞાન્મંત્રકુશલો મંત્રેષુ પરિનિષ્ઠિતાન્ ॥ 2 ॥
ન મે દુર્વ્યાહૃતં કિંચિન્નાપિ મે દુરનુષ્ઠિતમ્ ।
લક્ષ્મણો રાઘવભ્રાતા ક્રુદ્ધઃ કિમિતિ ચિંતયે ॥ 3 ॥
અસુહૃદ્ભિર્મમામિત્રૈર્નિત્યમંતરદર્શિભિઃ ।
મમ દોષાનસંભૂતાન્ શ્રાવિતો રાઘવાનુજઃ ॥ 4 ॥
અત્ર તાવદ્યથાબુદ્ધિ સર્વૈરેવ યથાવિધિ ।
ભાવસ્ય નિશ્ચયસ્તાવદ્વિજ્ઞેયો નિપુણં શનૈઃ ॥ 5 ॥
ન ખલ્વસ્તિ મમ ત્રાસો લક્ષ્મણાન્નાપિ રાઘવાત્ ।
મિત્રં ત્વસ્થાનકુપિતં જનયત્યેવ સંભ્રમમ્ ॥ 6 ॥
સર્વથા સુકરં મિત્રં દુષ્કરં પરિપાલનમ્ ।
અનિત્યત્વાચ્છ ચિત્તાનાં પ્રીતિરલ્પેપિ ભિદ્યતે ॥ 7 ॥
અતો નિમિત્તં ત્રસ્તોહં રામેણ તુ મહાત્મના ।
યન્મયોપકૃતં શક્યં પ્રતિકર્તું ન તન્મયા ॥ 8 ॥
સુગ્રીવેણૈવમુક્તસ્તુ હનુમાન્હરિપુંગવઃ ।
ઉવાચ સ્વેન તર્કેણ મધ્યે વાનરમંત્રિણામ્ ॥ 9 ॥
સર્વથા નૈતદાશ્ચર્યં યસ્ત્વં હરિગણેશ્વર ।
ન વિસ્મરસિ સુસ્નિગ્ધમુપકાર કૃતં શુભમ્ ॥ 10 ॥
રાઘવેણ તુ વીરેણ ભયમુત્સૃજ્ય દૂરતઃ ।
ત્વત્પ્રિયાર્થં હતો વાલી શક્રતુલ્યપરાક્રમઃ ॥ 11 ॥
સર્વથા પ્રણયાત્કૃદ્ધો રાઘવો નાત્ર સંશયઃ ।
ભ્રાતરં સંપ્રહિતવાન્લક્ષ્મણં લક્ષ્મિવર્ધનમ્ ॥ 12 ॥
ત્વં પ્રમત્તો ન જાનીષે કાલં કાલવિદાં વર ।
ફુલ્લસપ્તચ્છદશ્યામા પ્રવૃત્તા તુ શરચ્છિવા ॥ 13 ॥
નિર્મલગ્રહનક્ષત્રા દ્યૌઃ પ્રનષ્ટવલાહકા ।
પ્રસન્નાશ્ચ દિશસ્સર્વાસ્સરિતશ્ચ સરાંસિ ચ ॥ 14 ॥
પ્રાપ્તમુદ્યોગકાલં તુ નાવૈષિ હરિપુંગવ ।
ત્વં પ્રમત્ત ઇતિ વ્યક્તં લક્ષ્મણોઽયમિહાગતઃ ॥ 15 ॥
આર્તસ્ય હૃતદારસ્ય પુરુષં પુરુષાંતરાત્ ।
વચનં મર્ષણીયં તે રાઘવસ્ય મહાત્મનઃ ॥ 16 ॥
કૃતાપરાધસ્ય હિ તે નાન્યત્પશ્યામ્યહં ક્ષમમ્ ।
અંતરેણાંજલિં બદ્ધ્વા લક્ષ્મણસ્ય પ્રસાદનાત્ ॥ 17 ॥
નિયુક્તૈર્મંત્રિભિર્વાચ્યો હ્યવશ્યં પાર્થિવો હિતમ્ ।
અત એવ ભયં ત્યક્ત્વા બ્રવીમ્યવધૃતં વચઃ ॥ 18 ॥
અભિક્રુદ્ધસ્સમર્થો હિ ચાપમુદ્યમ્ય રાઘવઃ ।
સદેવાસુરગંધર્વં વશે સ્થાપયિતું જગત્ ॥ 19 ॥
ન સ ક્ષમઃ કોપયિતું યઃ પ્રસાદ્યઃ પુનર્ભવેત્ ।
પૂર્વોપકારં સ્મરતા કૃતજ્ઞેન વિશેષતઃ ॥ 20 ॥
તસ્ય મૂર્ધ્ના પ્રણમ્ય ત્વં સપુત્રસ્સસુહૃજ્જનઃ ।
રાજંસ્તિષ્ઠસ્વ સમયે ભર્તુર્ભાર્યેવ તદ્વશઃ ॥ 21 ॥
ન રામરામાનુજશાસનં ત્વયા કપીંદ્ર યુક્તં મનસાઽપ્યપોહિતુમ્ ।
મનો હિ તે જ્ઞાસ્યતિ માનુષં બલં સ રાઘવસ્યાસ્ય સુરેંદ્રવર્ચસઃ ॥ 22 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે દ્વાત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
