શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ સપ્તાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।
પુનરેવં બ્રુવાણં તં ભરતં લક્ષ્મણાગ્રજઃ ।
પ્રત્યુવાચ તત શ્શ્રીમાન્ જ્ઞાતિમધ્યેઽભિસત્કૃતઃ ॥ 1 ॥
ઉપપન્નમિદં વાક્યં યત્ત્વમેવમભાષથાઃ ।
જાતઃ પુત્રો દશરથાત્કૈકેય્યાં રાજસત્તમાત્ ॥ 2 ॥
પુરા ભ્રાતઃ પિતા ન સ્સ માતરં તે સમુદ્વહન્ ।
માતામહે સમાશ્રૌષીદ્રાજ્યશુલ્કમનુત્તમમ્ ॥ 3 ॥
દૈવાસુરે ચ સંગ્રામે જનન્યૈ તવ પાર્થિવઃ ।
સંપ્રહૃષ્ટો દદૌ રાજા વરમારાધિતઃ પ્રભુઃ ॥ 4 ॥
તતસ્સા સંપ્રતિશ્રાવ્ય તવ માતા યશસ્વિની ।
અયાચત નરશ્રેષ્ઠં દ્વૌ વરૌ વરવર્ણિની ॥ 5 ॥
તવ રાજ્યં નરવ્યાઘ્ર મમ પ્રવ્રાજનં તથા ।
તૌ ચ રાજા તદા તસ્યૈ નિયુક્તઃ પ્રદદૌ વરૌ ॥ 6 ॥
તતઃ સા સંપ્રતિશ્રાવ્ય તવ માતા યશસ્વિની ।
અયાચત નરશ્રેષ્ઠં દ્વૌ વરૌ વરવર્ણિની ॥ 7 ॥
તવ રાજ્યં નરવ્યાઘ્ર મમ પ્રવ્રાજનં તથા ।
તચ્ચ રાજા તદા તસ્યૈ નિયુક્તઃ પ્રદદૌ વરૌ ॥ 8 ॥
તેન પિત્રાઽહમપ્યત્ર નિયુક્તઃ પુરુષર્ષભ ।
ચતુર્દશ વને વાસં વર્ષાણિ વરદાનિકમ્ ॥ 9 ॥
સોઽહં વનમિદં પ્રાપ્તો નિર્જનં લક્ષ્મણાન્વિતઃ ।
સીતયા ચાપ્રતિદ્વંદ્વ સ્સત્યવાદે સ્થિતઃ પિતુઃ ॥ 10 ॥
ભવાનપિ તથેત્યેવ પિતરં સત્યવાદિનમ્ ।
કર્તુમર્હતિ રાજેંદ્ર ક્ષિપ્રમેવાભિષેચનાત્ ॥ 11 ॥
ઋણાન્મોચય રાજાનં મત્કૃતે ભરત પ્રભુમ્ ।
પિતરં ચાપિ ધર્મજ્ઞં માતરં ચાભિનંદય ॥ 12 ॥
શ્રૂયતે ધીમતા તાત શ્રુતિર્ગીતા યશસ્વિના ।
ગયેન યજમાનેન ગયેષ્વેવ પિતૄન્ પ્રતિ ॥ 13 ॥
પુન્નામ્નો નરકાદ્ યસ્માત્ પિતરં ત્રાયતે સુતઃ ।
તસ્માત્ પુત્ર ઇતિ પ્રોક્તઃ પિતૄન્ યઃ પાતિ સર્વતઃ ॥ 14 ॥
એષ્ટવ્યા બહવઃ પુત્રા ગુણવંતો બહુશ્રુતાઃ ।
તેષાં વૈ સમવેતાનામપિ કશ્ચિદ્ગયાં વ્રજેત્ ॥ 15 ॥
એવં રાજર્ષય સ્સર્વે પ્રતીતા રાજનંદન ।
તસ્માત્રાહિ નરશ્રેષ્ઠ પિતરં નરકાત્પ્રભો ॥ 16 ॥
અયોધ્યાં ગચ્છ ભરત પ્રકૃતીરનુરંજય ।
શત્રુઘ્નસહિતો વીર સહ સર્વૈર્દ્વિજાતિભિઃ ॥ 17 ॥
પ્રવેક્ષ્યે દંડકારણ્યમહમપ્યવિલંબયન્ ।
આભ્યાંતુ સહિતો રાજન્ વૈદેહ્યા લક્ષ્મણેન ચ ॥ 18 ॥
ત્વં રાજા ભરત ભવ સ્વયં નરાણાં વન્યાનામહમપિ રાજરાણ્મૃગાણામ્ ।
ગચ્છ ત્વં પુરવરમદ્ય સંપ્રહૃષ્ટસ્સંહૃષ્ટસ્ત્વહમપિ દંડકાન્પ્રવેક્ષ્યે ॥ 19 ॥
છાયાં તે દિનકરભાઃ પ્રબાધમાનાં વર્ષત્રં ભરત કરોતુ મૂર્ધ્નિ શીતામ્ ।
એતેષામહમપિ કાનનદ્રુમાણાં છાયાં તામતિશયિનીં સુખી શ્રયિષ્યે ॥ 20 ॥
શત્રુઘ્નઃ કુશલમતિસ્તુ તે સહાયસ્સૌમિત્રિર્મમ વિદિતઃ પ્રધાનમિત્રમ્ ।
ચત્વારસ્તનયવરા વયં નરેંદ્રં સત્યસ્થં ભરત ચરામ મા વિષીદ ॥ 21 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે સપ્તાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥
