શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટાશીતિતમસ્સર્ગઃ ।
વિભીષણવચ્શ્રુત્વારાવણિઃક્રોધમૂર્છિતઃ ।
અબ્રવીત્પરુષંવાક્યંવેગેનાભ્યુત્પપાત ચ ॥ 1 ॥
ઉદ્યતાયુધનિસ્ત્રિંશોરથેસુસમલંકૃતે ।
કાલાશ્વયુક્તેમહતિસ્થિતઃકાલાંતકોપમઃ ॥ 2 ॥
મહાપ્રમાણમુદ્યમ્યવિપુલંવેગવદ્ધૃઢમ્ ।
ધનુર્બીમંપરામૃશ્યશરાંશ્ચામિત્રનાશનાન્ ॥ 3 ॥
તંદદર્શમહેષ્વાસોરથસ્થસ્સમલંકૃતઃ ।
અલંકૃતમમિત્રઘ્નોરાઘવસ્યાનુજંબલી ॥ 4 ॥
હનુમત્પૃષ્ઠરૂઢમુદસ્થરવિપ્રભમ્ ।
ઉવાચૈનંસમારબ્ધઃ સૌમિત્રિંસવિભીષણમ્ ॥ 5 ॥
તાંશ્ચવાનરશાર્દૂલાન્ પશ્યધ્વંમેપરાક્રમમ્ ।
અદ્યમત્કાર્મુકોત્સૃષ્ટંશરવર્ષંદુરાસદમ્ ॥ 6 ॥
મુક્તંવર્ષમિવાકાશેવારયિષ્યથસંયુગે ।
અદ્યવોમામકાબાણામહાકાર્મુનિસ્સૃતાઃ ॥ 7 ॥
વિધમિષ્યંતિગાત્રાણિતૂલરાશિમિવાનલઃ ।
તીક્ષણસાયકનિર્ભન્નાન્શૂલશક્ત્યૃષ્ટિતોમરૈઃ ॥ 8 ॥
અદ્યવોગમયિષ્યામિસર્વાનેનયમક્ષયમ્ ।
ક્ષિપતશ્શરવર્ષાણિક્ષિપ્રહસ્તસ્યસમ્યુગે ॥ 9 ॥
જીમૂતસ્યેનનદતઃકઃસ્થાસ્યતિમમાગ્રતઃ ।
રાત્રિયુદ્ધેમયાપૂર્વંવજ્રાશનિસમૈઃશરૈઃ ॥ 10 ॥
શાયિતૌસ્થોમયાભૂમૌવિસંજ્ઞૌસપુરસ્સરૌ ।
સ્મૃતિર્નતેઽસ્તિવામન્યેવ્યક્તંવાયમસાદનમ્ ॥ 11 ॥
આશીવિષમિવક્રુદ્ધંયન્માંયોદ્ધુવ્યવત્થિતઃ ।
તચ્છ્રુત્વારાક્ષસેંદ્રસ્યગર્જિતંલક્ષ્મણસ્તદા ॥ 12 ॥
અભીતવદનઃક્રુદ્ધોરાવણિંવાક્યમબ્રવીત્ ।
ઉક્તશ્ચદુર્ગમઃપારઃકાર્યાણાંરાક્ષસત્વયા ॥ 13 ॥
કાર્યાણાંકર્મણાંપારંયોગચ્છતિ સ બુદ્ધિમાન્ ।
સત્વમર્થસ્યહીનાર્થોદુરવાસસ્યકેનચિત્ ॥ 14 ॥
વાચાવ્યાહૃત્યજાનીષેકૃતાર્થોઽસ્મીતિદુર્મતે ।
અંતર્ધાનગતેનાજૌયસ્ત્વયાચરિતસ્તદા ॥ 15 ॥
તસ્કરાચરિતોમાર્ગઃનૈષવીરનિષેવિતઃ ।
યથાબાણપથંપ્રાપ્યસ્થિતોઽહંતવરાક્ષસ ॥ 16 ॥
દર્શયસ્વાદ્યતત્તેજોવાચાત્વંકિંવિકત્થસે ।
એવમુક્તોધનુર્ભીમંપરામૃશ્યમહાબલઃ ॥ 17 ॥
સસર્જનિશિતાન્બાણાનિંદ્રજિત્સમિતિંજયઃ ।
તેનિસૃષ્ટામહાવેગાઃશરાઃસર્પવિષોપમાઃ ॥ 18 ॥
સંપ્રાપ્યલક્ષ્મણંપેતુઃશ્વસંતૈવપન્નગાઃ ।
રૈરતિમહાવેગૈર્વેગવાન્રાવણાત્મજઃ ॥ 19 ॥
સૌમિત્રિમિંદ્રજિદ્યુદ્ધેવિવ્યાધશુભલક્ષણમ્ ।
સશરૈરતિવિદ્ધાંગોરુધિરેણસમુક્ષિતઃ ॥ 20 ॥
શુશુભેલક્ષ્મણઃશ્રીમાન્વિધૂમૈવપાવકઃ ।
ઇંદ્રજિત્ત્વાત્મનઃકર્મપ્રસમીક્ષ્યાધિગમ્ય ચ ॥ 21 ॥
વિનદ્યસુમહાનાદમિદંવચનમબ્રવીત્ ।
પત્રિણઃશિતધારાસ્તેકરામત્કાર્મુકચ્યુતાઃ ॥ 22 ॥
આદાસ્યંતેઽદ્યસૌમિત્રેજીવિતંજીવિતાંતકાઃ ।
અદ્યગોમાયુસંઘાશ્ચશ્યેનસંઘાશ્ચલક્ષ્મણ ॥ 23 ॥
ગૃધ્રાશ્ચનિપતંતુત્વાંગતાસુંનિહતંમયા ।
ક્ષત્રબંધુંસદાનાર્યંરામઃપરમદુર્મતિઃ ॥ 24 ॥
ભક્તંભ્રાતરમદ્યૈવત્વાંદ્રક્ષ્યતિહતંમયા ।
વિશસ્તકવચંભૂમૌવ્યપવિદ્ધશરાસસનમ્ ॥ 25 ॥
હૃતોત્તમાંગંસૌમિત્રત્વામદ્યનિહતંમયા ।
ઇતિબ્રુવાણંસંકૃદ્ધઃ પરુષંરાવણાત્મજમ્ ॥ 26 ॥
હેતુમદ્વાક્યમત્યર્થંલક્ષ્મણઃપ્રત્યુવાચ હ ।
વાગ્બલંત્યજદુર્બુદ્ધેક્રૂરકર્માસિરાક્ષસ ॥ 27 ॥
અથકસ્માદ્વદસ્યેતત્સંપાદયસુકર્મણા ।
કૃત્વાકત્થસેકર્મકિમર્થમિહરાક્ષસ ॥ 28 ॥
કુરુતત્કર્મયેનાહંશ્રદ્ધધ્યાંતવકત્થનમ્ ।
અનુક્ત્વાપરુષંવાક્યંકિંચિદપ્યનવક્ષિપન્ ॥ 29 ॥
અવિકત્થન્વધિષ્યામિત્વાંપશ્યપુરુષાધમ ।
ઇત્યુક્ત્વાપંચનારાચાનાકર્ણાપૂરિતાન્ શિતાન્ ॥ 30 ॥
નિજઘાનમહાવેગાલ્લક્ષ્મણોરાક્ષસોરસિ ।
સુપત્રવાજિતાબાણાજ્વલિતાઇવપન્નગાઃ ॥ 31 ॥
નૈરૃતોરસ્યભાસંતસવિતૂરશ્મયોયથા ।
સઃશરૈરાહતસ્તેનસરોષોરાવણાત્મજઃ ॥ 32 ॥
સુપ્રયુક્તૈસ્ત્રિભિર્ભાણૈઃપ્રતિવિવ્યાધલક્ષ્મણમ્ ।
સઃબભૂવમહાભીમોનરરાક્ષસસિંહયોઃ ॥ 33 ॥
વિમર્દસ્તુમુલોયુદ્ધેપરસ્પરજયૈષિણોઃ ।
ઉભૌહિબલસંપન્નાવુભૌવિક્રમશાલિનૌ ॥ 34 ॥
ઉભૌપરમદુર્જ્ઞેયાવતુલ્યબલતેજસૌ ।
યુયુધાતેતદાવીરૌગ્રહાવિવનભોગતૌ ॥ 35 ॥
બલવૃત્રાવિવાભીતૌયુધિતૌદુષ્પ્રધર્ષણૌ ।
યુયુધાતેમહાત્માનૌતદાકેસરિણાવિવ ॥ 36 ॥
બહૂનવસૃજંતૌહિમાર્ગણૌઘાનવસ્થિતૌ ।
નરરાક્ષસસિમ્હોતૌપ્રહૃષ્ટાવભ્યયુધ્યતામ્ ॥ 37 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે અષ્ટાશીતિતમસ્સર્ગઃ ॥
