શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ ચતુસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
કૃતોદ્વાહે ગતે તસ્મિન્ બ્રહ્મદત્તે ચ રાઘવ ।
અપુત્રઃ પુત્રલાભાય પૌત્રીમિષ્ટિમકલ્પયત્ ॥ 1 ॥
ઇષ્ટ્યાં તુ વર્તમાનાયાં કુશનાભં મહીપતિમ્ ।
ઉવાચ પરમોદારઃ કુશો બ્રહ્મસુતસ્તદા ॥ 2 ॥
પુત્રસ્તે સદૃશઃ પુત્ર ભવિષ્યતિ સુધાર્મિકઃ ।
ગાધિં પ્રાપ્સ્યસિ તેન ત્વં કીર્તિં લોકે ચ શાશ્વતીમ્ ॥ 3 ॥
એવમુક્ત્વા કુશો રામ કુશનાભં મહીપતિમ્ ।
જગામાકાશમાવિશ્ય બ્રહ્મલોકં સનાતનામ્ ॥ 4 ॥
કસ્ય ચિત્ત્વથ કાલસ્ય કુશનાભસ્ય ધીમતઃ ।
જજ્ઞે પરમધર્મિષ્ઠો ગાધિરિત્યેવ નામતઃ ॥ 5 ॥
સ પિતા મમ કાકુત્સ્થ ગાધિઃ પરમધાર્મિકઃ ।
કુશવંશપ્રસૂતોઽસ્મિ કૌશિકો રઘુનંદન ॥ 6 ॥
પૂર્વજા ભગિની ચાપિ મમ રાઘવ સુવ્રતા ।
નામ્ના સત્યવતી નામ ઋચીકે પ્રતિપાદિતા ॥ 7 ॥
સશરીરા ગતા સ્વર્ગં ભર્તારમનુવર્તિની ।
કૌશિકી પરમોદારા પ્રવૃત્તા ચ મહાનદી ॥ 8 ॥
દિવ્યા પુણ્યોદકા રમ્યા હિમવંતમુપાશ્રિતા ।
લોકસ્ય હિતકામાર્થં પ્રવૃત્તા ભગિની મમ ॥ 9 ॥
તતોઽહં હિમવત્પાર્શ્વે વસામિ નિરતસ્સુખમ્ ।
ભગિન્યાં સ્નેહસંયુક્તઃ કૌશિક્યાં રઘુનંદન ॥ 10 ॥
સા તુ સત્યવતી પુણ્યા સત્યે ધર્મે પ્રતિષ્ઠિતા ।
પતિવ્રતા મહાભાગા કૌશિકી સરિતાં વરા ॥ 11 ॥
અહં હિ નિયમાદ્રામ હિત્વા તાં સમુપાગતઃ ।
સિદ્ધાશ્રમમનુપ્રાપ્ય સિદ્ધોઽસ્મિ તવ તેજસા ॥ 12 ॥
એષા રામ મમોત્પત્તિસ્સ્વસ્ય વંશસ્ય કીર્તિતા ।
દેશસ્ય ચ મહાબાહો યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ ॥ 13 ॥
ગતોઽર્ધરાત્રઃ કાકુત્સ્થ કથાઃ કથયતો મમ ।
નિદ્રામભ્યેહિ ભદ્રં તે મા ભૂદ્વિઘ્નોઽધ્વનીહ નઃ ॥ 14 ॥
નિષ્પંદાસ્તરવસ્સર્વે નિલીનમૃગપક્ષિણઃ ।
નૈશેન તમસા વ્યાપ્તા દિશશ્ચ રઘુનંદન ॥ 15 ॥
શનૈર્વિયુજ્યતે સંધ્યા નભો નેત્રૈરિવાવૃતમ્ ।
નક્ષત્રતારાગહનં જ્યોતિર્ભિરિવ ભાસતે ॥ 16 ॥
ઉત્તિષ્ઠતિ ચ શીતાંશુશ્શશી લોકતમોનુદઃ ।
હ્લાદયન્ પ્રાણિનાં લોકે મનાંસિ પ્રભયા વિભો ॥ 17 ॥
નૈશાનિ સર્વભૂતાનિ પ્રચરંતિ તતસ્તતઃ ।
યક્ષરાક્ષસસંઘાશ્ચ રૌદ્રાશ્ચ પિશિતાશનાઃ ॥ 18 ॥
એવમુક્ત્વા મહાતેજા વિરરામ મહામુનિઃ ।
સાધુ સાધ્વિતિ તં સર્વે ઋષયો હ્યભ્યપૂજયન્ ॥ 19 ॥
કુશિકાનામયં વંશો મહાન્ ધર્મપરસ્સદા ।
બ્રહ્મોપમા મહાત્માનઃ કુશવંશ્યા નરોત્તમાઃ ॥ 20 ॥
વિશેષેણ ભવાનેવ વિશ્વામિત્રો મહાયશાઃ ।
કૌશિકી સરિતાં શ્રેષ્ઠા કુલોદ્યોતકરી તવ ॥ 21 ॥
ઇતિ તૈર્મુનિશાર્દૂલૈઃ પ્રશસ્તઃ કુશિકાત્મજઃ ।
નિદ્રામુપાગમચ્છ્રીમાન્ અસ્તંગત ઇવાંશુમાન્ ॥ 22 ॥
રામોઽપિ સહસૌમિત્રિઃ કિંચિદાગતવિસ્મયઃ ।
પ્રશસ્ય મુનિશાર્દૂલં નિદ્રાં સમુપસેવતે ॥ 23 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે ચતુસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
