શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ પંચપંચાશસ્સર્ગઃ ।
સંદિશ્ય રાક્ષસાન્ઘોરાન્ રાવણોઽષ્ટૌ મહાબલાન્ ।
આત્માનં બુદ્ધિવૈક્લબ્યાત્કૃતકૃત્યમમન્યત ॥ 1 ॥
સ ચિંતયાનો વૈદેહીં કામબાણસમર્પિતઃ ।
પ્રવિવેશ ગૃહં રમ્યં સીતાં દ્રષ્ટુમભિત્વરન્ ॥ 2 ॥
સ પ્રવિશ્ય તુ તદ્વેશ્મ રાવણો રાક્ષસાધિપઃ ।
અપશ્યદ્રાક્ષસીમધ્યે સીતાં શોકપરાયણામ્ ॥ 3 ॥
અશ્રુપૂર્ણમુખીં દીનાં શોકભારાભિપીડિતામ્ ।
વાયુવેગૈરિવાક્રાંતાં મજ્જંતીં નાવમર્ણવે ॥ 4 ॥
મૃગયૂથપરિભ્રષ્ટાં મૃગીં શ્વભિરિવાવૃતામ્ ।
અધોમુખમુખીં સીતામભ્યેત્ય ચ નિશાચરઃ ॥ 5 ॥
તાં તુ શોકપરાં દીનામવશાં રાક્ષસાધિપઃ ।
સ બલાદ્દર્શયામાસ ગૃહં દેવગૃહોપમમ્ ॥ 6 ॥
હર્મ્યપ્રાસાદસંબાધં સ્ત્રીસહસ્રનિષેવિતમ્ ।
નાનાપક્ષિગણૈર્જુષ્ટં નાનારત્નસમન્વિતમ્ ॥ 7 ॥
દાંતકૈસ્તાપનીયૈશ્ચ સ્ફાટિકૈ રાજતૈરપિ ।
વજ્રવૈડૂર્યચિત્રૈશ્ચ સ્તંભૈર્દૃષ્ટિમનોહરૈઃ ॥ 8 ॥
દિવ્યદુંદુભિનિર્હ્રાદં તપ્તકાંચનતોરણમ્ ।
સોપાનં કાંચનં ચિત્રમારુરોહ તયા સહ ॥ 9 ॥
દાંતકા રાજતાશ્ચૈવ ગવાક્ષાઃ પ્રિયદર્શનાઃ ।
હેમજાલાવતાશ્ચાસન્સ્તત્ર પ્રાસાદપંક્તયઃ ॥ 10 ॥
સુધામણિવિચિત્રાણિ ભૂમિભાગાનિ સર્વશઃ ।
દશગ્રીવસ્સ્વભવને પ્રાદર્શયત મૈથિલીમ્ ॥ 11 ॥
દીર્ઘિકાઃ પુષ્કરિણ્યશ્ચ નાનાવૃક્ષસમન્વિતાઃ ।
રાવણો દર્શયામાસ સીતાં શોકપરાયણામ્ ॥ 12 ॥
દર્શયિત્વા તુ વૈદેહ્યાઃ કૃત્સ્નં તદ્ભવનોત્તમમ્ ।
ઉવાચ વાક્યં પાપાત્મા સીતાં લોભિતુમિચ્છયા ॥ 13 ॥
દશ રાક્ષસકોટ્યશ્ચ દ્વાવિંશતિરથાપરાઃ ।
તેષાં પ્રભુરહં સીતે સર્વેષાં ભીમકર્મણામ્ ॥ 14 ॥
વર્જયિત્વા જરાવૃદ્ધાન્બાલાંશ્ચ રજનીચરાન્ ।
સહસ્રમેકમેકસ્ય મમ કાર્યપુરસ્સરમ્ ॥ 15 ॥
યદિદં રાજતંત્રં મે ત્વયિ સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
જીવિતં ચ વિશાલાક્ષિ ત્વં મે પ્રાણૈર્ગરીયસી ॥ 16 ॥
બહૂનાંસ્ત્રીસહસ્રાણાં મમ યોઽસૌ પરિગ્રહઃ ।
તાસાં ત્વમીશ્વરા સીતે મમ ભાર્યા ભવ પ્રિયે ॥ 17 ॥
સાધુ કિં તેઽન્યયા બુદ્ધ્યા રોચયસ્વ વચો મમ ।
ભજસ્વમાભિતપ્તસ્ય પ્રસાદં કર્તુમર્હસિ ॥ 18 ॥
પરિક્ષિપ્તા સમુદ્રેણ લંકેયં શતયોજના ।
નેયં ધર્ષયિતું શક્યા સેંદ્રૈરપિ સુરાસુરૈઃ ॥ 19 ॥
ન દેવેષુ ન યક્ષેષુ ન ગંધર્વેષુ પક્ષિષુ ।
અહં પશ્યામિ લોકેષુ યો મે વીર્યસમો ભવેત્ ॥ 20 ॥
રાજ્યભ્રષ્ટેન દીનેન તાપસેન ગતાયુષા ।
કિં કરિષ્યસિ રામેણ માનુષેણાલ્પતેજસા ॥ 21 ॥
ભજસ્વ સીતે મામેવ ભર્તાહં સદૃશસ્તવ ।
યૌવનં હ્યધ્રુવં ભીરુ રમસ્વેહ મયા સહ ॥ 22 ॥
દર્શને માકૃથા બુદ્ધિં રાઘવસ્ય વરાનને ।
કાસ્ય શક્તિરિહાગંતુમપિ સીતે મનોરથૈઃ ॥ 23 ॥
ન શક્યો વાયુરાકાશે પાશૈર્બદ્ધું મહાજવઃ ।
દીપ્યમાનસ્ય વાપ્યગ્નેર્ગૃહીતું વિમલાં શિખામ્ ॥ 24 ॥
ત્રયાણામપિ લોકાનાં ન તં પશ્યામિ શોભને ।
વિક્રમેણ નયેદ્યસ્ત્વાં મદ્બાહુપરિપાલિતામ્ ॥ 25 ॥
લંકાયાં સુમહદ્રાજ્યમિદં ત્વમનુપાલય ।
ત્વત્પ્રેષ્યા મદ્વિધાશ્ચૈવ દેવાશ્ચાપિ ચરાચરાઃ ॥ 26 ॥
અભિષેકોદકક્લિન્ના તુષ્ટા ચ રમયસ્વ મામ્ ।
દુષ્કૃતં યત્પરા કર્મ વનવાસેન તદ્ગતમ્ ॥ 27 ॥
યશ્ચ તે સુકૃતો ધર્મસ્તસ્યેહ ફલમાપ્નુહિ ।
ઇહ માલ્યાનિ સર્વાણિ દિવ્યગંધાનિ મૈથિલિ ॥ 28 ॥
ભૂષણાનિ ચ મુખ્યાનિ સેવસ્વ ચ મયા સહ ।
પુષ્પકં નામ સુશ્રોણિ ભ્રાતુર્વૈશ્રવણસ્ય મે ॥ 29 ॥
વિમાનં સૂર્યસંકાશં તરસા નિર્જિતં મયા ।
વિશાલં રમણીયં ચ તદ્વિમાનમનુત્તમ્ ॥ 30 ॥
તત્ર સીતે મયા સાર્ધં વિહરસ્વ યથાસુખમ્ ।
વદનં પદ્મસંકાશમમલં ચારુદર્શનમ્ ।
શોકાર્તંતુ વરારોહે ન ભ્રાજતિ વરાનને ॥ 31 ॥
એવં વદતિ તસ્મિત્સા વસ્ત્રાંતેન વરાંગના ।
પિધાયેંદુનિભં સીતા મુખમશ્રૂણ્યવર્તયત્ ॥ 32 ॥
ધ્યાયંતીં તામિવાસ્વસ્થાં દીનાં ચિંતાહતપ્રભામ્ ।
ઉવાચ વચનં પાપો રાવણો રાક્ષસેશ્વરઃ ॥ 33 ॥
અલં વ્રીડેન વૈદેહિ ધર્મલોપકૃતેન ચ ॥ 34 ॥
આર્ષોઽયં દૈવનિષ્યંદો યસ્ત્વામભિગમિષ્યતિ ।
એતૌ પાદૌ મયા સ્નિગ્ધૌ શિરોભિઃ પરિપીડિતૌ ॥ 35 ॥
પ્રસાદં કુરુ મે ક્ષિપ્રં વશ્યો દાસોઽહમસ્મિતે ।
ઇમાશ્શૂન્ય મયા વાચશ્શુષ્યમાણેન ભાષિતાઃ ॥ 36 ॥
ન ચાપિ રાવણઃ કાંચિન્મૂર્ધ્ના સ્ત્રીં પ્રણમેત હ ।
એવમુક્ત્વા દશગ્રીવો મૈથિલીં જનકાત્મજામ્ ॥ 37 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે પંચપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
