શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ ચતુઃષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
સુરકાર્યમિદં રંભે કર્તવ્યં સુમહત્ત્વયા ।
લોભનં કૌશિકસ્યેહ કામમોહસમન્વિતમ્ ॥ 1 ॥
તથોક્તા સાઽપ્સરા રામ સહસ્રાક્ષેણ ધીમતા ।
વ્રીડિતા પ્રાંજલિર્વાક્યં પ્રત્યુવાચ સુરેશ્વરમ્ ॥ 2 ॥
અયં સુરપતે ઘોરો વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ ।
ઘોરમુત્સૃજતે ક્રોધં મયિ દેવ ન સંશયઃ ॥ 3 ॥
તતો હિ મે ભયં દેવ પ્રાસાદં કર્તુમર્હસિ ।
એવમુક્તસ્તયા રામ રંભયા ભીતયા તદા ॥ 4 ॥
તામુવાચ સહસ્રાક્ષો વેપમાનાં કૃતાંજલિમ્ ।
માભૈષી રંભે ભદ્રં તે કુરુષ્વ મમ શાસનમ્ ॥ 5 ॥
કોકિલો હૃદયગ્રાહી માધવે રુચિરદ્રુમે ।
અહં કંદર્પસહિત સ્સ્થાસ્યામિ તવ પાર્શ્વતઃ ॥ 6 ॥
ત્વં હિ રૂપં બહુગુણં કૃત્વા પરમભાસ્વરમ્ ।
તમૃષિં કૌશિકં રંભે ભેદયસ્વ તપસ્વિનમ્ ॥ 7 ॥
સા શ્રુત્વા વચનં તસ્ય કૃત્વા રૂપમનુત્તમમ્ ।
લોભયામાસ લલિતા વિશ્વામિત્રં શુચિસ્મિતા ॥ 8 ॥
કોકિલસ્ય ચ શુશ્રાવ વલ્ગુ વ્યાહરતઃ સ્વનમ્ ।
સંપ્રહૃષ્ટેન મનસા તત એનામુદૈક્ષત ॥ 9 ॥
અથ તસ્ય ચ શબ્દેન ગીતેનાપ્રતિમેન ચ ।
દર્શનેન ચ રંભાયા મુનિસ્સંદેહમાગતઃ ॥ 10 ॥
સહસ્રાક્ષસ્ય તત્કર્મ વિજ્ઞાય મુનિપુંગવઃ ।
રંભાં ક્રોધસમાવિષ્ટ શ્શશાપ કુશિકાત્મજઃ ॥ 11 ॥
યન્માં લોભયસે રંભે કામક્રોધજયૈષિણમ્ ।
દશવર્ષસહસ્રાણિ શૈલી સ્થાસ્યસિ દુર્ભગે ॥ 12 ॥
બ્રાહ્મણ સ્સુમહાતેજા સ્તપોબલસમન્વિતઃ ।
ઉદ્ધરિષ્યતિ રંભે ત્વાં મત્ક્રોધકલુષીકૃતામ્ ॥ 13 ॥
એવમુક્ત્વા મહાતેજા વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ ।
અશક્નુવન્ ધારયિતું ક્રોધં સંતાપમાગતઃ ॥ 14 ॥
તસ્ય શાપેન મહતા રંભા શૈલી તદાઽભવત્ ।
વચશ્શૃત્વા ચ કંદર્પો મહર્ષેસ્સ ચ નિર્ગતઃ ॥ 15 ॥
કોપેન સ મહાતેજાસ્તપોઽપહરણે કૃતે ।
ઇંદ્રિયૈરજિતૈ રામ ન લેભે શાંતિમાત્મનઃ ॥ 16 ॥
બભૂવાસ્ય મનશ્ચિંતા તપોઽપહરણે કૃતે ।
નૈવ ક્રોધં ગમિષ્યામિ ન ચ વક્ષ્યે કથંચન ॥ 17 ॥
અથવા નોચ્છવસિષ્યામિ સંવત્સરશતાન્યપિ ।
અહં વિશોષયિષ્યામિ હ્યાત્માનં વિજિતેંદ્રિયઃ ॥ 18 ॥
તાવદ્યાવદ્ધિ મે પ્રાપ્તં બ્રાહ્મણ્યં તપસાઽઽર્જિતમ્ ।
અનુચ્છવસન્નભુંજાન સ્તિષ્ઠેયં શાશ્વતીસ્સમાઃ ॥ 19 ॥
ન હિ મે તપ્યમાનસ્ય ક્ષયં યાસ્યંતિ મૂર્તયઃ ।
એવં વર્ષસહસ્રસ્ય દીક્ષાં સ મુનિપુંગવઃ ॥ 20 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે ચતુઃષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
