શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ એકોનપંચાશસ્સર્ગઃ ।
ઘોરેણશરબંધેનબદ્ધૌદશરથાત્મજૌ ।
નિઃશ્વસંતૌયથાનાગૌશયાનૌરુધિરોક્ષિતૌ ॥ 1 ॥
સર્વેતેવાનરશ્રેષ્ઠાસ્સસુગ્રીવામહાબલાઃ ।
પરિવાર્યમહાત્માનૌતસ્થુશ્શોકપરિપ્લુતાઃ ॥ 2 ॥
એતસ્મિન્નંતરેરામઃપ્રત્યબુધ્યતવીર્યવાન્ ।
સ્થિરત્વાત્સત્ત્વયોગાચ્ચશરૈસ્સંદાનિતોઽપિસન્ ॥ 3 ॥
તતોદૃષ્ટવાસરુધિરંનિષણ્ણંગાઢમર્પિતમ્ ।
ભ્રાતરંદીનવદનંપર્યદેવયદાતુરઃ ॥ 4 ॥
કિંનુમેસીતયાકાર્યંકિંકાર્યંજીવિતેનવા ।
શયાનંયોઽદ્યપશ્યામિભ્રાતરંયુધિનિર્જિતમ્ ॥ 5 ॥
શક્યાસીતાસમાનારીમર્ત્યલોકેવિચિન્વતા ।
નલક્ષ્મણસમોભ્રાતાસચિવસ્સાંપપરાયિકઃ ॥ 6 ॥
પરિત્યક્ષામ્યહંપ્રાણાન્વાનરાણાંતુપશ્યાતામ્ ।
યદિપંચત્વમાપન્નસ્સુમિત્રાનંદવર્ધનઃ ॥ 7 ॥
કિંનુવક્ષ્યામિકૌસલ્યાંમાતરંકિંનુકૈકયીમ્ ।
કથમંબાંસુમિત્રાંચપુત્રદર્શનલાલસામ્ ॥ 8 ॥
વિવત્સાંવેપમાનાંચક્રોશંતીંકુરરીમિવ ।
કથમાશ્વાસયિષ્યામિયદિયાસ્યામિતંવિના ॥ 9 ॥
કથંવક્ષ્યામિશત્રુઘ્નંભરતંચયશસ્વિનમ્ ।
મયાસહવનંયાતોવિનાતેનાપુનમાગતઃ ॥ 10 ॥
ઉપાલંબંનશક્ષ્યામિસોઢુંબતસુમિત્રયા ।
ઇહૈવદેહંત્યક્ષ્યામિનહિજીવિતુમુત્સહે ॥ 11 ॥
ધિઙ્માંદુષ્કૃતકર્માણમનાર્યંમત્કૃતેહ્યસૌ ।
લક્ષ્મણઃપતિતશ્શેતેશરતલ્પેગતાસુવત્ ॥ 12 ॥
ત્વંનિત્યંસુવિષણ્ણંમામાશ્વાસયસિલક્ષ્મણ ।
ગતાસુર્નાદ્યશક્તોઽસિમામાર્તમભિભાષિતુમ્ ॥ 13 ॥
યેનાદ્યબહવોયુદ્ધેનિહતારાક્ષસાવિનિપાતિતાઃ ।
તસ્યામેવાદ્યશૂરસ્ત્વંશેષેવિનિહતઃપરૈઃ ॥ 14 ॥
શયાનઃશરતલ્પેઽસ્મિન્ સશોણિતપરિપ્લુતઃ ।
શરજાલૈચશિતોભાસિભાસ્કરોઽસ્તમિવવ્રજન્ ॥ 15 ॥
બાણાભિહતમર્મત્વાન્નશક્નોત્યભિભાષિતુમ્ ।
રુજાચાબ્રુવતોઽપ્યસ્યદૃષ્ટિરાગેણસૂચ્યતે ॥ 16 ॥
યથૈવમાંવનંયાંતમનુયાતોમહાદ્યુતિઃ ।
અહમપ્યનુયાસ્યામિતથૈવૈનંયમક્ષ્યમ્ ॥ 17 ॥
ઇષ્ટબંધુજનોનિત્યંમાંચનિત્યમનુવ્રતઃ ।
ઇમામદ્યગતોઽવસ્થાંમમાનાર્યસ્યદુર્નયૈઃ ॥ 18 ॥
સુરુષ્ટેનાપિવીરેણલક્ષ્મણેનનસંસ્મરે ।
પરુષંવિપ્રિયંવાપિશ્રાવિતંનકદાચન ॥ 19 ॥
વિસસર્જૈકવેગેનપંચબાણશતાનિયઃ ।
ઇષ્વસ્ત્રષ્વધિકસ્તસ્માત્કાર્તવીર્યાચ્ચલક્ષ્મણઃ ॥ 20 ॥
અસ્સ્રૈરસ્ત્રાણિયોહન્યાચ્છક્રસ્યાપિમહાત્મનઃ ।
સોઽયમુર્વ્યાંહતશ્શેતેમહાર્હશયનોચિતઃ ॥ 21 ॥
તચ્ચમિથ્યાપ્રલપ્તંમાંપ્રધક્ષ્યતિનસંશયઃ ।
યન્મયાનકૃતોરાજારાક્ષસાનાંવિભીષણઃ ॥ 22 ॥
અસ્મિન્મુહૂર્તેસુગ્રીવ પ્રતિયાતુમિતોઽર્હસિ ।
મત્વાહીનંરાજન્ રાવણોઽભિદ્રવેદ્બલી ॥ 23 ॥
અંગદંતુપુરસ્કત્યસસૈન્યસ્સપરિચ્છદમ્ ।
સાગરંતરસુગ્રીવ નીલેનચનલેનચ ॥ 24 ॥
કૃતંહનુમતાકાર્યંયદન્યૈર્દુષ્કરંરણે ।
ઋક્ષરાજેનતુષ્યામિગોલાંગૂલાધિપેનચ ॥ 25 ॥
અંગદેનકૃતંકર્મમૈંદેનદ્વિવિદેનચ ।
યુદ્ધંકેસરિણાસઙ્ ખ્યેઘોરંસંપાતિનાકૃતમ્ ॥ 26 ॥
ગવયેનગવાક્ષેણશરભેણગજેનચ ।
અન્યૈશ્ચહરિભિર્યુદ્ધંમદર્થેત્યક્તજીવિતૈઃ ॥ 27 ॥
નચાતિક્રમિતુંશક્યંદૈવંસુગ્રીવ માનુષૈઃ ।
યત્તુશક્યંવયસ્યેનસુહૃદાચપરંતપ ॥ 28 ॥
કૃતંસુગ્રીવ તત્સર્વંભવતાધર્મભીરુણા ।
મિત્રકાર્યંકૃતમિદંભવદ્ભિર્વાનરર્ષભાઃ ॥ 29 ॥
અનુજ્ઞાતામયાસર્વેયથેષ્ટંગંતુમર્હથ ।
શુશ્રુવુસ્તસ્યતેસર્વેવાનરાઃપરિદેવનમ્ ॥ 30 ॥
વર્તયાંચક્રૂરશ્રૂણિનેત્રૈઃકૃષ્ણેતરેક્ષણાઃ ।
તતસ્સર્વાણ્યનીકાનિસ્થાપયિત્વાવિભીષણઃ ॥ 31 ॥
આજગામગદાપાણિસ્ત્વરિતંયત્રરાઘવઃ ।
તંદૃષ્ટવાત્વરિતંયાંતંનીલાંજનચયોપમમ્ ॥ 32 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે એકોનપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
