શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ ચતુઃપંચાશસ્સર્ગઃ ।
હ્રિયમાણા તુ વૈદેહી કંચિન્નાથમપશ્યતી ।
દદર્શ ગિરિશૃંગસ્થાન્પંચ વાનરપુંગવાન્ ॥ 1 ॥
તેષાં મધ્યે વિશાલાક્ષી કૌશેયં કનકપ્રભમ્ ।
ઉત્તરીયં વરારોહા શુભાન્યાભરણાનિ ચ ॥ 2 ॥
મુમોચ યદિ રામાય શંસેયુરિતિ મૈથિલી ।
વસ્ત્રમુત્સૃજ્ય તન્મધ્યે નિક્ષિપ્તં સહભૂષણમ્ ॥ 3 ॥
સંભ્રમાત્તુ દશગ્રીવસ્તત્કર્મ ન સ બુદ્ધવાન્ ।
પિંગાક્ષાસ્તાં વિશાલાક્ષીં નેત્રૈરનિમિષૈરિવ ॥ 4 ॥
વિક્રોશંતીં તથા સીતાં દદૃશુર્વાનરર્ષભાઃ ।
સ ચ પંપામતિક્રમ્ય લંકામભિમુખઃ પુરીમ્ ॥ 5 ॥
જગામ રુદતીં ગૃહ્ય વૈદેહીં રાક્ષસેશ્વરઃ ।
તાં જહાર સુસંહૃષ્ટો રાવણો મૃત્યુમાત્મનઃ ॥ 6 ॥
ઉત્સંગેનેવ ભુજગીં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રાં મહાવિષામ્ ।
વનાનિ સરિતશ્શૈલાંત્સરાંસિ ચ વિહાયસા ॥ 7 ॥
સ ક્ષિપ્રં સમતીયાય શરશ્ચાપાદિવ ચ્યુતઃ ।
તિમિનક્રનિકેતં તુ વરુણાલયમક્ષયમ્ ॥ 8 ॥
સરિતાં શરણં ગત્વા સમતીયાય સાગરમ્ ।
સંભ્રમાત્પરિવૃત્તોર્મી રુદ્ધમીનમહોરગઃ ॥ 9 ॥
વૈદેહ્યાં હ્રિયમાણાયાં બભૂવ વરુણાલયઃ ।
અંતરિક્ષગતા વાચસ્સસૃજુશ્ચારણાસ્તદા ॥ 10 ॥
એતદંતો દશગ્રીવ ઇતિ સિદ્ધાસ્તદાબ્રુવન્ ।
સ તુ સીતાં વિવેષ્ટંતીમંકેનાદાય રાવણઃ ॥ 11 ॥
પ્રવિવેશ પુરીં લંકાં રૂપિણીં મૃત્યુમાત્મનઃ ।
સોઽભિગમ્ય પુરીં લંકાં સુવિભક્તમહાપથામ્ ॥ 12 ॥
સંરૂઢકક્ષ્યાબહુલં સ્વમંતઃપુરમાવિશત્ ।
તત્ર તામસિતાપાંગાં શોકમોહપરાયણામ્ ॥ 13 ॥
નિદધે રાવણસ્સીતાં મયો માયામિવસ્ત્રિયમ્ ।
અબ્રવીચ્ચ દશગ્રીવઃ પિશાચીર્ઘોરદર્શનાઃ ॥ 14 ॥
યથા નેમાં પુમાન્ સ્ત્રી વા સીતાં પશ્યત્યસમ્મતઃ ।
મુક્તામણિસુવર્ણાનિ વસ્ત્રાણ્યાભરણાનિ ચ ॥ 15 ॥
યદ્યદિચ્છેત્તદેવાસ્યા દેયં મચ્છંદતો યથા ।
યા ચ વક્ષ્યતિ વૈદેહીં વચનં કિંચિદપ્રિયમ્ ॥ 16 ॥
અજ્ઞાનાદ્યદિ વા જ્ઞાનાન્ન તસ્યા જીવિતં પ્રિયમ્ ।
તથોક્ત્વા રાક્ષસીસ્તાસ્તુ રાક્ષસેંદ્રઃ પ્રતાપવાન્ ॥ 17 ॥
નિષ્ક્રમ્યાંતઃ પુરાત્તસ્માત્કિંકૃત્યમિતિ ચિંતયન્ ।
દદર્શાષ્ટૌ મહાવીર્યાન્રાક્ષસાન્પિશિતાશનાન્ ॥ 18 ॥
સ તાંદૃષ્ટ્વા મહાવીર્યો વરદાનેન મોહિતઃ ।
ઉવાચૈતાનિદં વાક્યં પ્રશસ્ય બલવીર્યતઃ ॥ 19 ॥
નાનાપ્રહરણાઃ ક્ષિપ્રમિતો ગચ્છત સત્વરાઃ ।
જનસ્થાનં હતસ્થાનં ભૂતપૂર્વં ખરાલયમ્ ॥ 20 ॥
તત્રોષ્યતાં જનસ્થાને શૂન્યે નિહતરાક્ષસે ।
પૌરુષં બલમાશ્રિત્ય ત્રાસમુત્સૃજ્ય દૂરતઃ ॥ 21 ॥
બલં હિ સુમહદ્યન્મે જનસ્થાને નિવેશિતમ્ ।
સદૂષણખરં યુદ્ધે હતં રામેણ સાયકૈઃ ॥ 22 ॥
તત ક્રોધો મમામર્ષાદ્ધૈર્યસ્યોપરિ વર્તતે ।
વૈરં ચ સુમહજ્જાતં રામં પ્રતિ સુદારુણમ્ ॥ 23 ॥
નિર્યાતયિતુમિચ્છામિ તચ્ચ વૈરમહં રિપોઃ ।
ન હિ લપ્સ્યામ્યહં નિદ્રામહત્વા સંયુગે રિપુમ્ ॥ 24 ॥
તં ત્વિદાનીમહં હત્વા ખરદૂષણઘાતિનમ્ ।
રામં શર્મોપલપ્સ્યામિ ધનં લબ્ધ્વેવ નિર્ધનઃ ॥ 25 ॥
જનસ્થાને વસદ્ભિસ્તુ ભવદ્ભીરામમાશ્રિતા ।
પ્રવૃત્તિરુપનેતવ્યા કિઞ્કરોતીતિ તત્ત્વતઃ ॥ 26 ॥
અપ્રમાદાચ્ચ ગંતવ્યં સર્વૈરપિ નિશાચરૈઃ ।
કર્તવ્યશ્ચ સદા યત્નો રાઘવસ્ય વધં પ્રતિ ॥ 27 ॥
યુષ્માકં ચ બલજ્ઞોઽહં બહુશો રણમૂર્ધનિ ।
અતશ્ચાસ્મિન્ જનસ્થાને મયા યૂયં નિયોજિતાઃ ॥ 28 ॥
તતઃ પ્રિયં વાક્યમુપેત્ય રાક્ષસા મહાર્થમષ્ટાવભિવાદ્ય રાવણમ્ ।
વિહાય લંકાં સહિતાઃ પ્રતસ્થિરે યતો જનસ્થાનમલક્ષ્યદર્શનાઃ ॥ 29 ॥
તતસ્તુ સીતામુપલભ્ય રાવણઃ સુસંપ્રહૃષ્ટઃ પરિગૃહ્ય મૈથિલીમ્ ।
પ્રસજ્ય રામેણ ચ વૈરમુત્તમં બભૂવ મોહાન્મુદિતસ્સરાક્ષસઃ ॥ 30 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે ચતુઃપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
