શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ દ્વિસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।
એવમુક્તૌતુ તૌ વીરૌ કબંધેન નરેશ્વરૌ ।
ગિરિપ્રદરમાસાદ્ય પાવકં વિસસર્જતુઃ ॥ 1 ॥
લક્ષ્મણસ્તુ મહોલ્કાભિર્જ્વલિતાભિસ્સમંતતઃ ।
ચિતામાદીપયામાસ સા પ્રજજ્વાલ સર્વતઃ ॥ 2 ॥
તચ્છરીરં કબંધસ્ય ઘૃતપિંડોપમં મહત્ ।
મેદસા પચ્યમાનસ્ય મંદં દહતિ પાવકઃ ॥ 3 ॥
સ વિધૂય ચિતામાશુ વિધૂમોઽગ્નિરિવોત્થિતઃ ।
અરજે વાસસી બિભ્રન્માલાં દિવ્યાં મહાબલઃ ॥ 4 ॥
તતશ્ચિતાયા વેગેન ભાસ્વરો વિમલાંબરઃ ।
ઉત્પપાતાશુ સંહૃષ્ટસ્સર્વપ્રત્યંગભૂષણઃ ॥ 5 ॥
વિમાને ભાસ્વરે તિષ્ઠન્હંસયુક્તે યશસ્કરે ।
પ્રભયા ચ મહાતેજા દિશો દશ વિરાજયન્ ॥ 6 ॥
સોઽંતરિક્ષગતો રામં કબંધો વાક્યમબ્રવીત્ ।
શૃણુ રાઘવ તત્ત્વેન યથા સીતામવાપ્સ્યસિ ॥ 7 ॥
રામ ષડ્યુક્તયો લોકે યાભિસ્સર્વં વિમૃશ્યતે ।
પરિમૃષ્ટો દશાંતેન દશાભાગેન સેવ્યતે ॥ 8 ॥
દશાભાગગતો હીનસ્ત્વં હિ રામ સલક્ષ્મણઃ ।
યત્કૃતે વ્યસનં પ્રાપ્તં ત્વયા દારપ્રધર્ષણમ્ ॥ 9 ॥
તદવશ્યં ત્વયા કાર્યસ્સસુહૃત્સુહૃદાં વર ।
અકૃત્વા હિ ન તે સિદ્ધિમહં પશ્યામિ ચિંતયન્ ॥ 10 ॥
શ્રૂયતાં રામ વક્ષ્યામિ સુગ્રીવો નામ વાનરઃ ।
ભ્રાત્રા નિરસ્તઃ ક્રુદ્ધેન વાલિના શક્રસૂનુના ॥ 11 ॥
ઋશ્યમૂકે ગિરિવરે પંપાપર્યંતશોભિતે ।
નિવસત્યાત્મવાન્વીરશ્ચતુર્ભિસ્સહ વાનરૈઃ ॥ 12 ॥
વાનરેંદ્રો મહાવીર્યસ્તેજોવાનમિતપ્રભઃ ।
સત્યસંધો વિનીતશ્ચ ધૃતિમાન્મતિમાન્મહાન્ ॥ 13 ॥
દક્ષઃ પ્રગલ્ભો દ્યુતિમાન્મહાબલપરાક્રમઃ ।
ભ્રાત્રા વિવાસિતો રામ રાજ્યહેતોર્મહાબલઃ ॥ 14 ॥
સ તે સહાયો મિત્રં ચ સીતાયાઃ પરિમાર્ગણે ।
ભવિષ્યતિ હિતે રામ મા ચ શોકે મનઃ કૃથાઃ ॥ 15 ॥
ભવિતવ્યં હિ યચ્ચાપિ ન તચ્છક્યમિહાન્યથા ।
કર્તુમિક્ષ્વાકુશાર્દૂલ કાલો હિ દુરતિક્રમઃ ॥ 16 ॥
ગચ્છ શ્રીઘ્રમિતો રામ સુગ્રીવં તં મહાબલમ્ ।
વયસ્યં તં કુરુ ક્ષિપ્રમિતો ગત્વાઽદ્ય રાઘવ ॥ 17 ॥
અદ્રોહાય સમાગમ્ય દીપ્યમાને વિભાવસૌ ।
સ ચ તે નાવમંતવ્યસ્સુગ્રીવો વાનરાધિપઃ ॥ 18 ॥
કૃતજ્ઞઃ કામરૂપી ચ સહાયાર્થી ચ વીર્યવાન્ ।
શક્તૌહ્યદ્ય યુવાં કર્તું કાર્યં તસ્ય ચિકીર્ષિતમ્ ॥ 19 ॥
કૃતાર્થો વાઽકૃતાર્થો વા કૃત્યં તવ કરિષ્યતિ ।
સ ઋક્ષરજસઃ પુત્રઃ પંપામટતિ શંકિતઃ ॥ 20 ॥
ભાસ્કરસ્યૌરસઃ પુત્રો વાલિના કૃતકિલ્બિષઃ ।
સન્નિધાયાયુધં ક્ષિપ્રમૃષ્યમૂકાલયં કપિમ્ ॥ 21 ॥
કુરુ રાઘવ સત્યેન વયસ્યં વનચારિણમ્ ।
સ હિ સ્થાનાનિ સર્વાણિ કાર્ત્સ્ન્યેન કપિકુંજરઃ ॥ 22 ॥
નરમાંસાશિનાં લોકે નૈપુણ્યાદધિગચ્છતિ ।
ન તસ્યાવિદિતં લોકેકિંચિદસ્તિ હિ રાઘવ ॥ 23 ॥
યાવત્સૂર્યઃ પ્રતપતિ સહસ્રાંશુરરિંદમ ।
સ નદીર્વિપુલાન્શૈલાન્ ગિરિદુર્ગાણિ કંદરાન્ ॥ 24 ॥
અન્વીક્ષ્ય વાનરૈસ્સાર્ધં પત્નીં તેઽધિગમિષ્યતિ ।
વાનરાંશ્ચ મહાકાયાન્પ્રેષયિષ્યતિ રાઘવ ॥ 25 ॥
દિશો વિચેતું તાં સીતાં ત્વદ્વિયોગેન શોચતીમ્ ।
સ જ્ઞાસ્યતિ વરારોહાં નિર્મલાં રાવણાલયે ॥ 26 ॥
સ મેરુશૃંગાગ્રગતામનિંદિતાં પ્રવિશ્ય પાતાલતલેઽપિ વા શ્રિતામ્ ।
પ્લવંગમાનાં પ્રવરસ્તવ પ્રિયાં નિહત્ય રક્ષાંસિ પુનઃ પ્રદાસ્યતિ ॥ 27 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે દ્વિસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥
