View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

4.66 કિષ્કિંધાકાંડ - ષટ્ષષ્ટિતમ સર્ગઃ

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ ષટ્ષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।

અનેકશતસાહસ્રીં વિષણ્ણાં હરિવાહિનીમ્ ।
જાંબવાન્સમુદીક્ષ્યૈવં હનૂમંતમથાબ્રવીત્ ॥ 1 ॥

વીર વાનરલોકસ્ય સર્વશાસ્ત્રવિદાં વર ।
તૂષ્ણીમેકાંતમાશ્રિત્ય હનૂમન્કિં ન જલ્પસિ ॥ 2 ॥

હનૂમન્હરિરાજસ્ય સુગ્રીવસ્ય સમો હ્યસિ ।
રામલક્ષ્મણયોશ્ચાપિ તેજસા ચ બલેન ચ ॥ 3 ॥

અરિષ્ટનેમિનઃ પુત્રો વૈનતેયો મહાબલઃ ।
ગરુત્માનિતિ વિખ્યાત ઉત્તમસ્સર્વપક્ષિણામ્ ॥ 4 ॥

બહુશો હિ મયા દૃષ્ટઃ સાગરે સ મહાબલઃ ।
ભુજંગાનુદ્ધરન્પક્ષી મહાવેગો મહાયશાઃ ॥ 5 ॥

પક્ષયોર્યદ્બલં તસ્ય તાવદ્ભુજબલં તવ ।
વિક્રમશ્ચાપિ વેગશ્ચ ન તે તેનાવહીયતે ॥ 6 ॥

બલં બુદ્ધિશ્ચ તેજશ્ચ સત્ત્વં ચ હરિપુંગવ ।
વિશિષ્ટં સર્વભૂતેષુ કિમાત્માનં ન બુધ્યસે ॥ 7 ॥

અપ્સરાપ્સરસાં શ્રેષ્ઠા વિખ્યાતા પુંજિકસ્થલા ।
અંજનેતિ પરિખ્યાતા પત્ની કેસરિણો હરેઃ ॥ 8 ॥

વિખ્યાતા ત્રિષુ લોકેષુ રૂપેણાપ્રતિમા ભુવિ ।
અભિશાપાદભૂત્તાત વાનરી કામરૂપિણી ॥ 9 ॥

દુહિતા વાનરેંદ્રસ્ય કુંજરસ્ય મહાત્મનઃ ।
માનુષં વિગ્રહં કૃત્વા રૂપયૌવનશાલિની ॥ 10 ॥

વિચિત્રમાલ્યાભરણા મહાર્હક્ષૌમવાસિની ।
અચરત્પર્વતસ્યાગ્રે પ્રાવૃડંબુદસન્નિભે ॥ 11 ॥

તસ્યા વસ્ત્રં વિશાલાક્ષ્યાઃ પીતં રક્તદશં શુભમ્ ।
સ્થિતાયાઃ પર્વતસ્યાગ્રે મારુતોઽપહરચ્છનૈઃ ॥ 12 ॥

સ દદર્શ તતસ્તસ્યા વૃત્તાવૂરૂ સુસંહતૌ ।
સ્તનૌ ચ પીનૌ સહિતૌ સુજાતં ચારુ ચાનનમ્ ॥ 13 ॥

તાં વિશાલાયતશ્રોણીં તનુમધ્યાં યશસ્વિનીમ્ ।
દૃષ્ટવૈવ શુભસર્વાંગીં પવનઃ કામમોહિતઃ ॥ 14 ॥

સ તાં ભુજાભ્યાં દીર્ઘાભ્યાં પર્યષ્વજત મારુતઃ ।
મન્મથાવિષ્ટસર્વાંગો ગતાત્મા તામનિંદિતામ્ ॥ 15 ॥

સા તુ તત્રૈવ સંભ્રાંતા સુવ્રતા વાક્યમબ્રવીત્ ।
એકપત્નીવ્રતમિદં કો નાશયિતુમિચ્છતિ ॥ 16 ॥

અંજનાયા વચ્શુત્વા મારુતઃ પ્રત્યભાષત ।
ન ત્વાં હિંસામિ સુશ્રોણિ મા ભૂત્તે સુભગે ભયમ્ ॥ 17 ॥

મનસાઽસ્મિ ગતો યત્ત્વાં પરિષ્વજ્ય યશસ્વિનીમ્ ।
વીર્યવાન્બુદ્ધિસંપન્નઃ પુત્રસ્તવ ભવિષ્યતિ ॥ 18 ॥

મહાસત્ત્વો મહાતેજા મહાબલપરાક્રમઃ ।
લંઘને પ્લવને ચૈવ ભવિષ્યતિ હિ મત્સમઃ ॥ 19 ॥

એવમુક્તા તતસ્તુષ્ટા જનની તે મહાકપે ।
ગુહાયાં ત્વાં મહાબાહો પ્રજજ્ઞે પ્લવગર્ષભમ્ ॥ 20 ॥

અભ્યુત્થિતં તતસ્સૂર્યં બાલો દૃષ્ટ્વા મહાવને ।
ફલં ચેતિ જિઘૃક્ષુસ્ત્વમુત્પ્લુત્યાભ્યુદ્ગતો દિવમ્ ॥ 21 ॥

શતાનિ ત્રીણિ ગત્વાઽથ યોજનાનાં મહાકપે ।
તેજસા તસ્ય નિર્ધૂતો ન વિષાદં તતોગતઃ ॥ 22 ॥

તાવદાપપત સ્તૂર્ણમંતરિક્ષં મહાકપે ।
ક્ષિપ્તમિંદ્રેણ તે વજ્રં કોપાવિષ્ટેન ધીમતા ॥ 23 ॥

તદા શૈલાગ્રશિખરે વામો હનુરભજ્યત ।
તતો હિ નામધેયં તે હનુમાનિતિ કીર્ત્યતે ॥ 24 ॥

તસ્ત્વાવિ નિહતં દૃષ્ટ્વા વાયુર્ગંધવહસ્સ્વયમ્ ।
ત્રૈલોક્યે ભૃશસંકૃદ્ધો ન વવૌ વૈ પ્રભંજનઃ ॥ 25 ॥

સંભ્રાંતાશ્ચ સૂરાસ્સર્વે ત્રૈલોક્યે ક્ષુભિતે સતિ ।
પ્રસાદયંતિ સંક્રુદ્ધં મારુતં ભુવનેશ્વરાઃ ॥ 26 ॥

પ્રસાદિતે ચ પવને બ્રહ્મા તુભ્યં વરં દદૌ ।
અશસ્ત્રવધ્યતાં તાત સમરે સત્યવિક્રમ ॥ 27 ॥

વજ્રસ્ય ચ નિપાતેન વિરુજં ત્વાં સમીક્ષ્ય ચ ।
સહસ્રનેત્રઃ પ્રીતાત્મા દદૌ તે વરમુત્તમમ્ ॥ 28 ॥

સ્વચ્છંદતશ્ચ મરણં તેભૂયાદિતિ વૈ પ્રભો ।
સ ત્વં કેસરિણઃ પુત્રઃ ક્ષેત્રજો ભીમવિક્રમઃ ॥ 29 ॥

મારુતસ્યૌરસઃ પુત્રસ્તેજસા ચાપિ તત્સમઃ ।
ત્વં હિ વાયુસુતો વત્સ પ્લવને ચાપિ તત્સમઃ ॥ 30 ॥

વયમદ્ય ગતપ્રાણા ભવાન્નસ્ત્રાતુ સાંપ્રતમ્ ।
દાક્ષ્યવિક્રમસંપન્નઃ કપિરાજ ઇવાપરઃ ॥ 31 ॥

ત્રિવિક્રમે મયા તાત સશૈલવનકાનના ।
ત્રિસ્સપ્તકૃત્વઃ પૃથિવી પરિક્રાંતા પ્રદક્ષિણમ્ ॥ 32 ॥

તથા ચૌષધયોઽસ્માભિસ્સંચિતા દેવશાસનાત્ ।
નિષ્પન્નમમૃતં યાભિસ્તદાસીન્નો મહદ્બલમ્ ॥ 33 ॥

સ ઇદાનીમહં વૃદ્ધઃ પરિહીનપરાક્રમઃ ।
સાંપ્રતં કાલમસ્માકં ભવાન્સર્વગુણાન્વિતઃ ॥ 34 ॥

તદ્વિજૃંભસ્વ વિક્રાંતઃ પ્લવતામુત્તમો હ્યસિ ।
ત્વદ્વીર્યં દ્રષ્ટુકામા હિ સર્વા વાનરવાહિની ॥ 35 ॥

ઉત્તિષ્ઠ હરિશાર્દૂલ લંઘયસ્વ મહાર્ણવમ્ ।
પરા હિ સર્વભૂતાનાં હનુમન્યા ગતિસ્તવ ॥ 36 ॥

વિષણ્ણા હરયસ્સર્વે હનુમન્કિમુપેક્ષસે ।
વિક્રમસ્વ મહાવેગો વિષ્ણુસ્ત્રીન્વિક્રમાનિવ ॥ 37 ॥

તતસ્તુ વૈ જાંબવતા પ્રચોદિતઃ પ્રતીતવેગઃ પવનાત્મજઃ કપિઃ ।
પ્રહર્ષયંસ્તાં હરિવીરવાહિનીં ચકાર રૂપં મહદાત્મનસ્તદા ॥ 38 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે ષટ્ષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥




Browse Related Categories: