શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ સપ્તષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
. જનકસ્ય વચશ્શ્રુત્વા વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ ।
ધનુર્દર્શય રામાય ઇતિ હોવાચ પાર્થિવમ્ ॥ 1 ॥
તતસ્સ રાજા જનકઃ સામંતાન્વ્યાદિદેશ હ ।
ધનુરાનીયતાં દિવ્યં ગંધમાલ્યવિભૂષિતમ્ ॥ 2 ॥
જનકેન સમાદિષ્ટાઃ સચિવા પ્રાવિશન્ પુરીમ્ ।
તદ્ધનુઃ પુરતઃ કૃત્વા નિર્જગ્મુઃ પાર્થિવાજ્ઞયા ॥ 3 ॥
નૃણાં શતાનિ પંચાશદ્વ્યાયતાનાં મહાત્મનામ્ ।
મંજૂષામષ્ટચક્રાં તાં સમૂહુસ્તે કથંચન ॥ 4 ॥
તામાદાય તુ મંજૂષામાયસીં યત્ર તદ્ધનુઃ ।
સુરોપમં તે જનકમૂચુર્નૃપતિમંત્રિણઃ ॥ 5 ॥
ઇદં ધનુર્વરં રાજન્ પૂજિતં સર્વરાજભિઃ ।
મિથિલાધિપ રાજેંદ્ર દર્શનીયં યદિચ્છસિ ॥ 6 ॥
તેષાં નૃપો વચઃ શ્રુત્વા કૃતાંજલિરભાષત ।
વિશ્વામિત્રં મહાત્માનં તૌ ચોભૌ રામલક્ષ્મણૌ ॥ 7 ॥
ઇદં ધનુર્વરં બ્રહ્મન્ જનકૈરભિપૂજિતમ્ ।
રાજભિશ્ચ મહાવીર્યૈઃ અશક્તૈઃ પૂરિતું પુરા ॥ 8 ॥
નૈતત્સુરગણાસ્સર્વે નાસુરા ન ચ રાક્ષસાઃ ।
ગંધર્વયક્ષપ્રવરાઃ સકિન્નરમહોરગાઃ ॥ 9 ॥
ક્વ ગતિર્માનુષાણાં ચ ધનુષોઽસ્ય પ્રપૂરણે ।
આરોપણે સમાયોગે વેપને તોલનેઽપિ વા ॥ 10 ॥
તદેતદ્ધનુષાં શ્રેષ્ઠમાનીતં મુનિપુંગવ ।
દર્શયૈતન્મહાભાગ અનયોઃ રાજપુત્રયોઃ ॥ 11 ॥
વિશ્વામિત્રસ્તુ ધર્માત્મા શ્રુત્વા જનકભાષિતમ્ ।
વત્સ રામ ધનુઃ પશ્ય ઇતિ રાઘવમબ્રવીત્ ॥ 12 ॥
બ્રહ્મર્ષેર્વચનાદ્રામો યત્ર તિષ્ઠતિ તદ્ધનુઃ ।
મંજૂષાં તામપાવૃત્ય દૃષ્ટ્વા ધનુરથાબ્રવીત્ ॥ 13 ॥
ઇદં ધનુર્વરં બ્રહ્મન્ સંસ્પૃશામીહ પાણિના ।
યત્નવાંશ્ચ ભવિષ્યામિ તોલને પૂરણેઽપિ વા ॥ 14 ॥
બાઢમિત્યેવ તં રાજા મુનિશ્ચ સમભાષત ।
લીલયા સ ધનુર્મધ્યે જગ્રાહ વચનાન્મુનેઃ ॥ 15 ॥
પશ્યતાં નૃપસહસ્રાણાં બહૂનાં રઘુનંદનઃ ।
આરોપયત્સ ધર્માત્મા સલીલમિવ તદ્ધનુઃ ॥ 16 ॥
આરોપયિત્વા ધર્માત્મા પૂરયામાસ તદ્ધનુઃ ।
તદ્બભંજ ધનુર્મધ્યે નરશ્રેષ્ઠો મહાયશાઃ ॥ 17 ॥
તસ્ય શબ્દો મહાનાસીત્ નિર્ઘાતસમનિસ્વનઃ ।
ભૂમિકંપશ્ચ સુમહાન્ પર્વતસ્યેવ દીર્યતઃ ॥ 18 ॥
નિપેતુશ્ચ નરા સ્સર્વે તેન શબ્દેન મોહિતાઃ ।
વર્જયિત્વા મુનિવરં રાજાનં તૌ ચ રાઘવૌ ॥ 19 ॥
પ્રત્યાશ્વસ્તે જને તસ્મિન્રાજા વિગતસાધ્વસઃ ।
ઉવાચ પ્રાંજલિર્વાક્યં વાક્યજ્ઞો મુનિપુંગવમ્ ॥ 20 ॥
ભગવન્ દૃષ્ટવીર્યો મે રામો દશરથાત્મજઃ ।
અત્યદ્ભુતમચિંત્યં ચ ન તર્કિતમિદં મયા ॥ 21 ॥
જનકાનાં કુલે કીર્તિમાહરિષ્યતિ મે સુતા ।
સીતા ભર્તારમાસાદ્ય રામં દશરથાત્મજમ્ ॥ 22 ॥
મમ સત્યા પ્રતિજ્ઞા ચ વીર્યશુલ્કેતિ કૌશિક ।
સીતા પ્રાણૈર્બહુમતા દેયા રામાય મે સુતા ॥ 23 ॥
ભવતોઽનુમતે બ્રહ્મન્ શીઘ્રં ગચ્છંતુ મંત્રિણઃ ।
મમ કૌશિક ભદ્રં તે અયોધ્યાં ત્વરિતા રથૈઃ ॥ 24 ॥
રાજાનં પ્રશ્રિતૈર્વાક્યૈરાનયંતુ પુરં મમ ।
પ્રદાનં વીર્યશુલ્કાયાઃ કથયંતુ ચ સર્વશઃ ॥ 25 ॥
મુનિગુપ્તૌ ચ કાકુત્સ્થૌ કથયંતુ નૃપાય વૈ ।
પ્રીયમાણં તુ રાજાનમાનયંતુ સુશીઘ્રગાઃ ॥ 26 ॥
કૌશિકશ્ચ તથેત્યાહ રાજા ચાભાષ્ય મંત્રિણઃ ॥ 27 ॥
અયોધ્યાં પ્રેષયામાસ ધર્માત્મા કૃતશાસનાન્ ।
યથાવૃત્તં સમાખ્યાતુમાનેતું ચ નૃપં તદા ॥ 28 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે સપ્તષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
