શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ વિંશસ્સર્ગઃ ।
તચ્છ્રુત્વા રાજશાર્દૂલો વિશ્વામિત્રસ્ય ભાષિતમ્ ।
મુહૂર્તમિવ નિસ્સંજ્ઞસ્સંજ્ઞાવાનિદમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
ઊનષોડશવર્ષો મે રામો રાજીવલોચનઃ ।
ન યુદ્ધયોગ્યતામસ્ય પશ્યામિ સહ રાક્ષસૈઃ ॥ 2 ॥
ઇયમક્ષૌહિણી પૂર્ણા યસ્યાહં પતિરીશ્વરઃ ।
અનયા સંવૃતો ગત્વા યોદ્ધાઽહં તૈર્નિશાચરૈઃ ॥ 3 ॥
ઇમે શૂરાશ્ચ વિક્રાંતા ભૃત્યા મેઽસ્ત્રવિશારદાઃ ।
યોગ્યા રક્ષોગણૈર્યોદ્ધું ન રામં નેતુમર્હસિ ॥ 4 ॥
અહમેવ ધનુષ્પાણિર્ગોપ્તા સમરમૂર્ધનિ ।
યાવત્પ્રાણાંધરિષ્યામિ તાવદ્યોત્સ્યે નિશાચરૈઃ ॥ 5 ॥
નિર્વિઘ્ના વ્રતચર્યા સા ભવિષ્યતિ સુરક્ષિતા ।
અહં તત્રાગમિષ્યામિ ન રામં નેતુમર્હસિ ॥ 6 ॥
બાલો હ્યકૃતવિદ્યશ્ચ ન ચ વેત્તિ બલાબલમ્ ।
ન ચાસ્ત્રબલસંયુક્તો ન ચ યુદ્ધવિશારદઃ ॥ 7 ॥
ન ચાસૌ રક્ષસાં યોગ્યઃ કૂટયુદ્ધા હિ તે ધ્રુવમ્ ।
વિપ્રયુક્તો હિ રામેણ મુહૂર્તમપિ નોત્સહે ॥ 8 ॥
જીવિતું મુનિશાર્દૂલ ન રામં નેતુમર્હસિ ।
યદિ વા રાઘવં બ્રહ્મન્નેતુમિચ્છસિ સુવ્રત ॥ 9 ॥
ચતુરંગસમાયુક્તં મયા ચ સહિતં નય ।
ષષ્ટિર્વર્ષસહસ્રાણિ જાતસ્ય મમ કૌશિક ॥ 10 ॥
દુઃખેનોત્પાદિતશ્ચાયં ન રામં નેતુમર્હસિ ।
ચતુર્ણામાત્મજાનાં હિ પ્રીતિઃપરમિકા મમ ॥ 11 ॥
જ્યેષ્ઠં ધર્મપ્રધાનં ચ ન રામં નેતુમર્હસિ ।
કિંવીર્યા રાક્ષસાસ્તે ચ કસ્ય પુત્રાશ્ચ તે ચ કે ॥ 12 ॥
કથં પ્રમાણાઃ કે ચૈતાન્રક્ષંતિ મુનિપુંગવ ।
કથં ચ પ્રતિકર્તવ્યં તેષાં રામેણ રક્ષસામ્ ॥ 13 ॥
મામકૈર્વા બલૈર્બ્રહ્મન્મયા વા કૂટયોધિનામ્ ।
3 સર્વં મે શંસ ભગવન્કથં તેષાં મયા રણે ॥ 14 ॥
સ્થાતવ્યં દુષ્ટભાવાનાં વીર્યોત્સિક્તા હિ રાક્ષસાઃ ।
4 તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા વિશ્વામિત્રોઽભ્યભાષત ॥ 15 ॥
પૌલસ્ત્યવંશપ્રભવો રાવણો નામ રાક્ષસઃ ।
સ બ્રહ્મણા દત્તવરસ્ત્રૈલોક્યં બાધતે ભૃશમ્ ॥ 16 ॥
મહાબલો મહાવીર્યો રાક્ષસૈર્બહુભિર્વૃતઃ ।
શ્રૂયતે હિ મહાવીર્યો રાવણો રાક્ષસાધિપઃ ॥ 17 ॥
સાક્ષાદ્વૈશ્રવણભ્રાતા પુત્રો વિશ્રવસો મુનેઃ ।
યદા સ્વયં ન યજ્ઞસ્ય વિઘ્નકર્તા મહાબલઃ ॥ 18 ॥
તેન સંચોદિતૌ દ્વૌ તુ રાક્ષસૌ વૈ મહાબલૌ ।
મારીચશ્ચ સુબાહુશ્ચ યજ્ઞવિઘ્નં કરિષ્યતઃ ॥ 19 ॥
ઇત્યુક્તો મુનિના તેન રાજોવાચ મુનિં તદા ।
ન હિ શક્તોઽસ્મિ સંગ્રામે સ્થાતું તસ્ય દુરાત્મનઃ ॥ 20 ॥
સ ત્વં પ્રસાદં ધર્મજ્ઞ કુરુષ્વ મમ પુત્રકે ।
મમ ચૈવાલ્પભાગ્યસ્ય દૈવતં હિ ભવાન્ગુરુઃ ॥ 21 ॥
દેવદાનવગંધર્વા યક્ષાઃપતગપન્નગાઃ ।
ન શક્તા રાવણં સોઢું કિં પુનર્માનવા યુધિ ॥ 22 ॥
સ હિ વીર્યવતાં વીર્યમાદત્તે યુધિ રાક્ષસઃ ।
તેન ચાહં ન શક્તોઽસ્મિ સંયોદ્ધું તસ્ય વા બલૈઃ ॥ 23 ॥
સબલો વા મુનિશ્રેષ્ઠ સહિતો વા મમાત્મજૈઃ ।
કથમપ્યમરપ્રખ્યં સંગ્રામાણામકોવિદમ્ ।
બાલં મે તનયં બ્રહ્મન્ નૈવ દાસ્યામિ પુત્રકમ્ ॥ 24 ॥
અથ કાલોપમૌ યુધ્દે સુતૌ સુંદોપસુંદયોઃ ॥ 25 ॥
યજ્ઞવિઘ્નકરૌ તૌ તે નૈવ દાસ્યામિ પુત્રકમ્ ।
મારીચશ્ચ સુબાહુશ્ચ વીર્યવંતૌ સુશિક્ષિતૌ ।
તયોરન્યતરેણાહં યોધ્દા સ્યાં સસુહૃદ્ગણઃ ॥ 26 ॥
ઇતિ નરપતિજલ્પનાદ્દ્વિજેંદ્રં કુશિકસુતં સુમહાન્વિવેશ મન્યુઃ ।
સુહુત ઇવ મખેઽગ્નિરાજ્યસિક્ત સ્સમભવદુજ્જ્વલિતો મહર્ષિવહ્નિઃ ॥ 27 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે વિંશસ્સર્ગઃ ॥
