View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

3.74 અરણ્યકાંડ - ચતુઃસપ્તતિતમ સર્ગઃ

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ ચતુઃસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।

તૌ કબંધેન તં માર્ગં પંપાયા દર્શિતં વને ।
પ્રતસ્થતુર્દિશં ગૃહ્ય પ્રતીચીં નૃવરાત્મજૌ ॥ 1 ॥

તૌ શૈલેષ્વાચિતાનેકાન્ ક્ષૌદ્રકલ્પફલાંદ્રુમાન્ ।
વીક્ષંતૌ જગ્મતુર્ધ્રષ્ટું સુગ્રીવં રામલક્ષ્મણૌ ॥ 2 ॥

કૃત્વા ચ શૈલપૃષ્ઠે તુ તૌ વાસં રામલક્ષ્મણૌ ।
પંપાયાઃ પશ્ચિમં તીરં રાઘવાવુપતસ્થતુઃ ॥ 3 ॥

તૌ પુષ્કરિણ્યાઃ પંપાયાસ્તીરમાસાદ્ય પશ્ચિમમ્ ।
અપશ્યતાં તતસ્તત્ર શબર્યા રમ્યમાશ્રમમ્ ॥ 4 ॥

તૌ તમાશ્રમમાસાદ્ય દ્રુમૈર્બહુભીરાવૃતમ્ ।
સુરમ્યમભિવીક્ષંતૌ શબરીમભ્યુપેયતુઃ ॥ 5 ॥

તૌ ચ દૃષ્ટ્વા તદા સિદ્ધા સમુત્થાય કૃતાંજલિઃ ।
રામસ્ય પાદૌ જગ્રાહ લક્ષ્મણસ્ય ચ ધીમતઃ ॥ 6 ॥

પાદ્યમાચમનીયં ચ સર્વં પ્રાદાદ્યથાવિધિ ।
તામુવાચ તતો રામશ્શ્રમણીં સંશિતવ્રતામ્ ॥ 7 ॥

કચ્ચિત્તે નિર્જિતા વિઘ્નાઃ કચ્ચિત્તે વર્ધતે તપઃ ।
કચ્ચિત્તે નિયતઃ ક્રોધ આહારશ્ચ તપોધને ॥ 8 ॥

કચ્ચિત્તે નિયમાઃ પ્રાપ્તાઃ કચ્ચિત્તે મનસઃ સુખમ્ ।
કચ્ચિત્તે ગુરુશુશ્રૂષા સફલા ચારુભાષિણિ ॥ 9 ॥

રામેણ તાપસી પૃષ્ટા સા સિદ્ધા સિદ્ધસમ્મતા ।
શશંસ શબરી વૃદ્ધા રામાય પ્રત્યુપસ્થિતા ॥ 10 ॥

અદ્ય પ્રાપ્તા તપસ્સિદ્ધિસ્તવ સંદર્શનાન્મયા ।
અદ્ય મે સફલં તપ્તં ગુરવશ્ચ સુપૂજિતાઃ ॥ 11 ॥

અદ્ય મે સફલં જન્મ સ્વર્ગશ્ચૈવ ભવિષ્યતિ ।
ત્વયિ દેવવરે રામ પૂજિતે પુરુષર્ષભ ॥ 12 ॥

ચક્ષુષા તવ સૌમ્યેન પૂતાસ્મિ રઘુનંદન ।
ગમિષ્યામ્યક્ષયાન્લોકાંસ્ત્વત્પ્રસાદાદરિંદમ ॥ 13 ॥

ચિત્રકૂટં ત્વયિ પ્રાપ્તે વિમાનૈરતુલપ્રભૈઃ ।
ઇતસ્તે દિવમારૂઢા યાનહં પર્યચારિષમ્ ॥ 14 ॥

તૈશ્ચાહમુક્તા ધર્મજ્ઞૈર્મહાભાગૈર્મહર્ષિભિઃ ।
આગમિષ્યતિ તે રામસ્સુપુણ્યમિમમાશ્રમમ્ ॥ 15 ॥

સ તે પ્રતિગ્રહીતવ્યસ્સૌમિત્રિસહિતોતિથિઃ ।
તં ચ દૃષ્ટ્વા વરાન્લોકાનક્ષયાંસ્ત્વં ગમિષ્યસિ ॥ 16 ॥

મયા તુ વિવિધં વન્યં સંચિતં પુરુષર્ષભ ।
તવાર્થે પુરુષવ્યાઘ્ર પંપાયાસ્તીરસંભવમ્ ॥ 17 ॥

એવમુક્તસ્સ ધર્માત્મા શબર્યા શબરીમિદમ્ ।
રાઘવઃ પ્રાહ વિજ્ઞાને તાં નિત્યમબહિષ્કૃતામ્ ॥ 18 ॥

દનોસ્સકાશાત્તત્ત્વેન પ્રભાવં તે મહાત્મનઃ ।
શ્રુતં પ્રત્યક્ષમિચ્છામિ સંદ્રષ્ટું યદિ મન્યસે ॥ 19 ॥

એતત્તુ વચનં શ્રુત્તા રામવક્ત્રાદ્વિનિસ્સૃતમ્ ।
શબરી દર્શયામાસ તાવુભૌ તદ્વનં મહત્ ॥ 20 ॥

પશ્ય મેઘઘનપ્રખ્યં મૃગપક્ષિસમાકુલમ્ ।
મતંગવનમિત્યેવ વિશ્રુતં રઘુનંદન ॥ 21 ॥

ઇહ તે ભાવિતાત્માનો ગુરવો મે મહાવને ।
જુહવાંચક્રિરે તીર્થં મંત્રવન્મંત્રપૂજિતમ્ ॥ 22 ॥

ઇયં પ્રત્યક્થ્સલી વેદિર્યત્ર તે મે સુસત્કૃતાઃ ।
પુષ્પોપહારં કુર્વંતિ શ્રમાદુદ્વેપિભિઃ કરૈઃ ॥ 23 ॥

તેષાં તપઃપ્રભાવેણ પશ્યાદ્યાપિ રઘૂદ્વહ ।
દ્યોતયંતિ દિશસ્સર્વાશ્શ્રિયા વેદ્યોઽતુલપ્રભાઃ ॥ 24 ॥

અશક્નુવદ્ભિસ્તૈર્ગંતુમુપવાસશ્રમાલસૈઃ ।
ચિંતિતેઽભ્યાગતાન્પશ્ય સહિતાન્સપ્તસાગરાન્ ॥ 25 ॥

કૃતાભિષેકૈસ્તૈર્ન્યસ્તા વલ્કલાઃ પાદપેષ્વિહ ।
અદ્યાપિ નાવશુષ્યંતિ પ્રદેશે રઘુનંદન ॥ 26 ॥

દેવકાર્યાણિ કુર્વદ્ભિર્યાનીમાનિ કૃતાનિ વૈ ।
પુષ્પૈઃકુવલયૈસ્સાર્ધં મ્લાનત્વં નોપયાંતિવૈ ॥ 27 ॥

કૃત્સ્નં વનમિદં દૃષ્ટં શ્રોતવ્યં ચ શ્રુતં ત્વયા ।
તદિચ્છામ્યભ્યનુજ્ઞાતા ત્યક્તુમેતત્કલેબરમ્ ॥ 28 ॥

તેષામિચ્છામ્યહં ગંતું સમીપં ભાવિતાત્મનામ્ ।
મુનીનામાશ્રમો યેષામહં ચ પરિચારિણી ॥ 29 ॥

ધર્મિષ્ઠં તુ વચશ્શ્રુત્વા રાઘવસ્સહલક્ષ્મણઃ ।
પ્રહર્ષમતુલં લેભે આશ્ચર્યમિતિ તત્ત્વતઃ ॥ 30 ॥

તામુવાચ તતો રામશ્શ્રમણીં સંશિતવ્રતામ્ ।
અર્ચિતોઽહં ત્વયા ભક્ત્યા ગચ્છકામં યથાસુખમ્ ॥ 31 ॥

ઇત્યુક્તા જટિલા વૃદ્ધા ચીરકૃષ્ણાજિનાંબરા ।
તસ્મિન્મુહૂર્તે શબરી દેહં જીર્ણં જિહાસતી ॥ 32 ॥

અનુજ્ઞાતા તુ રામેણ હુત્વાત્માનં હુતાશને ।
જ્વલત્પાવકસંકાશા સ્વર્ગમેવ જગામ સા ॥ 33 ॥

દિવ્યાભરણસંયુક્તા દિવ્યમાલ્યાનુલેપના ।
દિવ્યાંબરધરા તત્ર બભૂવ પ્રિયદર્શના ॥ 34 ॥

વિરાજયંતી તં દેશં વિદ્યુત્સૌદામિની યથા ।
યત્ર તે સુકૃતાત્માનો વિહરંતિ મહર્ષયઃ ॥ 35 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે ચતુઃસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥




Browse Related Categories: