શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ એકવિંશસ્સર્ગઃ ।
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય સ્નેહપર્યાકુલાક્ષરમ્ ।
સમન્યુઃ કૌશિકો વાક્યં પ્રત્યુવાચ મહીપતિમ્ ॥ 1 ॥
પૂર્વમર્થં પ્રતિશ્રુત્ય પ્રતિજ્ઞાં હાતુમિચ્છસિ ।
રાઘવાણામયુક્તોઽયં કુલસ્યાસ્ય વિપર્યયઃ ॥ 2 ॥
યદીદં તે ક્ષમં રાજન્ ગમિષ્યામિ યથાઽગતમ્ ।
મિથ્યાપ્રતિજ્ઞઃ કાકુત્સ્થ સુખીભવ સબાંધવઃ ॥ 3 ॥
તસ્ય રોષપરીતસ્ય વિશ્વામિત્રસ્ય ધીમતઃ ।
ચચાલ વસુધા કૃત્સ્ના વિવેશ ચ ભયં સુરાન્ ॥ 4 ॥
ત્રસ્તરૂપં તુ વિજ્ઞાય જગત્સર્વં મહાનૃષિઃ ।
નૃપતિં સુવ્રતો ધીરો વસિષ્ઠો વાક્યમબ્રવીત્ ॥ 5 ॥
ઇક્ષ્વાકૂણાં કુલે જાતસ્સાક્ષાદ્ધર્મ ઇવાપરઃ ।
ધૃતિમાન્ સુવ્રતઃ શ્રીમાન્નધર્મં હાતુમર્હસિ ॥ 6 ॥
ત્રિષુ લોકેષુ વિખ્યાતો ધર્માત્મા ઇતિ રાઘવ ।
સ્વધર્મં પ્રતિપદ્યસ્વ નાધર્મં વોઢુમર્હસિ ॥ 7 ॥
સંશ્રુત્યૈવં કરિષ્યામીત્યકુર્વાણસ્ય રાઘવ ।
ઇષ્ટાપૂર્તવધો ભૂયાત્તસ્માદ્રામં વિસર્જય ॥ 8 ॥
કૃતાસ્ત્રમકૃતાસ્ત્રં વા નૈનં શક્ષ્યંતિ રાક્ષસાઃ ।
ગુપ્તં કુશિકપુત્રેણ જ્વલનેનામૃતં યથા ॥ 9 ॥
એષ વિગ્રહવાન્ ધર્મ એષ વીર્યવતાં વરઃ ।
એષ બુધ્યાઽધિકો લોકે તપસશ્ચ પરાયણમ્ ॥ 10 ॥
એષોઽસ્ત્રાન્ વિવિધાન્વેત્તિ ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ।
નૈનમન્યઃ પુમાન્વેત્તિ ન ચ વેત્સ્યંતિ કેચન ॥ 11 ॥
ન દેવા નર્ષયઃ કેચિન્નાસુરા ન ચ રાક્ષસાઃ ।
ગંધર્વયક્ષપ્રવરાસ્સકિન્નરમહોરગાઃ ॥ 12 ॥
સર્વાસ્ત્રાણિ ભૃશાશ્વસ્ય પુત્રાઃ પરમધાર્મિકાઃ ।
કૌશિકાય પુરા દત્તા યદા રાજ્યં પ્રશાસતિ ॥ 13 ॥
તેઽપિ પુત્રા ભૃશાશ્વસ્ય પ્રજાપતિસુતાસુતાઃ ।
નૈકરૂપા મહાવીર્યા દીપ્તિમંતો જયાવહાઃ ॥ 14 ॥
જયા ચ સુપ્રભા ચૈવ દક્ષકન્યે સુમધ્યમે ।
તે સુવાતેઽસ્ત્રશસ્ત્રાણિ શતં પરમભાસ્વરમ્ ॥ 15 ॥
પંચાશતં સુતાન્ લેભે જયા નામ પરાન્ પુરા ।
વધાયાસુરસૈન્યાનામમેયાન્ કામરૂપિણઃ ॥ 16 ॥
સુપ્રભાઽજનયચ્ચાપિ પુત્રાન્પંચાશતં પુનઃ ।
સંહારાન્નામદુર્ધર્ષાન્ દુરાક્રામાન્ બલીયસઃ ॥ 17 ॥
તાનિ ચાસ્ત્રાણિ વેત્ત્યેષ યથાવત્કુશિકાત્મજઃ ।
અપૂર્વાણાં ચ જનને શક્તો ભૂયસ્સ ધર્મવિત્ ॥ 18 ॥
એવં વીર્યો મહાતેજા વિશ્વામિત્રો મહાયશાઃ ।
ન રામગમને રાજન્ સંશયં કર્તુમર્હસિ ॥ 19 ॥
તેષાં નિગ્રહણે શક્તસ્સ્વયં ચ કુશિકાત્મજઃ ।
તવ પુત્રહિતાર્થાય ત્વામુપેત્યાભિયાચતે ॥ 20 ॥
ઇતિ મુનિવચનાત્પ્રસન્નચિત્તો રઘુવૃષભસ્તુ મુમોદ ભાસ્વરાંગઃ ।
ગમનમભિરુરોચ રાઘવસ્ય પ્રથિતયશાઃ કુશિકાત્મજાય બુધ્યા ॥ 21 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે એકવિંશસ્સર્ગઃ ॥
