શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ સપ્તત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
તચ્છૃત્વા રાક્ષસેંદ્રસ્ય વાક્યં વાક્યવિશારદઃ ।
પ્રત્યુવાચ મહાપ્રાજ્ઞો મારીચો રાક્ષસેશ્વરમ્ ॥ 1 ॥
સુલભાઃ પુરુષા રાજન્સતતં પ્રિયવાદિનઃ ।
અપ્રિયસ્ય તુ પથ્યસ્ય વક્તા શ્રોતા ચ દુર્લભઃ ॥ 2 ॥
ન નૂનં બુધ્યસે રામં મહાવીર્યં ગુણોન્નતમ્ ।
અયુક્તચારશ્ચપલો મહેંદ્રવરુણોપમમ્ ॥ 3 ॥
અપિ સ્વસ્તિ ભવેત્તાત સર્વેષાં ભુવિ રક્ષસામ્ ।
અપિ રામો નાસંક્રુદ્ધઃ કુર્યાલ્લોકમરાક્ષસમ્ ॥ 4 ॥
અપિ તે જીવિતાંતાય નોત્પન્ના જનકાત્મજા ।
અપિ સીતાનિમિત્તં ચ ન ભવેદ્વ્યસનં મમ ॥ 5 ॥
અપિ ત્વામીશ્વરં પ્રાપ્ય કામવૃત્તં નિરંકુશમ્ ।
ન વિનશ્યેત્પુરી લંકા ત્વયા સહ સરાક્ષસા ॥ 6 ॥
ત્વદ્વિધઃ કામવૃત્તો હિ દુશ્શીલઃ પાપમંત્રિતઃ ।
આત્માનં સ્વજનં રાષ્ટ્રં સ રાજા હંતિ દુર્મતિઃ ॥ 7 ॥
ન ચ પિત્રા પરિત્યક્તો નામર્યાદઃ કથંચન ।
ન લુબ્ધો ન ચ દુશ્શીલો ન ચ ક્ષત્રિયપાંસનઃ ॥ 8 ॥
ન ચ ધર્મગુણૈર્હીનઃ કૌસલ્યાનંદવર્ધનઃ ।
ન તીક્ષ્ણો ન ચ ભૂતાનાં સર્વેષામહિતે રતઃ ॥ 9 ॥
વંચિતં પિતરં દૃષ્ટ્વા કૈકેય્યા સત્યવાદિનમ્ ।
કરિષ્યામીતિ ધર્માત્મા તાત પ્રવ્રજિતો વનમ્ ॥ 10 ॥
કૈકેય્યાઃ પ્રિયકામાર્થં પિતુર્દશરથસ્ય ચ ।
હિત્વા રાજ્યં ચ ભોગાંશ્ચ પ્રવિષ્ટો દંડકાવનમ્ ॥ 11 ॥
ન રામઃ કર્કશસ્તાત નાવિદ્વાન્નાજિતેંદ્રિયઃ ।
અનૃતં દુશ્શ્રુતં ચૈવ નૈવ ત્વં વક્તુમર્હસિ ॥ 12 ॥
રામો વિગ્રહવાન્ ધર્મસ્સાધુસ્સત્યપરાક્રમઃ ।
રાજા સર્વસ્ય લોકસ્ય દેવાનાં મઘવાનિવ ॥ 13 ॥
કથં ત્વં તસ્ય વૈદેહીં રક્ષિતાં સ્વેન તેજસા ।
ઇચ્છસિ પ્રસભં હર્તું પ્રભામિવ વિવસ્વતઃ ॥ 14 ॥
શરાર્ચિષમાધૃષ્યં ચાપખંગેંધનં રણે ।
રામાગ્નિં સહસા દીપ્તં ન પ્રવેષ્ટું ત્વમર્હસિ ॥ 15 ॥
ધનુર્વ્યાદિતદીપ્તાસ્યં શરાર્ચિષમમર્ષણમ્ ।
ચાપબાણધરં તીક્ષ્ણં શત્રુસૈન્યપ્રહારિણમ્ ॥ 16 ॥
રાજ્યં સુખં ચ સંત્યજ્ય જીવિતં ચેષ્ટમાત્મનઃ ।
નાત્યાસાદયિતું તાત રામાંતકમિહાર્હસિ ॥ 17 ॥
અપ્રમેયં હિ તત્તેજો યસ્ય સા જનકાત્મજા ।
ન ત્વં સમર્થસ્તાં હર્તું રામચાપાશ્રયં વને ॥ 18 ॥
તસ્ય સા નરસિંહસ્ય સિંહોરસ્કસ્ય ભામિની ।
પ્રાણેભ્યોઽપિ પ્રિયતરા ભાર્યા નિત્યમનુવ્રતા ॥ 19 ॥
ન સા ધર્ષયિતું શક્યા મૈથિલ્યોજસ્વિનઃ પ્રિયા ।
દીપ્તસ્યેવ હુતાશસ્ય શિખા સીતા સુમધ્યમા ॥ 20 ॥
કિમુદ્યમમિમં વ્યર્થં કૃત્વા તે રાક્ષસાધિપ ।
દૃષ્ટશ્ચેત્વં રણે તેન તદંતં તવ જીવિતમ્ ॥ 21 ॥
જીવિતં ચ સુખં ચૈવ રાજ્યં ચૈવ સુદુર્લભમ્ ।
યદીચ્છસિ ચિરં ભોક્તું મા કૃથા રામવિપ્રિયમ્ ॥ 22 ॥
સ સર્વૈસ્સચિવૈસ્સાર્ધં વિભીષણપુરોગમૈઃ ।
મંત્રયિત્વા તુ ધર્મિષ્ઠૈઃ કૃત્વા નિશ્ચયમાત્મનઃ ॥ 23 ॥
દોષાણાં ચ ગુણાનાં ચ સંપ્રધાર્ય બલાબલમ્ ।
આત્મનશ્ચ બલં જ્ઞાત્વા રાઘવસ્ય ચ તત્વતઃ ॥ 24 ॥
હિતાહિતં વિનિશ્ચિત્ય ક્ષમં ત્વં કર્તુમર્હસિ ।
અહં તુ મન્યે તવ ન ક્ષમં રણે સમાગમં કોસલરાજસૂનુના ।
ઇદં હિ ભૂયશ્શૃણુ વાક્યમુત્તમં ક્ષમં ચ યુક્તં ચ નિશાચરેશ્વર ॥ 25 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે સપ્તત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
