શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ ષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
તપોબલહતાન્ કૃત્વા વાસિષ્ઠાન્ સમહોદયાન્ ।
ઋષિમધ્યે મહાતેજા વિશ્વામિત્રોઽભ્યભાષત ॥ 1 ॥
અયમિક્ષ્વાકુદાયાદસ્ત્રિશંકુરિતિ વિશ્રુતઃ ।
ધર્મિષ્ઠશ્ચ વદાન્યશ્ચ માં ચૈવ શરણં ગતઃ ॥ 2 ॥
તેનાનેન શરીરેણ દેવલોકજિગીષયા ।
યથાઽયં સ્વશરીરેણ સ્વર્ગલોકં ગમિષ્યતિ ॥ 3 ॥
તથા પ્રવર્ત્યતાં યજ્ઞે ભવદ્ભિશ્ચ મયા સહ ।
વિશ્વામિત્રવચ શ્શ્રુત્વા સર્વ એવ મહર્ષયઃ ॥ 4 ॥
ઊચુસ્સમેત્ય સહિતા ધર્મજ્ઞા ધર્મસંહિતમ્ ।
અયં કુશિકદાયાદો મુનિઃ પરમકોપનઃ ॥ 5 ॥
યદાહ વચનં સમ્યગેતત્કાર્યં ન સંશયઃ ।
અગ્નિકલ્પો હિ ભગવાન્ શાપં દાસ્યતિ રોષિતઃ ॥ 6 ॥
તસ્માત્પ્રવર્ત્યતાં યજ્ઞ સ્સશરીરો યથા દિવમ્ ।
ગચ્છેદિક્ષ્વાકુદાયાદો વિશ્વામિત્રસ્ય તેજસા ॥ 7 ॥
તથા પ્રવર્ત્યતાં યજ્ઞ સ્સર્વે સમધિતિષ્ઠત ।
એવમુક્ત્વા મહર્ષયઃ ચક્રુસ્તાસ્તાઃક્રિયાસ્તદા ॥ 8 ॥
યાજકશ્ચ મહાતેજા વિશ્વામિત્રોઽભવત્ક્રતૌ ।
ઋત્વિજશ્ચાનુપૂર્વ્યેણ મંત્રવન્મંત્રકોવિદાઃ ॥ 9 ॥
ચક્રુઃ કર્માણિ સર્વાણિ યથાકલ્પં યથાવિધિ ।
તતઃ કાલેન મહતા વિશ્વામિત્રો મહાતપાઃ ॥ 10 ॥
ચકારાવાહનં તત્ર ભાગાર્થં સર્વદેવતાઃ ।
નાભ્યાગમંસ્તદાહૂતા ભાગાર્થં સર્વદેવતાઃ ॥ 11 ॥
તતઃ ક્રોધસમાવિષ્ટો વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ ।
સ્રુવમુદ્યમ્ય સક્રોધસ્ત્રિશંકુમિદમબ્રવીત્ ॥ 12 ॥
પશ્ય મે તપસો વીર્યં સ્વાર્જિતસ્ય નરેશ્વર ।
એષ ત્વાં સશરીરેણ નયામિ સ્વર્ગમોજસા ॥ 13 ॥
દુષ્પ્રાપં સશરીરેણ દિવં ગચ્છ નરાધિપ ।
સ્વાર્જિતં કિંચિદપ્યસ્તિ મયા હિ તપસઃફલમ્ ॥ 14 ॥
રાજન્ સ્વતેજસા તસ્ય સશરીરો દિવં વ્રજ ।
ઉક્તવાક્યે મુનૌ તસ્મિન્ સશરીરો નરેશ્વરઃ ॥ 15 ॥
દિવં જગામ કાકુત્સ્થ મુનીનાં પશ્યતાં તદા ।
દેવલોકગતં દૃષ્ટ્વા ત્રિશંકું પાકશાસનઃ ॥ 16 ॥
સહ સર્વૈસ્સુરગણૈરિદં વચનમબ્રવીત્ ।
ત્રિશંકો ગચ્છ ભૂયસ્ત્વં નાસિ સ્વર્ગકૃતાલયઃ ॥ 17 ॥
ગુરુશાપહતો મૂઢ પત ભૂમિમવાક્છિરાઃ ।
એવમુક્તો મહેંદ્રેણ ત્રિશંકુરપતત્પુનઃ ॥ 18 ॥
વિક્રોશમાનસ્ત્રાહીતિ વિશ્વામિત્રં તપોધનમ્ ।
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય ક્રોશમાનસ્ય કૌશિકઃ ॥ 19 ॥
રોષમાહારયત્તીવ્રં તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્ ।
ઋષિમધ્યે સ તેજસ્સ્વી પ્રજાપતિરિવાપરઃ ॥ 20 ॥
સૃજન્ દક્ષિણમાર્ગસ્થાન્ સપ્તર્ષીનપરાન્ પુનઃ ।
નક્ષત્રમાલામપરામસૃજત્ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ ॥ 21 ॥
દક્ષિણાં દિશમાસ્થાય મુનિમધ્યે મહાયશાઃ ।
સૃષ્ટ્વા નક્ષત્રવંશં ચ ક્રોધેન કલુષીકૃતઃ ॥ 22 ॥
અન્યમિંદ્રં કરિષ્યામિ લોકો વા સ્યાદનિંદ્રકઃ ।
દૈવતાન્યપિ સ ક્રોધા ત્સ્રષ્ટું સમુપચક્રમે ॥ 23 ॥
તતઃ પરમસંભ્રાંતાસ્સર્ષિસંઘાસ્સુરાસુરાઃ ।
વિશ્વામિત્રં મહાત્માનમૂચુઃ સાનુનયં વચઃ ॥ 24 ॥
અયં રાજા મહાભાગ ગુરુશાપપરિક્ષતઃ ।
સશરીરો દિવં યાતું નાર્હત્યેવ તપોધન ॥ 25 ॥
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા દેવાનાં મુનિપુંગવઃ ।
અબ્રવીત્સુમહદ્વાક્યં કૌશિકઃ સર્વદેવતાઃ ॥ 26 ॥
સશરીરસ્ય ભદ્રં વસ્ત્રિશંકોરસ્ય ભૂપતેઃ ।
આરોહણં પ્રતિજ્ઞાય નાનૃતં કર્તુમુત્સહે ॥ 27 ॥
સ્વર્ગોઽસ્તુ સશરીરસ્ય ત્રિશંકોરસ્ય શાશ્વતઃ ।
નક્ષત્રાણિ ચ સર્વાણિ મામકાનિ ધ્રુવાણ્યથ ॥ 28 ॥
યાવલ્લોકા ધરિષ્યંતિ તિષ્ઠંત્વેતાનિ સર્વશઃ ।
મત્કૃતાનિ સુરા સ્સર્વે તદનુજ્ઞાતુમર્હથ ॥ 29 ॥
એવમુક્તાઃ સુરાસ્સર્વે પ્રત્યૂચુર્મુનિપુંગવમ્ ।
એવં ભવતુ ભદ્રં તે તિષ્ઠંત્વેતાનિ સર્વશઃ ॥ 30 ॥
ગગને તાન્યનેકાનિ વૈશ્વાનરપથાદ્બહિઃ ।
નક્ષત્રાણિ મુનિશ્રેષ્ઠ તેષુ જ્યોતિષ્ષુ જાજ્વલન્ ॥ 31 ॥
અવાક્છિરાસ્ત્રિશંકુશ્ચ તિષ્ઠત્વમરસન્નિભઃ ।
અનુયાસ્યંતિ ચૈતાનિ જ્યોતીંષિ નૃપસત્તમમ્ ॥ 32 ॥
કૃતાર્થં કીર્તિમંતં ચ સ્વર્ગલોકગતં યથા ।
વિશ્વામિત્રસ્તુ ધર્માત્મા સર્વદેવૈરભિષ્ટુતઃ ॥ 33 ॥
ઋષિભિશ્ચ મહાતેજા બાઢમિત્યાહ દેવતાઃ ।
તતો દેવા મહાત્માનો મુનયશ્ચ તપોધનાઃ ।
જગ્મુર્યથાઽઽગતં સર્વે યજ્ઞસ્યાંતે નરોત્તમ ॥ 34 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે ષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
