શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ નવતિતમસ્સર્ગઃ ।
યુધ્યમાનૌતુતૌદૃષ્ટવાપ્રસક્તૌનરરાક્ષસૌ ।
પ્રભિન્નાવિવમાતંગૌપરસ્પરવધૈષિણૌ ॥ 1 ॥
તૌદ્રષ્ટુકામસ્સંગ્રામેપરસ્પરગતૌબલી ।
શૂરસ્સરાવણભ્રાતાતસ્થૌસંગ્રામમૂર્ધનિ ॥ 2 ॥
તતોવિષ્ફારયામાસમહદ્ધનુરવસ્થિતઃ ।
ઉત્સસર્જ ચ તીક્ષ્ણાગ્રાન્ રાક્ષસેષુમહાશરાન્ ॥ 3 ॥
તેશરાઃશિખિસંપર્શાનિપતંતસ્સમાહિતાઃ ।
રાક્ષસાન્ દારયામાસુર્વજ્રાણીવમહાગિરીન્ ॥ 4 ॥
વિભીષણસ્યાનુચરાસ્તેપિશૂલાસિપટ્ટસૈઃ ।
ચિચ્છિદુઃસમરેવીરાન્રાક્ષસાન્રાક્ષસોત્તમાઃ ॥ 5 ॥
રાક્ષસૈસ્સ્સૈઃપરિવૃતસ્સતદાતુવિભીષણઃ ।
બભૌમધ્યેપ્રહૃષ્ટાનામાકલભાનામિવદ્વિપઃ ॥ 6 ॥
તતસ્સ્સંંચોદયાનોવૈહરીન્રક્ષોરણપ્રિયાન્ ।
ઉવાચવચનંકાલેકાલજ્ઞોરક્ષસાંવરઃ ॥ 7 ॥
એકોઽયંરાક્ષસેંદ્રસ્યપરાયણમવસ્થિતઃ ।
એતચ્છેષંબલંતસ્યકિંતિષ્ઠતહરીશ્વરાઃ ॥ 8 ॥
અસ્મિંન્વિનિહતેપાપેરાક્ષસેરણમૂર્થનિ ।
રાવણંવર્જયિત્વાતુશેષમસ્યબલંહતમ્ ॥ 9 ॥
પ્રહસ્તોનિહતોવીરોનિકુંભશ્ચમહાબલ. ।
કુંભકર્ણશ્ચકુંભશ્ચધૂમ્રાક્ષશ્ચનિશાચરઃ ॥ 10 ॥
જંબુમાલીમહામાલીતીક્ષ્ણવેગોઽશનિપ્રભઃ ।
સુપ્તઘ્નોયજ્ઞકોપશ્ચવજ્રદંષ્ટ્રશ્ચરાક્ષસઃ ॥ 11 ॥
સમ્હ્રાદીવિકટોઽરિઘ્નસ્તપનોદમએવ ચ ।
પ્રઘાસઃપ્રઘસશ્ચૈવપ્રજંઘોજંઘએવ ચ ॥ 12 ॥
અગ્નિકેતુશ્ચદુર્ધર્ષોરશ્મિકેતુશ્ચવીર્યવાન્ ।
વિદ્યુજ્જિહ્વાદ્વિજિહ્વશ્ચસૂર્યશત્રુશ્ચરાક્ષસઃ ॥ 13 ॥
અકંપનઃસુપાર્શ્વશ્ચચક્રમાલી ચ રાક્ષસઃ ।
કંપનસ્સત્ત્વવંતૌતૌદેવાંતકનરાંતકૌ ॥ 14 ॥
એતાન્નિહત્યાતિબલાન્બહૂન્રાક્ષસસત્તમાન્ ।
બાહુભ્યાંસાગરંતીર્ત્વાલંઘ્યતાંગોષ્પદં લઘુ ॥ 15 ॥
એતાવદેવશેષંવોજેતવ્યમિહવાનરાઃ ।
હતાસ્સર્વેસમાગમ્યરાક્ષસાબલદર્પિતાઃ ॥ 16 ॥
અયુક્તંનિધનંકર્તુંપુત્રસ્યજનિતુર્મમ ।
ઘૃણામપાસ્યરામાર્થેનિહન્યાંભ્રાતુરાત્મજમ્ ॥ 17 ॥
હંતુકામસ્યમેબાષ્પંચક્ષુશ્ચૈવનિરુધ્યતિ ।
તમેવૈષમહાબાહુર્લક્ષ્મણશ્શમયિષ્યતિ ॥ 18 ॥
વાનરાઘ્નતસંભૂયભૃત્યાનસ્યસમીપગાન્ ।
ઇતિતેનાતિયશસારાક્ષસેનાભિચોદિતાઃ ॥ 19 ॥
વાનરેંદ્રાજહૃષિરેલાંગૂલાનિ ચ વિવ્યધુઃ ।
તતસ્તુકપિશાર્દૂલાઃશ્રવેંતઃશ્ચપુનઃપુનઃ ॥ 20 ॥
મુમુચુર્વિવિધાન્નાદાન્મેઘાન્ દૃષ્ટવેવબર્હિણઃ ।
જાંબવાનપિતૈઃસર્વૈઃસયૂથ્યૈરભિસમ્વૃતઃ ॥ 21 ॥
તેઽશ્મભિસ્તાડયામાસુર્નખૈર્ધન્સ્સૈશ્ચરાક્ષસાન્ ।
નિઘ્નંતમૃક્ષાધિપતિંરાક્ષસાસ્તેમહાબલાઃ ॥ 22 ॥
પરિવવ્રુર્ભયંત્યક્ત્વાતમનેકવિધાયુથાઃ ।
શરૈઃપરશુભિસ્તીક્ષ્ણૈઃપટ્ટિશૈર્યષ્ટિતોમરૈઃ ॥ 23 ॥
જાંબવંતંમૃધેજઘ્નુર્નિઘ્નંતંરાક્ષસીંચમૂમ્ ।
સ સંપ્રહારસ્તુમુલઃસંજજ્ઞેકપિરક્ષસામ્ ॥ 24 ॥
દેવાસુરાણાંક્રુદ્ધાનાંયથાભીમોમહાસ્વનઃ ।
હનુમાનપિસંક્રુદ્ધઃસાનુમુત્પાટ્યપર્વતાત્ ॥ 25 ॥
સ લક્ષ્મણંસ્વયંપૃષ્ઠાદવરોપ્યમહામનાઃ ।
રક્ષસાંકદનંચક્રેસમાસાદ્યસહસ્રશઃ ॥ 26 ॥
સ દત્ત્વાતુમુલંયુદ્ધંપિતૃવ્યસ્યેંદ્રજત્ બલી ।
લક્ષ્મણંપરવીરઘ્નઃપુનરેવાભ્યધાવત ॥ 27 ॥
તૌપ્રયુદ્દૌતદાવીરૌમૃધેલક્ષ્મણરાક્ષસૌ ।
શરૌઘાનભિવર્ષંતૌજઘ્નતુસ્તૌપરસ્પરમ્ ॥ 28 ॥
અભીક્ષણમંતર્ધદતુશ્શરજાલૈર્મહાબલૌ ।
ચંદ્રાદિત્યાવિવોષ્ણાંતેયથામેઘૈસ્તરસ્વિનૌ ॥ 29 ॥
ન હ્યાદાનં ન સંધાનંધનુષોવાપરિગ્રહઃ ।
ન વિપ્રમોક્ષોબાણાનાં ન વિકર્ષો ન વિગ્રહઃ ॥ 30 ॥
ન મુષ્ટિપ્રતિસંધાનં ન લક્ષ્યપ્રતિપાદનમ્ ।
અદૃશ્યતતયોસ્તત્રયુધ્યતોઃપાણિલાઘવાત્ ॥ 31 ॥
ચાપવેગપ્રયુક્સ્સૈશ્ચબાણજાલૈઃસમંતતઃ ।
અંતરિકેઽભિસંપન્ને ન રૂપાણિચકાશિરે ॥ 32 ॥
લક્ષ્મણોરાવણિંપ્રાપ્યરાવણિશ્ચાપિલક્ષ્મણમ્ ।
અવ્યવસ્થાભવત્યુગ્રાતાભ્યામન્યોન્યવિગ્રહે ॥ 33 ॥
તાભામુભાભ્યાંતરસાપ્રસૃષ્ટૈર્વિશિખૈઃશિતૈઃ ।
નિરંતરમિવાકાશંબભૂવતમસાવૃતમ્ ॥ 34 ॥
તૈઃપતભદિશ્ચબહુભિસ્તયોઃશરશતૈઃશિતૈઃ ।
દિશશ્ચપ્રદિશશ્ચૈવબભૂવુઃશરસંકુલાઃ ॥ 35 ॥
તમસાપિહિતંસર્વમાસીત્પ્રતિભયંમહત્ ।
અસ્તંગતેસહસ્રાંશેસમ્વૃતેતમસા ચ વૈ ॥ 36 ॥
રુધિરૌઘામહાનદ્યઃપ્રાવર્તંતસહસ્રશઃ ।
ક્રવ્યાદાદારુણાવાગ્ભિશ્ચિક્ષિપુર્ભીમનિઃસ્વનાન્ ॥ 37 ॥
ન તદાનીંવનૌવાયુર્ન ચ જજ્વાલપાવકઃ ।
સ્વ્સ્ત્વસ્તુલોકેભ્યૈતિજજલ્પુસ્તેમહર્ષયઃ ॥ 38 ॥
સંપેતુશ્ચાત્રસંતપ્તાગંધર્વાઃસહચારણૈઃ ।
અથરાક્ષસસિંહસ્યકૃષ્ણાન્ કનકભૂષણાન્ ॥ 39 ॥
શરૈશ્ચતુર્ભિઃસૌમિત્રિદ્વિવ્યાધચતુરોહયાન્ ।
તતોઽપરેણભલ્લેનપીતેનનિશિતેન ચ ॥ 40 ॥
સંપૂર્ણાયતમુક્તેનસુપત્રેણસુવર્ચસા ।
મહેંદ્રાશનિકલ્પેનસૂતસ્યવિચરિષ્યતઃ ॥ 41 ॥
સ તેનબાણાશનિનાતલશબ્દાનુવાદિના ।
લાઘવાદ્રાઘવઃશ્રીમાન્ શિરઃકાયાદપાહરત્ ॥ 42 ॥
સ યંતરિમહાતેજાહતેમંદોદરીસુતઃ ।
સ્વયંસારથ્યમકરોત્સુનશ્ચધનુરસ્પ ઋશત્ ॥ 43 ॥
તદદ્ભુતમભૂત્તત્રસામર્થ્યંપશ્યતાંયુધિ ।
હયેષુવ્યગ્રહસ્તં ત વિવ્યાધનિશિતૈઃશરૈઃ ॥ 44 ॥
ધનુષ્યથપુનર્વ્યગ્રેહયેષુમુમુચેશરાન્ ।
છિદ્રેષુતેષુબાણૌઘૈર્વિચરંતમભીતવત્ ॥ 45 ॥
અર્ધયામાસસમરેસૌમિત્રિઃશીઘ્રકૃત્તમઃ ।
નિહતંસારથિંદૃષ્ટવાસમરેરાવણાત્મજઃ ॥ 46 ॥
પ્રજહૌસમરોદ્ધર્ષંવિષણ્ણઃ સ બભૂવ હ ।
વિષણ્ણવદનંદૃષ્ટવારાક્ષસંહરિયૂથપાઃ ॥ 47 ॥
તતઃપરમસમ્હૃષ્ટાલક્ષ્મણંચાભ્યપૂજયન્ ।
તતઃપ્રમાથીરભસઃશરભોગંધમાદનઃ ॥ 48 ॥
અમૃષ્યમાણાશ્ચત્વારશ્ચક્રુર્વેગંહરીશ્વરાઃ ।
તેચાસ્યહયમુખ્યેષુતૂર્ણમુત્પત્યવાનરાઃ ॥ 49 ॥
ચતુર્ષુસુમહાવીર્યાનિપેતુર્ભીમવિક્રમાઃ ।
તેષામધિષ્ઠિતાનાંતૈર્વાનરૈઃપર્વતોપમૈઃ ॥ 50 ॥
મુખેભ્યોરુધિરંરક્તંહયાનાંસમવર્તત ।
તેહયામથિતાભગ્નાવ્યસવોધરણીંગતાઃ ॥ 51 ॥
તેનિહત્યહયાંસ્તસ્યપ્રમથ્ય ચ મહારથમ્ ।
પુનરુત્પત્યવેગેનતસ્થુર્લક્ષ્મણપાર્શ્વતઃ ॥ 52 ॥
સ હતાશ્વાદવપ્લુત્યરથાન્મથિતસારથિઃ ।
શરવર્ષેણસૌમિત્રિમભ્યધાવતરાવણિઃ ॥ 53 ॥
તતોમહેંદ્રપ્રતિમઃ સ લક્ષ્મણઃપદાતિનંતંનિહતૈર્હયોત્તમૈઃ ।
સૃજંતમાજૌનિશિતાન્શરોત્તમાન્ ભૃશંતદાબાણગણૈર્ન્યવારયત્ ॥ 54 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે નવતિતમસ્સર્ગઃ ॥
