શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ પ્રથમસ્સર્ગઃ ।
પ્રવિશ્ય તુ મહારણ્યં દંડકારણ્યમાત્મવાન્ ।
દદર્શ રામો દુર્ધર્ષસ્તાપસાશ્રમમંડલમ્ ॥ 1 ॥
કુશચીરપરિક્ષિપ્તં બ્રાહ્મ્યા લક્ષ્મ્યા સમાવૃતમ્ ।
યથા પ્રદીપ્તં દુર્દર્શં ગગને સૂર્યમંડલમ્ ॥ 2 ॥
શરણ્યં સર્વભૂતાનાં સુસમ્મૃષ્ટાજિરં સદા ।
મૃગૈર્બહુભિરાકીર્ણં પક્ષિસંઘૈસ્સમાવૃતમ્ ॥ 3 ॥
પૂજિતં ચ પ્રનૃત્તં ચ નિત્યમપ્સરસાં ગણૈઃ ।
વિશાલૈરગ્નિશરણૈઃ સ્રુગ્ભાંડૈરજિનૈઃ કુશૈઃ ॥ 4 ॥
સમિદ્ભિસ્તોયકલશૈઃ ફલમૂલૈશ્ચ શોભિતમ્ ।
આરણ્યૈશ્ચ મહાવૃક્ષૈઃ પુણ્યૈસ્સ્વાદુફલૈર્વૃતમ્ ॥ 5 ॥
બલિહોમાર્ચિતં પુણ્યં બ્રહ્મઘોષનિનાદિતમ્ ।
પુષ્પૈશ્ચાન્યૈઃ પરિક્ષિપ્તં પદ્મિન્યા ચ સપદ્મયા ॥ 6 ॥
ફલમૂલાશનૈર્દાંતૈશ્ચીરકૃષ્ણાજિનાંબરૈઃ ।
સૂર્યવૈશ્વાનરાભૈશ્ચ પુરાણૈર્મુનિભિર્વુતમ્ ॥ 7 ॥
પુણ્યૈશ્ચ નિયતાહારૈઃ શોભિતં પરમર્ષિભિઃ ।
તદ્બ્રહ્મભવનપ્રખ્યં બ્રહ્મઘોષનિનાદિતમ્ ॥ 8 ॥
બ્રહ્મવિદ્ભિર્મહાભાગૈર્બ્રાહ્મણૈરુપશોભિતમ્ ।
તદ્દૃષ્ટ્વા રાઘવઃ શ્રીમાંસ્તાપસાશ્રમમંડલમ્ ॥ 9 ॥
અભ્યગચ્છન્મહાતેજા વિજ્યં કૃત્વા મહદ્ધનુઃ ।
દિવ્યજ્ઞાનોપપન્નાસ્તે રામં દૃષ્ટ્વા મહર્ષયઃ ॥ 10 ॥
અભ્યગચ્છન્સ્તદા પ્રીતા વૈદેહીં ચ યશસ્વિનીમ્ ।
તે તં સોમમિવોદ્યંતં દૃષ્ટ્વા વૈ ધર્મચારિણમ્ ॥ 11 ॥
લક્ષ્મણં ચૈવ દૃષ્ટ્વા તુ વૈદેહીં ચ યશસ્વિનીમ્ ।
મંગલાનિ પ્રયુંજાનાઃ પ્રત્યગૃહ્ણંદૃઢવ્રતાઃ ॥ 12 ॥
રૂપસંહનનં લક્ષ્મીં સૌકુમાર્યં સુવેષતામ્ ।
દદૃશુર્વિસ્મિતાકારા રામસ્ય વનવાસિનઃ ॥ 13 ॥
વૈદેહીં લક્ષ્મણં રામં નેત્રૈરનિમિષૈરિવ ।
આશ્ચર્યભૂતાંદદૃશુઃ સર્વે તે વનચારિણઃ ॥ 14 ॥
અત્રૈનં હિ મહાભાગા સ્સર્વભૂતહિતે રતાઃ ।
અતિથિં પર્ણશાલાયાં રાઘવં સંન્યવેશયન્ ॥ 15 ॥
તતો રામસ્ય સત્કૃત્ય વિધિના પાવકોપમાઃ ।
આજહ્રુસ્તે મહાભાગાઃ સલિલં ધર્મચારિણઃ ॥ 16 ॥
પુષ્પં મૂલં ફલં સર્વમાશ્રમં ચ મહાત્મનઃ ।
નિવેદયિત્વા ધર્મજ્ઞાસ્તે તતઃ પ્રાંજલયોઽબ્રુવન્ ॥ 17 ॥
ધર્મપાલો જનસ્યાસ્ય શરણ્યસ્ત્વં મહાયશાઃ ।
પૂજનીયશ્ચ માન્યશ્ચ રાજા દંડધરો ગુરુઃ ॥ 18 ॥
ઇંદ્રસ્યેહ ચતુર્ભાગઃ પ્રજા રક્ષતિ રાઘવ ।
રાજા તસ્માદ્વરાન્ભોગાન્રમ્યાન્ ભુઙક્તેલોકનમસ્કૃતઃ ॥ 19 ॥
તે વયં ભવતા રક્ષ્યા ભવદ્વિષયવાસિનઃ ।
નગરસ્થો વનસ્થો વા ત્વં નો રાજા જનેશ્વરઃ ॥ 20 ॥
ન્યસ્તદંડા વયં રાજંજિતક્રોધા જિતેંદ્રિયાઃ ।
રક્ષણીયાસ્ત્વયા શશ્વદગર્ભભૂતાસ્તપોધનાઃ ॥ 21 ॥
એવમુક્ત્વા ફલૈર્મૂલૈઃ પુષ્પૈર્વન્યૈશ્ચ રાઘવમ્ ।
અન્યૈશ્ચ વિવિધાહારૈઃ સલક્ષ્મણમપૂજયન્ ॥ 22 ॥
તથાન્યે તાપસાસ્સિદ્ધા રામં વૈશ્વાનરોપમાઃ ।
ન્યાયવૃત્તા યથાન્યાયં તર્પયામાસુરીશ્વરમ્ ॥ 23 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે પ્રથમસ્સર્ગઃ ॥
