View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.50 Kishkindha Kanda - Sarga 50

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha pañchāśassargaḥ ।

saha tārāṅgadābhyāṃ tu saṅgamya hanumānkapiḥ ।
vichinōti sma vindhyasya guhāścha gahanāni cha ॥ 1 ॥

siṃhaśārdūlajuṣṭēṣu śilāścha saritastadā ।
viṣamēṣu nagēndrasya mahāprasravaṇēṣu cha ॥ 2 ॥

āsēdustasya śailasya kōṭiṃ dakṣṇipaśchimām ।
tēṣāṃ tatraiva vasatāṃ sa kālō vyatyavartata ॥ 3 ॥

sa hi dēśō duranvēṣō guhāgahanavānmahān ।
tatra vāyusutassarvaṃ vichinōti sma parvatam ॥ 4 ॥

parasparēṇa hanumā nanyōnyasyāvidūrataḥ ।
gajō gavākṣō gavayaśśarabhō gandhamādanaḥ ॥ 5 ॥

maindaścha dvividaśchaiva suṣēṇō jāmbavānnalaḥ ।
aṅgadō yuvarājaścha tāraścha vanagōcharaḥ ॥ 6 ॥

girijālāvṛtāndēśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam ।
vichinvantastatastatra dadṛśurvivṛtaṃ bilam ॥ 7 ॥

durgamṛkṣabilaṃ nāma dānavēnābhirakṣitam ।
kṣutpipāsāparītāścha śrāntāścha salilārthinaḥ ॥ 8 ॥

avakīrṇaṃ latāvṛkṣairdadṛśustē mahābilam ।
tatra krauñchāścha haṃsāścha sārasāścha viniṣkraman ॥ 9 ॥

jalārdrāśchakravākāścha raktāṅgāḥ padmarēṇubhiḥ ।
tatastadbilamāsādya sugandhi duratikramam ॥ 10 ॥

vismayavyagramanasō babhūvurvānararṣabhāḥ ।
saṃñjātapariśaṅkāstē tadbilaṃ plavagōttamāḥ ॥ 11 ॥

abhyapadyanta saṃhṛṣṭāstējōvantō mahābalāḥ ।
nānāsattvasamākīrṇaṃ daityēndranilayōpamam ॥ 12 ॥

durdarśamatighōraṃ cha durvigāhaṃ cha sarvaśaḥ ।
tataḥ parvatakūṭābhō hanūmānpavanātmajaḥ ॥ 13 ॥

abravīdvānarānsarvānkāntāravanakōvidaḥ ।
girijālāvṛtāndēśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam ॥ 14 ॥

vayaṃ sarvē pariśrāntā na cha paśyāma maithilīm ।
asmāchchāpi bilāddhaṃsāḥ krauñchāścha saha sārasaiḥ ॥ 15 ॥

jalārdrāśchakravākāścha niṣpatanti sma sarvaśaḥ ।
nūnaṃ salilavānatra kūpō vā yadi vā hradaḥ ॥ 16 ॥

tathā chēmē biladvāri snigdhāstiṣṭhanti pādapāḥ ।
ityuktvā tadbilaṃ sarvē viviśustimirāvṛtam ॥ 17 ॥

achandrasūryaṃ harayō dadṛśū rōmaharṣaṇam ।
niśāmya tasmāt śiṃhāṃścha tāṃstāṃścha mṛgapakṣṇiḥ ॥ 18 ॥

praviṣṭā hariśārdūlā bilaṃ timirasaṃvṛtam ।
na tēṣāṃ sajjatē chakṣurna tējō na parākramaḥ ॥ 19 ॥

vāyōriva gatistēṣāṃ dṛṣṭistamasi vartatē ।
tē praviṣṭāstu vēgēna tadbilaṃ kapikuñjarāḥ ॥ 20 ॥

prakāśamabhirāmaṃ cha dadṛśurdēśamuttamam ।
tatastasminbilē durgē nānāpādapasaṅkulē ॥ 21 ॥

anyōnyaṃ sampariṣvajya jagmuryōjanamantaram ।
tē naṣṭasañjñāstṛṣitāssambhrāntāssalilārthinaḥ ॥ 22 ॥

paripēturbilē tasminkañchitkālamatandritāḥ ।
tē kṛśā dīnavadanāḥ pariśrāntāḥ plavaṅgamāḥ ॥ 23 ॥

ālōkaṃ dadṛśurvīrā nirāśā jīvitē yadā ।
tatastaṃ dēśamāgamya saumyā vitimiraṃ vanam ॥ 24 ॥

dadṛśuḥ kāñchanānvṛkṣāndīptavaiśvānaraprabhān ।
sālāṃ stālāṃścha punnāgānkakubhānvañjulāndhavān ॥ 25 ॥

champakān nāgavṛkṣāṃścha karṇikārāṃścha puṣpitān ।
stabakaiḥ kāñchanaiśchitrai raktaiḥ kisalayaistathā ॥ 26 ॥

āpīḍaiścha latābhiścha hēmābharaṇabhūṣitān ।
taruṇādityasaṅkāśānvaiḍhūryakṛtavēdikān ॥ 27 ॥

vibhrājamānānvapuṣā pādapāṃścha hiraṇmayān ।
nīlavaiḍhūryavarṇāścha padminīḥ patagāvṛtāḥ ॥ 28 ॥

mahadbhiḥ kāñchanaiḥ padmairvṛtā bālārkasannibhaiḥ ।
jātarūpamayairmatsyairmahadbhiścha sakachChapaiḥ ॥ 29 ॥

tapanīya gavākṣāṇi muktā jāla āvṛtāni cha ।
haima rājata bhaumāni vaidūrya maṇimanti cha ॥ 30 ॥

tapanīyagavākṣāṇi muktājālāvṛtāni cha ।
haimarājatabhaumāni vaidūryamaṇimanti cha ॥ 31 ॥

kāñchana bhramarān chaiva madhūni cha samantataḥ ।
maṇi kāñchana chitrāṇi śayanāni āsanāni cha ॥ 32 ॥

kāñchanabhramarāṃśchaiva madhūni cha samantataḥ ।
maṇikāñchanachitrāṇi śayanānyāsanāni cha ॥ 33 ॥

mahārhāṇi chayānāni dadṛśustē samantataḥ ।
haimarājatakāṃsyānāṃ bhājanānāṃ cha saṃñchayān ॥ 34 ॥

agarūṇāṃ cha divyānāṃ chandanānāṃ cha saṃñchāyān ।
śuchīnyabhyavahāryāṇi mūlāni cha phalāni cha ॥ 35 ॥

mahārhāṇi cha pānāni madhūni rasavanti cha ।
divyānāmambarāṇāṃ cha mahārhāṇāṃ cha sañchayān ॥ 36 ॥

kambalānāṃ cha chitrāṇāmajinānāṃ cha sañchayān ।
tatra tatra cha vinyastāndīptānvaiśvānaraprabhān ॥ 37 ॥

dadṛśurvānarāśśubhrāñjātarūpasya sañchayān ।
tatra tatra vichinvantō bilē tasminmahābalāḥ ॥ 38 ॥

dadṛśurvānarāśśūrāḥ striyaṃ kāñchidadūrataḥ ।
tāṃ dṛṣṭvā bhṛśasantrastāśchīrakṛṣṇājināmbarām ॥ 39 ॥

tāpasīṃ niyatāhārāṃ jvalantīmiva tējasā ।
vismitā harayastatra vyavatiṣṭhanta sarvaśaḥ ॥ 40 ॥

paprachCha hanumāṃstatra kā'si tvaṃ kasya vā bilam ।
tatō hanūmāngirisannikāśaḥ kṛtājñalistāmabhivādya vṛddhām ।
paprachCha kā tvaṃ bhavanaṃ bilaṃ cha ratnāni chēmāni vadasva kasya ॥ 41 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē pañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: