śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha pañchāśassargaḥ ।
saha tārāṅgadābhyāṃ tu saṅgamya hanumānkapiḥ ।
vichinōti sma vindhyasya guhāścha gahanāni cha ॥ 1 ॥
siṃhaśārdūlajuṣṭēṣu śilāścha saritastadā ।
viṣamēṣu nagēndrasya mahāprasravaṇēṣu cha ॥ 2 ॥
āsēdustasya śailasya kōṭiṃ dakṣṇipaśchimām ।
tēṣāṃ tatraiva vasatāṃ sa kālō vyatyavartata ॥ 3 ॥
sa hi dēśō duranvēṣō guhāgahanavānmahān ।
tatra vāyusutassarvaṃ vichinōti sma parvatam ॥ 4 ॥
parasparēṇa hanumā nanyōnyasyāvidūrataḥ ।
gajō gavākṣō gavayaśśarabhō gandhamādanaḥ ॥ 5 ॥
maindaścha dvividaśchaiva suṣēṇō jāmbavānnalaḥ ।
aṅgadō yuvarājaścha tāraścha vanagōcharaḥ ॥ 6 ॥
girijālāvṛtāndēśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam ।
vichinvantastatastatra dadṛśurvivṛtaṃ bilam ॥ 7 ॥
durgamṛkṣabilaṃ nāma dānavēnābhirakṣitam ।
kṣutpipāsāparītāścha śrāntāścha salilārthinaḥ ॥ 8 ॥
avakīrṇaṃ latāvṛkṣairdadṛśustē mahābilam ।
tatra krauñchāścha haṃsāścha sārasāścha viniṣkraman ॥ 9 ॥
jalārdrāśchakravākāścha raktāṅgāḥ padmarēṇubhiḥ ।
tatastadbilamāsādya sugandhi duratikramam ॥ 10 ॥
vismayavyagramanasō babhūvurvānararṣabhāḥ ।
saṃñjātapariśaṅkāstē tadbilaṃ plavagōttamāḥ ॥ 11 ॥
abhyapadyanta saṃhṛṣṭāstējōvantō mahābalāḥ ।
nānāsattvasamākīrṇaṃ daityēndranilayōpamam ॥ 12 ॥
durdarśamatighōraṃ cha durvigāhaṃ cha sarvaśaḥ ।
tataḥ parvatakūṭābhō hanūmānpavanātmajaḥ ॥ 13 ॥
abravīdvānarānsarvānkāntāravanakōvidaḥ ।
girijālāvṛtāndēśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam ॥ 14 ॥
vayaṃ sarvē pariśrāntā na cha paśyāma maithilīm ।
asmāchchāpi bilāddhaṃsāḥ krauñchāścha saha sārasaiḥ ॥ 15 ॥
jalārdrāśchakravākāścha niṣpatanti sma sarvaśaḥ ।
nūnaṃ salilavānatra kūpō vā yadi vā hradaḥ ॥ 16 ॥
tathā chēmē biladvāri snigdhāstiṣṭhanti pādapāḥ ।
ityuktvā tadbilaṃ sarvē viviśustimirāvṛtam ॥ 17 ॥
achandrasūryaṃ harayō dadṛśū rōmaharṣaṇam ।
niśāmya tasmāt śiṃhāṃścha tāṃstāṃścha mṛgapakṣṇiḥ ॥ 18 ॥
praviṣṭā hariśārdūlā bilaṃ timirasaṃvṛtam ।
na tēṣāṃ sajjatē chakṣurna tējō na parākramaḥ ॥ 19 ॥
vāyōriva gatistēṣāṃ dṛṣṭistamasi vartatē ।
tē praviṣṭāstu vēgēna tadbilaṃ kapikuñjarāḥ ॥ 20 ॥
prakāśamabhirāmaṃ cha dadṛśurdēśamuttamam ।
tatastasminbilē durgē nānāpādapasaṅkulē ॥ 21 ॥
anyōnyaṃ sampariṣvajya jagmuryōjanamantaram ।
tē naṣṭasañjñāstṛṣitāssambhrāntāssalilārthinaḥ ॥ 22 ॥
paripēturbilē tasminkañchitkālamatandritāḥ ।
tē kṛśā dīnavadanāḥ pariśrāntāḥ plavaṅgamāḥ ॥ 23 ॥
ālōkaṃ dadṛśurvīrā nirāśā jīvitē yadā ।
tatastaṃ dēśamāgamya saumyā vitimiraṃ vanam ॥ 24 ॥
dadṛśuḥ kāñchanānvṛkṣāndīptavaiśvānaraprabhān ।
sālāṃ stālāṃścha punnāgānkakubhānvañjulāndhavān ॥ 25 ॥
champakān nāgavṛkṣāṃścha karṇikārāṃścha puṣpitān ।
stabakaiḥ kāñchanaiśchitrai raktaiḥ kisalayaistathā ॥ 26 ॥
āpīḍaiścha latābhiścha hēmābharaṇabhūṣitān ।
taruṇādityasaṅkāśānvaiḍhūryakṛtavēdikān ॥ 27 ॥
vibhrājamānānvapuṣā pādapāṃścha hiraṇmayān ।
nīlavaiḍhūryavarṇāścha padminīḥ patagāvṛtāḥ ॥ 28 ॥
mahadbhiḥ kāñchanaiḥ padmairvṛtā bālārkasannibhaiḥ ।
jātarūpamayairmatsyairmahadbhiścha sakachChapaiḥ ॥ 29 ॥
tapanīya gavākṣāṇi muktā jāla āvṛtāni cha ।
haima rājata bhaumāni vaidūrya maṇimanti cha ॥ 30 ॥
tapanīyagavākṣāṇi muktājālāvṛtāni cha ।
haimarājatabhaumāni vaidūryamaṇimanti cha ॥ 31 ॥
kāñchana bhramarān chaiva madhūni cha samantataḥ ।
maṇi kāñchana chitrāṇi śayanāni āsanāni cha ॥ 32 ॥
kāñchanabhramarāṃśchaiva madhūni cha samantataḥ ।
maṇikāñchanachitrāṇi śayanānyāsanāni cha ॥ 33 ॥
mahārhāṇi chayānāni dadṛśustē samantataḥ ।
haimarājatakāṃsyānāṃ bhājanānāṃ cha saṃñchayān ॥ 34 ॥
agarūṇāṃ cha divyānāṃ chandanānāṃ cha saṃñchāyān ।
śuchīnyabhyavahāryāṇi mūlāni cha phalāni cha ॥ 35 ॥
mahārhāṇi cha pānāni madhūni rasavanti cha ।
divyānāmambarāṇāṃ cha mahārhāṇāṃ cha sañchayān ॥ 36 ॥
kambalānāṃ cha chitrāṇāmajinānāṃ cha sañchayān ।
tatra tatra cha vinyastāndīptānvaiśvānaraprabhān ॥ 37 ॥
dadṛśurvānarāśśubhrāñjātarūpasya sañchayān ।
tatra tatra vichinvantō bilē tasminmahābalāḥ ॥ 38 ॥
dadṛśurvānarāśśūrāḥ striyaṃ kāñchidadūrataḥ ।
tāṃ dṛṣṭvā bhṛśasantrastāśchīrakṛṣṇājināmbarām ॥ 39 ॥
tāpasīṃ niyatāhārāṃ jvalantīmiva tējasā ।
vismitā harayastatra vyavatiṣṭhanta sarvaśaḥ ॥ 40 ॥
paprachCha hanumāṃstatra kā'si tvaṃ kasya vā bilam ।
tatō hanūmāngirisannikāśaḥ kṛtājñalistāmabhivādya vṛddhām ।
paprachCha kā tvaṃ bhavanaṃ bilaṃ cha ratnāni chēmāni vadasva kasya ॥ 41 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē pañchāśassargaḥ ॥