ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସୋଽଵତୀର୍ୟ ଦ୍ରୁମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵିଦ୍ରୁମପ୍ରତିମାନନଃ ।
ଵିନୀତଵେଷଃ କୃପଣଃ ପ୍ରଣିପତ୍ୟୋପସୃତ୍ୟ ଚ ॥ 1 ॥
ତାମବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜା ହନୂମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଶିରସ୍ୟଂଜଲିମାଧାୟ ସୀତାଂ ମଧୁରୟା ଗିରା ॥ 2 ॥
କା ନୁ ପଦ୍ମପଲାଶାକ୍ଷି କ୍ଲିଷ୍ଟକୌଶେୟଵାସିନି ।
ଦ୍ରୁମସ୍ୟ ଶାଖାମାଲଂବ୍ୟ ତିଷ୍ଠସି ତ୍ଵମନିଂଦିତେ ॥ 3 ॥
କିମର୍ଥଂ ତଵ ନେତ୍ରାଭ୍ୟାଂ ଵାରି ସ୍ରଵତି ଶୋକଜମ୍ ।
ପୁଂଡରୀକପଲାଶାଭ୍ୟାଂ ଵିପ୍ରକୀର୍ଣମିଵୋଦକମ୍ ॥ 4 ॥
ସୁରାଣାମସୁରାଣାଂ ଵା ନାଗଗଂଧର୍ଵରକ୍ଷସାମ୍ ।
ୟକ୍ଷାଣାଂ କିନ୍ନରାଣାଂ ଵା କା ତ୍ଵଂ ଭଵସି ଶୋଭନେ ॥ 5 ॥
କା ତ୍ଵଂ ଭଵସି ରୁଦ୍ରାଣାଂ ମରୁତାଂ ଵା ଵରାନନେ ।
ଵସୂନାଂ ହି ଵରାରୋହେ ଦେଵତା ପ୍ରତିଭାସି ମେ ॥ 6 ॥
କି ନୁ ଚଂଦ୍ରମସା ହୀନା ପତିତା ଵିବୁଧାଲୟାତ୍ ।
ରୋହିଣୀ ଜ୍ୟୋତିଷାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଶ୍ରେଷ୍ଠସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତା ॥ 7 ॥
କା ତ୍ଵଂ ଭଵସି କଲ୍ୟାଣି ତ୍ଵମନିଂଦିତଲୋଚନେ ।
କୋପାଦ୍ଵା ୟଦି ଵା ମୋହାଦ୍ଭର୍ତାରମସିତେକ୍ଷଣେ ॥ 8 ॥
ଵସିଷ୍ଠଂ କୋପୟିତ୍ଵା ତ୍ଵଂ ନାସି କଲ୍ୟାଣ୍ୟରୁଂଧତୀ ।
କୋ ନୁ ପୁତ୍ରଃ ପିତା ଭ୍ରାତା ଭର୍ତା ଵା ତେ ସୁମଧ୍ୟମେ ॥ 9 ॥
ଅସ୍ମାଲ୍ଲୋକାଦମୁଂ ଲୋକଂ ଗତଂ ତ୍ଵମନୁଶୋଚସି ।
ରୋଦନାଦତିନିଶ୍ଶ୍ଵାସାଦ୍ଭୂମିସଂସ୍ପର୍ଶନାଦପି ॥ 10 ॥
ନ ତ୍ଵାଂ ଦେଵୀମହଂ ମନ୍ୟେ ରାଜ୍ଞ ସ୍ସର୍ଵଜ୍ଞାଵଧାରଣାତ୍ ।
ଵ୍ୟଂଜନାନି ଚ ତେ ୟାନି ଲକ୍ଷଣାନି ଚ ଲକ୍ଷୟେ ॥ 11 ॥
ମହିଷୀ ଭୂମିପାଲସ୍ୟ ରାଜକନ୍ୟା ଚ ମେ ମତା ।
ରାଵଣେନ ଜନସ୍ଥାନାଦ୍ବଲାଦପଦହୃତା ୟଦି ॥ 12 ॥
ସୀତା ତ୍ଵମସି ଭଦ୍ରଂ ତେ ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ପୃଚ୍ଛତଃ ।
ୟଥା ହି ତଵ ଵୈ ଦୈନ୍ୟଂ ରୂପଂ ଚାପ୍ୟତିମାନୁଷମ୍ ॥ 13 ॥
ତପସା ଚାନ୍ଵିତୋ ଵେଷସ୍ତ୍ଵଂ ରାମମହିଷୀ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ସା ତସ୍ୟ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମକୀର୍ତନହର୍ଷିତା ॥ 14 ॥
ଉଵାଚ ଵାକ୍ୟଂ ଵୈଦେହୀ ହନୁମଂତଂ ଦ୍ରୁମାଶ୍ରିତମ୍ ।
ପୃଥିଵ୍ୟାଂ ରାଜସିଂହାନାଂ ମୁଖ୍ୟସ୍ୟ ଵିଦିତାତ୍ମନଃ ॥ 15 ॥
ସ୍ନୁଷା ଦଶରଥସ୍ୟାହଂ ଶତ୍ରୁସୈନ୍ୟପ୍ରତାପିନଃ ।
ଦୁହିତା ଜନକସ୍ୟାହଂ ଵୈଦେହସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 16 ॥
ସୀତେତି ନାମ ନାମ୍ନାଽହଂ ଭାର୍ୟା ରାମସ୍ୟ ଧୀମତଃ ।
ସମା ଦ୍ଵାଦଶ ତତ୍ରାହଂ ରାଘଵସ୍ୟ ନିଵେଶନେ ॥ 17 ॥
ଭୁଂଜାନା ମାନୁଷାନ୍ଭୋଗାନ୍ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧିନୀ ।
ତତ୍ର ତ୍ରୟୋଦଶେ ଵର୍ଷେ ରାଜ୍ୟେନେକ୍ଷ୍ଵାକୁନଂଦନମ୍ ॥ 18 ॥
ଅଭିଷେଚୟିତୁଂ ରାଜା ସୋପାଧ୍ୟାୟଃ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ।
ତସ୍ମିନ୍ସଂଭ୍ରିୟମାଣେ ତୁ ରାଘଵସ୍ୟାଭିଷେଚନେ ॥ 19 ॥
କୈକୟୀ ନାମ ଭର୍ତାରଂ ଦେଵୀ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ନ ପିବେୟଂ ନ ଖାଦେୟଂ ପ୍ରତ୍ୟହଂ ମମ ଭୋଜନମ୍ ॥ 20 ॥
ଏଷ ମେ ଜୀଵିତସ୍ୟାଂତୋ ରାମୋ ୟଦ୍ୟଭିଷିଚ୍ୟତେ ।
ୟତ୍ତଦୁକ୍ତଂ ତ୍ଵୟା ଵାକ୍ୟଂ ପ୍ରୀତ୍ୟା ନୃପତିସତ୍ତମ ॥ 21 ॥
ତଚ୍ଛେନ୍ନ ଵିତଥଂ କାର୍ୟଂ ଵନଂ ଗଚ୍ଛତୁ ରାଘଵଃ ।
ସ ରାଜା ସତ୍ୟଵାଗ୍ଦେଵ୍ୟା ଵରଦାନମନୁସ୍ମରନ୍ ॥ 22 ॥
ମୁମୋହ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୈକେୟ୍ୟାଃ କ୍ରୂରମପ୍ରିୟମ୍ ।
ତତସ୍ତୁ ସ୍ଥଵିରୋ ରାଜା ସତ୍ୟେ ଧର୍ମେ ଵ୍ୟଵସ୍ଥିତଃ ॥ 23 ॥
ଜ୍ୟେଷ୍ଠଂ ୟଶସ୍ଵିନଂ ପୁତ୍ରଂ ରୁଦନ୍ରାଜ୍ୟମୟାଚତ ।
ସ ପିତୁର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୀମାନଭିଷେକାତ୍ପରଂ ପ୍ରିୟମ୍ ॥ 24 ॥
ମନସା ପୂର୍ଵମାସାଦ୍ୟ ଵାଚା ପ୍ରତିଗୃହୀତଵାନ୍ ।
ଦଦ୍ୟାନ୍ନ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀୟାନ୍ନ ବ୍ରୂୟାତ୍କିଂଚିଦପ୍ରିୟମ୍ ॥ 25 ॥
ଅପି ଜୀଵିତହେତୋର୍ଵା ରାମସ୍ସତ୍ୟପରାକ୍ରମଃ ।
ସ ଵିହାୟୋତ୍ତରୀୟାଣି ମହାର୍ହାଣି ମହାୟଶାଃ ॥ 26 ॥
ଵିସୃଜ୍ୟ ମନସା ରାଜ୍ୟଂ ଜନନ୍ୟୈ ମାଂ ସମାଦିଶତ୍ ।
ସାହଂ ତସ୍ୟାଗ୍ରତସ୍ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରସ୍ଥିତା ଵନଚାରିଣୀ ॥ 27 ॥
ନ ହି ମେ ତେନ ହୀନାୟା ଵାସସ୍ସ୍ଵର୍ଗେଽପି ରୋଚତେ ।
ପ୍ରାଗେଵ ତୁ ମହାଭାଗସ୍ସୌମିତ୍ରିର୍ମିତ୍ରନଂଦନଃ ॥ 28 ॥
ପୂର୍ଵଜସ୍ୟାନୁୟାତ୍ରାର୍ଥେ ଦ୍ରୁମଚୀରୈରଲଂକୃତଃ ।
ତେ ଵୟଂ ଭର୍ତୁରାଦେଶଂ ବହୁମାନ୍ୟ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ ॥ 29 ॥
ପ୍ରଵିଷ୍ଟାସ୍ସ୍ମ ପୁରାଦୃଷ୍ଟଂ ଵନଂ ଗଂଭୀରଦର୍ଶନମ୍ ।
ଵସତୋ ଦଂଡକାରଣ୍ୟେ ତସ୍ୟାହମମିତୌଜସଃ ॥ 30 ॥
ରକ୍ଷସାଽପହୃତା ଭାର୍ୟା ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା ।
ଦ୍ଵୌ ମାସୌ ତେନ ମେ କାଲୋ ଜୀଵିତାନୁଗ୍ରହଃ କୃତଃ ॥ 31 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
