śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha aṣṭachatvāriṃśassargaḥ ।
bhartārannihatandṛṣṭavālakṣmaṇañchamahābalam ।
vilalāpabhṛśaṃsītākaruṇaṃśōkakarśitā ॥ 1 ॥
ūchurlakṣaṇikāyēmāmputriṇyavidhavēticha ।
tē'dyasarvēhatērāmējñāninō'nṛtavādinaḥ ॥ 2 ॥
yajvanōmahiṣīṃyēmāmūchuḥpatnīñchasattriṇaḥ ।
tē'dyasarvēhatērāmējñāninō'nṛtavādinaḥ ॥ 3 ॥
ūchussaṃśravaṇēyēmāndvijāḥkārtāntikāśśubhām ।
tē'dyasarvēhatērāmējñāninō'nṛtavādinaḥ ॥ 4 ॥
vīrapārthivapatnītvāṃyēvidurbhartṛpūjitām ।
tē'dyasarvēhatērāmējñāninō'nṛtavādinaḥ ॥ 5 ॥
imānikhalupadmānipādayōryaiḥkulastriyaḥ ।
adhirājyē'bhiṣichyantēnarēndraiḥpatibhiḥsaha ॥ 6 ॥
vaidhavyaṃyāntiyairnāryō'lakṣaṇairbhāgyadurlabhāḥ ।
nātmanantānipaśyāmipaśyantīhatalakṣaṇā ॥ 7 ॥
satyanāmānipadmānistrīṇāmuktānilakṣaṇaiḥ ।
tānyadyanihatērāmēvitathānibhavantimē ॥ 8 ॥
kēśāh sūkṣmāh samā nīlā bhruvau cha asamgatē mama ।
vṛttē cha alōmaśē janghē dantāś cha aviralā mama ॥ 9 ॥
śaṅkhēnētrēkaraupādaugulphāvūrūchamēchitau ।
anuvṛttanakhāssnigdhāssamāśchāṅgulayōmama ॥ 10 ॥
stanau cha aviralau pīnau mama imau magna chūchukau ।
magnā cha utsanginī nābhih pārśva uraskaṃ cha mē chitam ॥ 11 ॥
mamavarṇōmaṇinibhōmṛdūnyaṅgaruhāṇicha ।
pratiṣṭhitāndvādaśabhirmāmūchuśśubhalakṣaṇām ॥ 12 ॥
samagrayavamachChridrapāṇipādañchavarṇavat ।
mandasmitētyēvachamāṅkanyālākṣaṇinōdvijāḥ ॥ 13 ॥
ādhirājyē'bhiṣēkōmēbrāhmaṇaiḥpatināsaha ।
kṛtāntakuśalairuktantatsarvaṃvitathīkṛtam ॥ 14 ॥
śōdhayitvājanasthānampravṛtatimupalabhyacha ।
tīrtvāsāgaramakṣōbhyambhrātaraugōṣpadēhatau ॥ 15 ॥
nanuvāruṇamāgnēyamaindraṃvāyavyamēvacha ।
astrambrahmaśiraśchaivapratyapadyatām ॥ 16 ॥
adṛśyamānēnaraṇēmāyayāvāsavōpamau ।
mamanāthāvanāthāyānihataurāmalakṣmaṇau ॥ 17 ॥
nahidṛṣṭipathamprāpyarāghavasyaraṇēripuḥ ।
jīvanprantivartētayadyapisyānmanōjavaḥ ॥ 18 ॥
nakalasyātibhārō'stikṛtāntaśchasudurjayaḥ ।
yatrarāmaḥsahabhrātrāśētēyudhinipātitaḥ ॥ 19 ॥
naśōchāmitathārāmaṃlakṣmaṇañchamahāratham ।
vātmānañjananīñchāpiyathāśvaśrūntapasvinīm ॥ 20 ॥
sātuchintayatēnityaṃsamāptavratamāgatam ।
kadādrakṣyāmisītāñchalakṣmaṇañchasarāghavam ॥ 21 ॥
paridēvayamānāntāṃrākṣasītrijaṭābravīt ।
māviṣādaṅkṛthādēvī bhartā'yantavajīvati ॥ 22 ॥
kāraṇānichavakṣyāmimahāntisadṛśānicha ।
yathēmaujīvatōdēvībhrātaraurāmalakṣmaṇau ॥ 23 ॥
nahikōpaparītāniharṣaparyutsukānicha ।
bhavantiyudhiyōdhānāmmukhāninihatēpatau ॥ 24 ॥
idaṃvimānaṃvaidēhī puṣpakannāmanāmataḥ ।
divyantvāndārayannaivaṃyadyētaugatajīvitau ॥ 25 ॥
hatavīrapradhānāhigatōtsāhānirudyamā ।
sēnābhramatisaṅ khyēṣuhatakarṇēvanaurjalē ॥ 26 ॥
iyampunarasambhrāntānirudvignātarasvinī ।
sēnārakṣatikākutsthaumayāprītyānivēditau ॥ 27 ॥
sātvambhavasuvisrabdhāanumānaissukhōdayaiḥ ।
ahataupaśyakākutsthausnēhādētadbrravīmitē ॥ 28 ॥
anṛtannōktapūrvammēnachavakṣyēkadāchana ।
chāritrasukhaśīlatvāt praviṣṭāasimanaḥmama ॥ 29 ॥
nēmauśakyāraṇējētuṃsēndrairapisurāsuraiḥ ।
tādṛśandarśanandṛṣṭavāmayāchāvēditantava ॥ 30 ॥
idañchasumahachachitraṃśaraiḥpaśyasvamaithili ।
nissañjñāvapyubhāvētaunaivalakṣmīrvimuñchati ॥ 31 ॥
prāyēṇagatasattvānāmpuruṣāṇāṅgatāyuṣām ।
dṛśyamānēṣuvaktrēṣuparambhavativaikṛtam ॥ 32 ॥
tyajaśōkañchamōhañchaduḥkhañchajanakātmajē ।
rāmalakṣmaṇayōrarthēnādyaśakyamajīvitum ॥ 33 ॥
śutvātuvachanantasyāḥsītāsurasutōpamā ।
kṛtāñjaliruvāchēmāmēvamastvitimaithili ॥ 34 ॥
vimānampuṣpakantattusannivartyamanōjavam ।
dīnātrijaṭayāsītālaṅkāmēvapravēśitā ॥ 35 ॥
tatastrijaṭayāsārthampuṣpakādavaruhyasā ।
aśōkavanikāmēvarākṣasībhiḥpravēśitā ॥ 36 ॥
praviśyasītābahuvṛkṣaṣaṇḍāntāṃrākṣasēndrasyavihārabhūmim ।
samprēkṣyasañchintyacharājaputrauparaṃviṣādaṃsamupājagāma ॥ 37 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē aṣṭachatvāriṃśassargaḥ ॥
