ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ବାଲକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
କୃତୋଦ୍ଵାହେ ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତେ ଚ ରାଘଵ ।
ଅପୁତ୍ରଃ ପୁତ୍ରଲାଭାୟ ପୌତ୍ରୀମିଷ୍ଟିମକଲ୍ପୟତ୍ ॥ 1 ॥
ଇଷ୍ଟ୍ୟାଂ ତୁ ଵର୍ତମାନାୟାଂ କୁଶନାଭଂ ମହୀପତିମ୍ ।
ଉଵାଚ ପରମୋଦାରଃ କୁଶୋ ବ୍ରହ୍ମସୁତସ୍ତଦା ॥ 2 ॥
ପୁତ୍ରସ୍ତେ ସଦୃଶଃ ପୁତ୍ର ଭଵିଷ୍ୟତି ସୁଧାର୍ମିକଃ ।
ଗାଧିଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସି ତେନ ତ୍ଵଂ କୀର୍ତିଂ ଲୋକେ ଚ ଶାଶ୍ଵତୀମ୍ ॥ 3 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା କୁଶୋ ରାମ କୁଶନାଭଂ ମହୀପତିମ୍ ।
ଜଗାମାକାଶମାଵିଶ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସନାତନାମ୍ ॥ 4 ॥
କସ୍ୟ ଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ୟ କୁଶନାଭସ୍ୟ ଧୀମତଃ ।
ଜଜ୍ଞେ ପରମଧର୍ମିଷ୍ଠୋ ଗାଧିରିତ୍ୟେଵ ନାମତଃ ॥ 5 ॥
ସ ପିତା ମମ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଗାଧିଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ ।
କୁଶଵଂଶପ୍ରସୂତୋଽସ୍ମି କୌଶିକୋ ରଘୁନଂଦନ ॥ 6 ॥
ପୂର୍ଵଜା ଭଗିନୀ ଚାପି ମମ ରାଘଵ ସୁଵ୍ରତା ।
ନାମ୍ନା ସତ୍ୟଵତୀ ନାମ ଋଚୀକେ ପ୍ରତିପାଦିତା ॥ 7 ॥
ସଶରୀରା ଗତା ସ୍ଵର୍ଗଂ ଭର୍ତାରମନୁଵର୍ତିନୀ ।
କୌଶିକୀ ପରମୋଦାରା ପ୍ରଵୃତ୍ତା ଚ ମହାନଦୀ ॥ 8 ॥
ଦିଵ୍ୟା ପୁଣ୍ୟୋଦକା ରମ୍ୟା ହିମଵଂତମୁପାଶ୍ରିତା ।
ଲୋକସ୍ୟ ହିତକାମାର୍ଥଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତା ଭଗିନୀ ମମ ॥ 9 ॥
ତତୋଽହଂ ହିମଵତ୍ପାର୍ଶ୍ଵେ ଵସାମି ନିରତସ୍ସୁଖମ୍ ।
ଭଗିନ୍ୟାଂ ସ୍ନେହସଂୟୁକ୍ତଃ କୌଶିକ୍ୟାଂ ରଘୁନଂଦନ ॥ 10 ॥
ସା ତୁ ସତ୍ୟଵତୀ ପୁଣ୍ୟା ସତ୍ୟେ ଧର୍ମେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ।
ପତିଵ୍ରତା ମହାଭାଗା କୌଶିକୀ ସରିତାଂ ଵରା ॥ 11 ॥
ଅହଂ ହି ନିୟମାଦ୍ରାମ ହିତ୍ଵା ତାଂ ସମୁପାଗତଃ ।
ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମମନୁପ୍ରାପ୍ୟ ସିଦ୍ଧୋଽସ୍ମି ତଵ ତେଜସା ॥ 12 ॥
ଏଷା ରାମ ମମୋତ୍ପତ୍ତିସ୍ସ୍ଵସ୍ୟ ଵଂଶସ୍ୟ କୀର୍ତିତା ।
ଦେଶସ୍ୟ ଚ ମହାବାହୋ ୟନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି ॥ 13 ॥
ଗତୋଽର୍ଧରାତ୍ରଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥ କଥାଃ କଥୟତୋ ମମ ।
ନିଦ୍ରାମଭ୍ୟେହି ଭଦ୍ରଂ ତେ ମା ଭୂଦ୍ଵିଘ୍ନୋଽଧ୍ଵନୀହ ନଃ ॥ 14 ॥
ନିଷ୍ପଂଦାସ୍ତରଵସ୍ସର୍ଵେ ନିଲୀନମୃଗପକ୍ଷିଣଃ ।
ନୈଶେନ ତମସା ଵ୍ୟାପ୍ତା ଦିଶଶ୍ଚ ରଘୁନଂଦନ ॥ 15 ॥
ଶନୈର୍ଵିୟୁଜ୍ୟତେ ସଂଧ୍ୟା ନଭୋ ନେତ୍ରୈରିଵାଵୃତମ୍ ।
ନକ୍ଷତ୍ରତାରାଗହନଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ଭିରିଵ ଭାସତେ ॥ 16 ॥
ଉତ୍ତିଷ୍ଠତି ଚ ଶୀତାଂଶୁଶ୍ଶଶୀ ଲୋକତମୋନୁଦଃ ।
ହ୍ଲାଦୟନ୍ ପ୍ରାଣିନାଂ ଲୋକେ ମନାଂସି ପ୍ରଭୟା ଵିଭୋ ॥ 17 ॥
ନୈଶାନି ସର୍ଵଭୂତାନି ପ୍ରଚରଂତି ତତସ୍ତତଃ ।
ୟକ୍ଷରାକ୍ଷସସଂଘାଶ୍ଚ ରୌଦ୍ରାଶ୍ଚ ପିଶିତାଶନାଃ ॥ 18 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାତେଜା ଵିରରାମ ମହାମୁନିଃ ।
ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ତଂ ସର୍ଵେ ଋଷୟୋ ହ୍ୟଭ୍ୟପୂଜୟନ୍ ॥ 19 ॥
କୁଶିକାନାମୟଂ ଵଂଶୋ ମହାନ୍ ଧର୍ମପରସ୍ସଦା ।
ବ୍ରହ୍ମୋପମା ମହାତ୍ମାନଃ କୁଶଵଂଶ୍ୟା ନରୋତ୍ତମାଃ ॥ 20 ॥
ଵିଶେଷେଣ ଭଵାନେଵ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାୟଶାଃ ।
କୌଶିକୀ ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା କୁଲୋଦ୍ୟୋତକରୀ ତଵ ॥ 21 ॥
ଇତି ତୈର୍ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୈଃ ପ୍ରଶସ୍ତଃ କୁଶିକାତ୍ମଜଃ ।
ନିଦ୍ରାମୁପାଗମଚ୍ଛ୍ରୀମାନ୍ ଅସ୍ତଂଗତ ଇଵାଂଶୁମାନ୍ ॥ 22 ॥
ରାମୋଽପି ସହସୌମିତ୍ରିଃ କିଂଚିଦାଗତଵିସ୍ମୟଃ ।
ପ୍ରଶସ୍ୟ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଂ ନିଦ୍ରାଂ ସମୁପସେଵତେ ॥ 23 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ବାଲକାଂଡେ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
