ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକାଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ନାଂଦୀମୁଖୀଂ ରାତ୍ରିଂ ଭରତଂ ସୂତମାଗଧାଃ ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଵାଗ୍ଵିଶେଷଜ୍ଞାସ୍ସ୍ତଵୈର୍ମଂଗଲସଂହିତୈଃ ॥ 1 ॥
ସୁଵର୍ଣକୋଣାଭିହତଃ ପ୍ରାଣଦଦ୍ୟାମଦୁଂଦୁଭିଃ ।
ଦଧ୍ମୁଶ୍ଶଂଖାଂଶ୍ଚ ଶତଶୋ ନାଦାଂଶ୍ଚୋଚ୍ଚାଵଚସ୍ଵରାନ୍ ॥ 2 ॥
ସ ତୂର୍ୟଘୋଷ ସ୍ସୁମହାଂଦିଵମାପୂରୟନ୍ନିଵ ।
ଭରତଂ ଶୋକସଂତପ୍ତଂ ଭୂୟଶ୍ଶୋକୈରରଂଧ୍ରୟତ୍ ॥ 3 ॥
ତତଃ ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଭରତସ୍ତଂ ଘୋଷଂ ସନ୍ନିଵର୍ତ୍ୟ ଚ ।
ନାହଂ ରାଜେତି ଚାପ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ଶତ୍ରୁଘ୍ନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 4 ॥
ପଶ୍ୟ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କୈକେୟ୍ୟା ଲୋକସ୍ୟାପକୃତଂ ମହତ୍ ।
ଵିସୃଜ୍ୟ ମୟି ଦୁଃଖାନି ରାଜା ଦଶରଥୋ ଗତଃ ॥ 5 ॥
ତସ୍ୟୈଷା ଧର୍ମରାଜସ୍ୟ ଧର୍ମମୂଲା ମହାତ୍ମନଃ ।
ପରିଭ୍ରମତି ରାଜ୍ୟ ଶ୍ରୀର୍ନୌରିଵାକର୍ଣିକା ଜଲେ ॥ 6 ॥
ୟୋ ହି ନ ସ୍ସୁମହାନ୍ନାଥସ୍ସୋଽପି ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ଵନମ୍ ।
ଅନୟା ଧର୍ମମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ ମାତ୍ରା ମେ ରାଘଵସ୍ସ୍ଵୟମ୍ ॥ 7 ॥
ଇତ୍ୟେଵଂ ଭରତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ଵିଲପଂତଂ ଵିଚେତନମ୍ ।
କୃପଣଂ ରୁରୁଦୁସ୍ସର୍ଵାସ୍ସସ୍ଵରଂ ୟୋଷିତ ସ୍ତଦା ॥ 8 ॥
ତଥା ତସ୍ମିନ୍ଵିଲପତି ଵସିଷ୍ଠୋ ରାଜଧର୍ମଵିତ୍ ।
ସଭାମିକ୍ଷ୍ଵାକୁନାଥସ୍ୟ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାୟଶାଃ ॥ 9 ॥
ଶାତକୁଂଭମୟୀଂ ରମ୍ୟାଂ ମଣିରତ୍ନସମାକୁଲାମ୍ ।
ସୁଧର୍ମାମିଵ ଧର୍ମାତ୍ମା ସଗଣଃ ପ୍ରତ୍ୟପଦ୍ୟତ ॥ 10 ॥
ସ କାଂଚନମୟଂ ପୀଠଂ ସୁଖାସ୍ତରଣସଂଵୃତମ୍ ।
ଅଧ୍ୟାସ୍ତ ସର୍ଵଵେଦଜ୍ଞୋ ଦୂତାନନୁଶଶାସ ଚ ॥ 11 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ କ୍ଷତ୍ରିୟାନ୍ଵୈଶ୍ୟନମାତ୍ୟାନ୍ଗଣଵଲ୍ଲଭାନ୍ ।
କ୍ଷିପ୍ରମାନୟତାଽଵ୍ୟଗ୍ରାଃ କୃତ୍ୟମାତ୍ୟୟିକଂ ହି ନଃ ॥ 12 ॥
ସରାଜଭୃତ୍ୟଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ଭରତଂ ଚ ୟଶସ୍ଵିନମ୍ ।
ୟୁଧାଜିତଂ ସୁମଂତ୍ରଂ ଚ ୟେ ଚ ତତ୍ର ହିତା ଜନାଃ ॥ 13 ॥
ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦସ୍ସୁମହାନ୍ସମପଦ୍ୟତ ।
ରଥୈରଶ୍ଵୈର୍ଗଜୈଶ୍ଚାପି ଜନାନାମୁପଗଚ୍ଛତାମ୍ ॥ 14 ॥
ତତୋ ଭରତମାୟାଂତଂ ଶତକ୍ରତୁମିଵାମରାଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟନଂଦନ୍ପ୍ରକୃତୟୋ ୟଥା ଦଶରଥଂ ତଥା ॥ 15 ॥
ହ୍ରଦ ଇଵ ତିମିନାଗସଂଵୃତଃ ସ୍ତିମିତଜଲୋ ମଣିଶଂଖଶର୍କରଃ ।
ଦଶରଥସୁତଶୋଭିତା ସଭା ସଦଶରଥେଵ ବଭୌ ୟଥା ପୁରା ॥ 16 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଏକାଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥