ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଏଵମସ୍ମି ତଦା ମୁକ୍ତଃ କଥଂଚିତ୍ତେନ ସଂୟୁଗେ ।
ଇଦାନୀମପି ୟଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ନିରୁତ୍ତରମ୍ ॥ 1 ॥
ରାକ୍ଷସାଭ୍ୟାମହଂ ଦ୍ଵାଭ୍ୟାମନିର୍ଵିଣ୍ଣସ୍ତଥା କୃତଃ ।
ସହିତୋ ମୃଗରୂପାଭ୍ୟାଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଦଂଡକାଵନମ୍ ॥ 2 ॥
ଦୀପ୍ତଜିହ୍ଵୋ ମହାକାୟସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ମହାବଲଃ ।
ଵ୍ୟଚରଂ ଦଂଡକାରଣ୍ୟଂ ମାଂସଭକ୍ଷୋ ମହାମୃଗଃ ॥ 3 ॥
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରେଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ଚୈତ୍ୟଵୃକ୍ଷେଷୁ ରାଵଣ ।
ଅତ୍ୟଂତଘୋରୋ ଵ୍ୟଚରଂ ତାପସାନ୍ସଂପ୍ରଧର୍ଷୟନ୍ ॥ 4 ॥
ନିହତ୍ୟ ଦଂଡକାରଣ୍ୟେ ତାପସାଂଧର୍ମଚାରିଣଃ ।
ରୁଧିରାଣି ପିବଂସ୍ତେଷାଂ ତଥା ମାଂସାନି ଭକ୍ଷୟନ୍ ॥ 5 ॥
ଋଷିମାଂସାଶନଃ କ୍ରୂରସ୍ତ୍ରାସୟନ୍ଵନଗୋଚରାନ୍ ।
ତଥା ରୁଧିରମତ୍ତୋଽହଂ ଵିଚରଂଧର୍ମଦୂଷକଃ ॥ 6 ॥
ଆସାଦୟଂ ତଦା ରାମଂ ତାପସଂ ଧର୍ମଚାରିଣମ୍ ।
ଵୈଦେହୀଂ ଚ ମହାଭାଗାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଚ ମହାରଥମ୍ ॥ 7 ॥
ତାପସଂ ନିୟତାହାରଂ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତମ୍ ।
ସୋଽହଂ ଵନଗତଂ ରାମଂ ପରିଭୂୟ ମହାବଲମ୍ ॥ 8 ॥
ତାପସୋଽୟମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପୂର୍ଵଵୈରମନୁସ୍ମରନ୍ ।
ଅଭ୍ୟଧାଵଂ ହି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଂଗୋ ମୃଗାକୃତିଃ ॥ 9 ॥
ଜିଘାଂସୁରକୃତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ତଂ ପ୍ରହାରମନୁସ୍ମରନ୍ ।
ତେନ ମୁକ୍ତାସ୍ତ୍ରୟୋ ବାଣାଶ୍ଶିତାଶ୍ଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣାଃ ॥ 10 ॥
ଵିକୃଷ୍ୟ ବଲଵଚ୍ଚାପଂ ସୁପର୍ଣାନିଲନିସ୍ସ୍ଵନାଃ ।
ତେ ବାଣା ଵଜ୍ରସଂକାଶାସ୍ସୁମୁକ୍ତା ରକ୍ତଭୋଜନାଃ ।
ଆଜଗ୍ମୁସ୍ସହିତାସ୍ସର୍ଵେ ତ୍ରୟସ୍ସନ୍ନତପର୍ଵଣଃ ॥ 11 ॥
ପରାକ୍ରମଜ୍ଞୋ ରାମସ୍ୟ ଶଠୋ ଦୃଷ୍ଟଭୟଃ ପୁରା ।
ସମୁଦ୍ଭାଂତସ୍ତତୋମୁକ୍ତସ୍ତାଵୁଭୌ ରାକ୍ଷସୌ ହତୌ ॥ 12 ॥
ଶରେଣ ମୁକ୍ତୋ ରାମସ୍ୟ କଥଂଚିତ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ଜୀଵିତମ୍ ।
ଇହ ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ୟୁକ୍ତସ୍ତାପସୋଽହଂ ସମାହିତଃ ॥ 13 ॥
ଵୃକ୍ଷେ ଵୃକ୍ଷେ ଚ ପଶ୍ୟାମି ଚୀରକୃଷ୍ଣାଜିନାଂବରମ୍ ।
ଗୃହୀତଧନୁଷଂ ରାମଂ ପାଶହସ୍ତମିଵାଂତକମ୍ ॥ 14 ॥
ଅପି ରାମସହସ୍ରାଣି ଭୀତଃ ପଶ୍ୟାମି ରାଵଣ ।
ରାମଭୂତମିଦଂ ସର୍ଵମରଣ୍ୟଂ ପ୍ରତିଭାତି ମେ ॥ 15 ॥
ରାମମେଵ ହି ପଶ୍ୟାମି ରହିତେ ରାକ୍ଷସାଧିପ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵପ୍ନଗତଂ ରାମମୁଦ୍ଭ୍ରମାମି ଵିଚେତନଃ ॥ 16 ॥
ରକାରାଦୀନି ନାମାନି ରାମତ୍ରସ୍ତସ୍ୟ ରାଵଣ ।
ରତ୍ନାନି ଚ ରଥାଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରାସଂ ସଂଜନୟଂତି ମେ ॥ 17 ॥
ଅହଂ ତସ୍ୟ ପ୍ରଭାଵଜ୍ଞୋ ନ ୟୁଦ୍ଧଂ ତେନ ତେ କ୍ଷମମ୍ ।
ବଲିଂ ଵା ନମୁଚିଂ ଵାପି ହନ୍ୟାଦ୍ଧି ରଘୁନଂଦନଃ ॥ 18 ॥
ରଣେ ରାମେଣ ୟୁଦ୍ଧ୍ୟସ୍ଵ କ୍ଷମାଂ ଵା କୁରୁ ରାକ୍ଷସ ।
ନ ତେ ରାମକଥା କାର୍ୟା ୟଦି ମାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛସି ॥ 19 ॥
ବହଵସ୍ସାଧଵୋ ଲୋକେ ୟୁକ୍ତା ଧର୍ମମନୁଷ୍ଠିତାଃ ।
ପରେଷାମପରାଧେନ ଵିନଷ୍ଠାସ୍ସପରିଚ୍ଛଦାଃ ॥ 20 ॥
ସୋଽଽହଂ ତଵାପରାଧେନ ଵିନଶ୍ୟେୟଂ ନିଶାଚର ।
କୁରୁ ୟତ୍ତେ କ୍ଷମଂ ତତ୍ତ୍ଵମହଂ ତ୍ଵା ନାନୁୟାମି ହ ॥ 21 ॥
ରାମଶ୍ଚ ହି ମହାତେଜା ମହାସତ୍ତ୍ଵୋ ମହାବଲଃ ॥ 22 ॥
ଅପି ରାକ୍ଷସଲୋକସ୍ୟ ନ ଭଵେଦଂତକୋଽପି ସଃ ।
ୟଦି ଶୂର୍ପଣଖାହେତୋର୍ଜନସ୍ଥାନଗତଃ ଖରଃ ॥ 23 ॥
ଅତିଵୃତ୍ତୋ ହତଃ ପୂର୍ଵଂ ରାମେଣାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା ।
ଅତ୍ର ବ୍ରୂହି ୟଥାତତ୍ତ୍ଵଂ କୋ ରାମସ୍ୟ ଵ୍ୟତିକ୍ରମଃ ॥ 24 ॥
ଇଦଂ ଵଚୋ ବଂଧୁହିତାର୍ଥିନାମୟା ୟଥୋଚ୍ୟମାନଂ ୟଦି ନାଭିପତ୍ସ୍ୟସେ ।
ସବାଂଧଵସ୍ତ୍ୟକ୍ଷ୍ୟସି ଜୀଵିତଂ ରଣେ ହତୋଽଽଦ୍ୟ ରାମେଣ ଶରୈରଜିହ୍ମଗୈଃ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଏକୋନଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
