ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସଂଦିଶ୍ୟ ରାକ୍ଷସାନ୍ଘୋରାନ୍ ରାଵଣୋଽଷ୍ଟୌ ମହାବଲାନ୍ ।
ଆତ୍ମାନଂ ବୁଦ୍ଧିଵୈକ୍ଲବ୍ୟାତ୍କୃତକୃତ୍ୟମମନ୍ୟତ ॥ 1 ॥
ସ ଚିଂତୟାନୋ ଵୈଦେହୀଂ କାମବାଣସମର୍ପିତଃ ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ଗୃହଂ ରମ୍ୟଂ ସୀତାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମଭିତ୍ଵରନ୍ ॥ 2 ॥
ସ ପ୍ରଵିଶ୍ୟ ତୁ ତଦ୍ଵେଶ୍ମ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।
ଅପଶ୍ୟଦ୍ରାକ୍ଷସୀମଧ୍ୟେ ସୀତାଂ ଶୋକପରାୟଣାମ୍ ॥ 3 ॥
ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣମୁଖୀଂ ଦୀନାଂ ଶୋକଭାରାଭିପୀଡିତାମ୍ ।
ଵାୟୁଵେଗୈରିଵାକ୍ରାଂତାଂ ମଜ୍ଜଂତୀଂ ନାଵମର୍ଣଵେ ॥ 4 ॥
ମୃଗୟୂଥପରିଭ୍ରଷ୍ଟାଂ ମୃଗୀଂ ଶ୍ଵଭିରିଵାଵୃତାମ୍ ।
ଅଧୋମୁଖମୁଖୀଂ ସୀତାମଭ୍ୟେତ୍ୟ ଚ ନିଶାଚରଃ ॥ 5 ॥
ତାଂ ତୁ ଶୋକପରାଂ ଦୀନାମଵଶାଂ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।
ସ ବଲାଦ୍ଦର୍ଶୟାମାସ ଗୃହଂ ଦେଵଗୃହୋପମମ୍ ॥ 6 ॥
ହର୍ମ୍ୟପ୍ରାସାଦସଂବାଧଂ ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରନିଷେଵିତମ୍ ।
ନାନାପକ୍ଷିଗଣୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ନାନାରତ୍ନସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ 7 ॥
ଦାଂତକୈସ୍ତାପନୀୟୈଶ୍ଚ ସ୍ଫାଟିକୈ ରାଜତୈରପି ।
ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ୟଚିତ୍ରୈଶ୍ଚ ସ୍ତଂଭୈର୍ଦୃଷ୍ଟିମନୋହରୈଃ ॥ 8 ॥
ଦିଵ୍ୟଦୁଂଦୁଭିନିର୍ହ୍ରାଦଂ ତପ୍ତକାଂଚନତୋରଣମ୍ ।
ସୋପାନଂ କାଂଚନଂ ଚିତ୍ରମାରୁରୋହ ତୟା ସହ ॥ 9 ॥
ଦାଂତକା ରାଜତାଶ୍ଚୈଵ ଗଵାକ୍ଷାଃ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନାଃ ।
ହେମଜାଲାଵତାଶ୍ଚାସନ୍ସ୍ତତ୍ର ପ୍ରାସାଦପଂକ୍ତୟଃ ॥ 10 ॥
ସୁଧାମଣିଵିଚିତ୍ରାଣି ଭୂମିଭାଗାନି ସର୍ଵଶଃ ।
ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ସ୍ଵଭଵନେ ପ୍ରାଦର୍ଶୟତ ମୈଥିଲୀମ୍ ॥ 11 ॥
ଦୀର୍ଘିକାଃ ପୁଷ୍କରିଣ୍ୟଶ୍ଚ ନାନାଵୃକ୍ଷସମନ୍ଵିତାଃ ।
ରାଵଣୋ ଦର୍ଶୟାମାସ ସୀତାଂ ଶୋକପରାୟଣାମ୍ ॥ 12 ॥
ଦର୍ଶୟିତ୍ଵା ତୁ ଵୈଦେହ୍ୟାଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଦ୍ଭଵନୋତ୍ତମମ୍ ।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ୟଂ ପାପାତ୍ମା ସୀତାଂ ଲୋଭିତୁମିଚ୍ଛୟା ॥ 13 ॥
ଦଶ ରାକ୍ଷସକୋଟ୍ୟଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଵିଂଶତିରଥାପରାଃ ।
ତେଷାଂ ପ୍ରଭୁରହଂ ସୀତେ ସର୍ଵେଷାଂ ଭୀମକର୍ମଣାମ୍ ॥ 14 ॥
ଵର୍ଜୟିତ୍ଵା ଜରାଵୃଦ୍ଧାନ୍ବାଲାଂଶ୍ଚ ରଜନୀଚରାନ୍ ।
ସହସ୍ରମେକମେକସ୍ୟ ମମ କାର୍ୟପୁରସ୍ସରମ୍ ॥ 15 ॥
ୟଦିଦଂ ରାଜତଂତ୍ରଂ ମେ ତ୍ଵୟି ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ।
ଜୀଵିତଂ ଚ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ତ୍ଵଂ ମେ ପ୍ରାଣୈର୍ଗରୀୟସୀ ॥ 16 ॥
ବହୂନାଂସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣାଂ ମମ ୟୋଽସୌ ପରିଗ୍ରହଃ ।
ତାସାଂ ତ୍ଵମୀଶ୍ଵରା ସୀତେ ମମ ଭାର୍ୟା ଭଵ ପ୍ରିୟେ ॥ 17 ॥
ସାଧୁ କିଂ ତେଽନ୍ୟୟା ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ରୋଚୟସ୍ଵ ଵଚୋ ମମ ।
ଭଜସ୍ଵମାଭିତପ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମର୍ହସି ॥ 18 ॥
ପରିକ୍ଷିପ୍ତା ସମୁଦ୍ରେଣ ଲଂକେୟଂ ଶତୟୋଜନା ।
ନେୟଂ ଧର୍ଷୟିତୁଂ ଶକ୍ୟା ସେଂଦ୍ରୈରପି ସୁରାସୁରୈଃ ॥ 19 ॥
ନ ଦେଵେଷୁ ନ ୟକ୍ଷେଷୁ ନ ଗଂଧର୍ଵେଷୁ ପକ୍ଷିଷୁ ।
ଅହଂ ପଶ୍ୟାମି ଲୋକେଷୁ ୟୋ ମେ ଵୀର୍ୟସମୋ ଭଵେତ୍ ॥ 20 ॥
ରାଜ୍ୟଭ୍ରଷ୍ଟେନ ଦୀନେନ ତାପସେନ ଗତାୟୁଷା ।
କିଂ କରିଷ୍ୟସି ରାମେଣ ମାନୁଷେଣାଲ୍ପତେଜସା ॥ 21 ॥
ଭଜସ୍ଵ ସୀତେ ମାମେଵ ଭର୍ତାହଂ ସଦୃଶସ୍ତଵ ।
ୟୌଵନଂ ହ୍ୟଧ୍ରୁଵଂ ଭୀରୁ ରମସ୍ଵେହ ମୟା ସହ ॥ 22 ॥
ଦର୍ଶନେ ମାକୃଥା ବୁଦ୍ଧିଂ ରାଘଵସ୍ୟ ଵରାନନେ ।
କାସ୍ୟ ଶକ୍ତିରିହାଗଂତୁମପି ସୀତେ ମନୋରଥୈଃ ॥ 23 ॥
ନ ଶକ୍ୟୋ ଵାୟୁରାକାଶେ ପାଶୈର୍ବଦ୍ଧୁଂ ମହାଜଵଃ ।
ଦୀପ୍ୟମାନସ୍ୟ ଵାପ୍ୟଗ୍ନେର୍ଗୃହୀତୁଂ ଵିମଲାଂ ଶିଖାମ୍ ॥ 24 ॥
ତ୍ରୟାଣାମପି ଲୋକାନାଂ ନ ତଂ ପଶ୍ୟାମି ଶୋଭନେ ।
ଵିକ୍ରମେଣ ନୟେଦ୍ୟସ୍ତ୍ଵାଂ ମଦ୍ବାହୁପରିପାଲିତାମ୍ ॥ 25 ॥
ଲଂକାୟାଂ ସୁମହଦ୍ରାଜ୍ୟମିଦଂ ତ୍ଵମନୁପାଲୟ ।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରେଷ୍ୟା ମଦ୍ଵିଧାଶ୍ଚୈଵ ଦେଵାଶ୍ଚାପି ଚରାଚରାଃ ॥ 26 ॥
ଅଭିଷେକୋଦକକ୍ଲିନ୍ନା ତୁଷ୍ଟା ଚ ରମୟସ୍ଵ ମାମ୍ ।
ଦୁଷ୍କୃତଂ ୟତ୍ପରା କର୍ମ ଵନଵାସେନ ତଦ୍ଗତମ୍ ॥ 27 ॥
ୟଶ୍ଚ ତେ ସୁକୃତୋ ଧର୍ମସ୍ତସ୍ୟେହ ଫଲମାପ୍ନୁହି ।
ଇହ ମାଲ୍ୟାନି ସର୍ଵାଣି ଦିଵ୍ୟଗଂଧାନି ମୈଥିଲି ॥ 28 ॥
ଭୂଷଣାନି ଚ ମୁଖ୍ୟାନି ସେଵସ୍ଵ ଚ ମୟା ସହ ।
ପୁଷ୍ପକଂ ନାମ ସୁଶ୍ରୋଣି ଭ୍ରାତୁର୍ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ୟ ମେ ॥ 29 ॥
ଵିମାନଂ ସୂର୍ୟସଂକାଶଂ ତରସା ନିର୍ଜିତଂ ମୟା ।
ଵିଶାଲଂ ରମଣୀୟଂ ଚ ତଦ୍ଵିମାନମନୁତ୍ତମ୍ ॥ 30 ॥
ତତ୍ର ସୀତେ ମୟା ସାର୍ଧଂ ଵିହରସ୍ଵ ୟଥାସୁଖମ୍ ।
ଵଦନଂ ପଦ୍ମସଂକାଶମମଲଂ ଚାରୁଦର୍ଶନମ୍ ।
ଶୋକାର୍ତଂତୁ ଵରାରୋହେ ନ ଭ୍ରାଜତି ଵରାନନେ ॥ 31 ॥
ଏଵଂ ଵଦତି ତସ୍ମିତ୍ସା ଵସ୍ତ୍ରାଂତେନ ଵରାଂଗନା ।
ପିଧାୟେଂଦୁନିଭଂ ସୀତା ମୁଖମଶ୍ରୂଣ୍ୟଵର୍ତୟତ୍ ॥ 32 ॥
ଧ୍ୟାୟଂତୀଂ ତାମିଵାସ୍ଵସ୍ଥାଂ ଦୀନାଂ ଚିଂତାହତପ୍ରଭାମ୍ ।
ଉଵାଚ ଵଚନଂ ପାପୋ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ॥ 33 ॥
ଅଲଂ ଵ୍ରୀଡେନ ଵୈଦେହି ଧର୍ମଲୋପକୃତେନ ଚ ॥ 34 ॥
ଆର୍ଷୋଽୟଂ ଦୈଵନିଷ୍ୟଂଦୋ ୟସ୍ତ୍ଵାମଭିଗମିଷ୍ୟତି ।
ଏତୌ ପାଦୌ ମୟା ସ୍ନିଗ୍ଧୌ ଶିରୋଭିଃ ପରିପୀଡିତୌ ॥ 35 ॥
ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ମେ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵଶ୍ୟୋ ଦାସୋଽହମସ୍ମିତେ ।
ଇମାଶ୍ଶୂନ୍ୟ ମୟା ଵାଚଶ୍ଶୁଷ୍ୟମାଣେନ ଭାଷିତାଃ ॥ 36 ॥
ନ ଚାପି ରାଵଣଃ କାଂଚିନ୍ମୂର୍ଧ୍ନା ସ୍ତ୍ରୀଂ ପ୍ରଣମେତ ହ ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ମୈଥିଲୀଂ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ॥ 37 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ପଂଚପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
