ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ପୁନରେଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ତଂ ଭରତଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଗ୍ରଜଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ତତ ଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ ଜ୍ଞାତିମଧ୍ୟେଽଭିସତ୍କୃତଃ ॥ 1 ॥
ଉପପନ୍ନମିଦଂ ଵାକ୍ୟଂ ୟତ୍ତ୍ଵମେଵମଭାଷଥାଃ ।
ଜାତଃ ପୁତ୍ରୋ ଦଶରଥାତ୍କୈକେୟ୍ୟାଂ ରାଜସତ୍ତମାତ୍ ॥ 2 ॥
ପୁରା ଭ୍ରାତଃ ପିତା ନ ସ୍ସ ମାତରଂ ତେ ସମୁଦ୍ଵହନ୍ ।
ମାତାମହେ ସମାଶ୍ରୌଷୀଦ୍ରାଜ୍ୟଶୁଲ୍କମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 3 ॥
ଦୈଵାସୁରେ ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ଜନନ୍ୟୈ ତଵ ପାର୍ଥିଵଃ ।
ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଦଦୌ ରାଜା ଵରମାରାଧିତଃ ପ୍ରଭୁଃ ॥ 4 ॥
ତତସ୍ସା ସଂପ୍ରତିଶ୍ରାଵ୍ୟ ତଵ ମାତା ୟଶସ୍ଵିନୀ ।
ଅୟାଚତ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦ୍ଵୌ ଵରୌ ଵରଵର୍ଣିନୀ ॥ 5 ॥
ତଵ ରାଜ୍ୟଂ ନରଵ୍ୟାଘ୍ର ମମ ପ୍ରଵ୍ରାଜନଂ ତଥା ।
ତୌ ଚ ରାଜା ତଦା ତସ୍ୟୈ ନିୟୁକ୍ତଃ ପ୍ରଦଦୌ ଵରୌ ॥ 6 ॥
ତତଃ ସା ସଂପ୍ରତିଶ୍ରାଵ୍ୟ ତଵ ମାତା ୟଶସ୍ଵିନୀ ।
ଅୟାଚତ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦ୍ଵୌ ଵରୌ ଵରଵର୍ଣିନୀ ॥ 7 ॥
ତଵ ରାଜ୍ୟଂ ନରଵ୍ୟାଘ୍ର ମମ ପ୍ରଵ୍ରାଜନଂ ତଥା ।
ତଚ୍ଚ ରାଜା ତଦା ତସ୍ୟୈ ନିୟୁକ୍ତଃ ପ୍ରଦଦୌ ଵରୌ ॥ 8 ॥
ତେନ ପିତ୍ରାଽହମପ୍ୟତ୍ର ନିୟୁକ୍ତଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ।
ଚତୁର୍ଦଶ ଵନେ ଵାସଂ ଵର୍ଷାଣି ଵରଦାନିକମ୍ ॥ 9 ॥
ସୋଽହଂ ଵନମିଦଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନିର୍ଜନଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣାନ୍ଵିତଃ ।
ସୀତୟା ଚାପ୍ରତିଦ୍ଵଂଦ୍ଵ ସ୍ସତ୍ୟଵାଦେ ସ୍ଥିତଃ ପିତୁଃ ॥ 10 ॥
ଭଵାନପି ତଥେତ୍ୟେଵ ପିତରଂ ସତ୍ୟଵାଦିନମ୍ ।
କର୍ତୁମର୍ହତି ରାଜେଂଦ୍ର କ୍ଷିପ୍ରମେଵାଭିଷେଚନାତ୍ ॥ 11 ॥
ଋଣାନ୍ମୋଚୟ ରାଜାନଂ ମତ୍କୃତେ ଭରତ ପ୍ରଭୁମ୍ ।
ପିତରଂ ଚାପି ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ମାତରଂ ଚାଭିନଂଦୟ ॥ 12 ॥
ଶ୍ରୂୟତେ ଧୀମତା ତାତ ଶ୍ରୁତିର୍ଗୀତା ୟଶସ୍ଵିନା ।
ଗୟେନ ୟଜମାନେନ ଗୟେଷ୍ଵେଵ ପିତୄନ୍ ପ୍ରତି ॥ 13 ॥
ପୁନ୍ନାମ୍ନୋ ନରକାଦ୍ ୟସ୍ମାତ୍ ପିତରଂ ତ୍ରାୟତେ ସୁତଃ ।
ତସ୍ମାତ୍ ପୁତ୍ର ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପିତୄନ୍ ୟଃ ପାତି ସର୍ଵତଃ ॥ 14 ॥
ଏଷ୍ଟଵ୍ୟା ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ଗୁଣଵଂତୋ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ ।
ତେଷାଂ ଵୈ ସମଵେତାନାମପି କଶ୍ଚିଦ୍ଗୟାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ 15 ॥
ଏଵଂ ରାଜର୍ଷୟ ସ୍ସର୍ଵେ ପ୍ରତୀତା ରାଜନଂଦନ ।
ତସ୍ମାତ୍ରାହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତରଂ ନରକାତ୍ପ୍ରଭୋ ॥ 16 ॥
ଅୟୋଧ୍ୟାଂ ଗଚ୍ଛ ଭରତ ପ୍ରକୃତୀରନୁରଂଜୟ ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନସହିତୋ ଵୀର ସହ ସର୍ଵୈର୍ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ ॥ 17 ॥
ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ୟେ ଦଂଡକାରଣ୍ୟମହମପ୍ୟଵିଲଂବୟନ୍ ।
ଆଭ୍ୟାଂତୁ ସହିତୋ ରାଜନ୍ ଵୈଦେହ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ ॥ 18 ॥
ତ୍ଵଂ ରାଜା ଭରତ ଭଵ ସ୍ଵୟଂ ନରାଣାଂ ଵନ୍ୟାନାମହମପି ରାଜରାଣ୍ମୃଗାଣାମ୍ ।
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ପୁରଵରମଦ୍ୟ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟସ୍ସଂହୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵହମପି ଦଂଡକାନ୍ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ୟେ ॥ 19 ॥
ଛାୟାଂ ତେ ଦିନକରଭାଃ ପ୍ରବାଧମାନାଂ ଵର୍ଷତ୍ରଂ ଭରତ କରୋତୁ ମୂର୍ଧ୍ନି ଶୀତାମ୍ ।
ଏତେଷାମହମପି କାନନଦ୍ରୁମାଣାଂ ଛାୟାଂ ତାମତିଶୟିନୀଂ ସୁଖୀ ଶ୍ରୟିଷ୍ୟେ ॥ 20 ॥
ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ କୁଶଲମତିସ୍ତୁ ତେ ସହାୟସ୍ସୌମିତ୍ରିର୍ମମ ଵିଦିତଃ ପ୍ରଧାନମିତ୍ରମ୍ ।
ଚତ୍ଵାରସ୍ତନୟଵରା ଵୟଂ ନରେଂଦ୍ରଂ ସତ୍ୟସ୍ଥଂ ଭରତ ଚରାମ ମା ଵିଷୀଦ ॥ 21 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ସପ୍ତାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
