śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha dvisaptatitamassargaḥ ।
ēvamuktautu tau vīrau kabandhēna narēśvarau ।
giripradaramāsādya pāvakaṃ visasarjatuḥ ॥ 1 ॥
lakṣmaṇastu mahōlkābhirjvalitābhissamantataḥ ।
chitāmādīpayāmāsa sā prajajvāla sarvataḥ ॥ 2 ॥
tachCharīraṃ kabandhasya ghṛtapiṇḍōpamaṃ mahat ।
mēdasā pachyamānasya mandaṃ dahati pāvakaḥ ॥ 3 ॥
sa vidhūya chitāmāśu vidhūmō'gnirivōtthitaḥ ।
arajē vāsasī bibhranmālāṃ divyāṃ mahābalaḥ ॥ 4 ॥
tataśchitāyā vēgēna bhāsvarō vimalāmbaraḥ ।
utpapātāśu saṃhṛṣṭassarvapratyaṅgabhūṣaṇaḥ ॥ 5 ॥
vimānē bhāsvarē tiṣṭhanhaṃsayuktē yaśaskarē ।
prabhayā cha mahātējā diśō daśa virājayan ॥ 6 ॥
sō'ntarikṣagatō rāmaṃ kabandhō vākyamabravīt ।
śṛṇu rāghava tattvēna yathā sītāmavāpsyasi ॥ 7 ॥
rāma ṣaḍyuktayō lōkē yābhissarvaṃ vimṛśyatē ।
parimṛṣṭō daśāntēna daśābhāgēna sēvyatē ॥ 8 ॥
daśābhāgagatō hīnastvaṃ hi rāma salakṣmaṇaḥ ।
yatkṛtē vyasanaṃ prāptaṃ tvayā dārapradharṣaṇam ॥ 9 ॥
tadavaśyaṃ tvayā kāryassasuhṛtsuhṛdāṃ vara ।
akṛtvā hi na tē siddhimahaṃ paśyāmi chintayan ॥ 10 ॥
śrūyatāṃ rāma vakṣyāmi sugrīvō nāma vānaraḥ ।
bhrātrā nirastaḥ kruddhēna vālinā śakrasūnunā ॥ 11 ॥
ṛśyamūkē girivarē pampāparyantaśōbhitē ।
nivasatyātmavānvīraśchaturbhissaha vānaraiḥ ॥ 12 ॥
vānarēndrō mahāvīryastējōvānamitaprabhaḥ ।
satyasandhō vinītaścha dhṛtimānmatimānmahān ॥ 13 ॥
dakṣaḥ pragalbhō dyutimānmahābalaparākramaḥ ।
bhrātrā vivāsitō rāma rājyahētōrmahābalaḥ ॥ 14 ॥
sa tē sahāyō mitraṃ cha sītāyāḥ parimārgaṇē ।
bhaviṣyati hitē rāma mā cha śōkē manaḥ kṛthāḥ ॥ 15 ॥
bhavitavyaṃ hi yachchāpi na tachChakyamihānyathā ।
kartumikṣvākuśārdūla kālō hi duratikramaḥ ॥ 16 ॥
gachCha śrīghramitō rāma sugrīvaṃ taṃ mahābalam ।
vayasyaṃ taṃ kuru kṣipramitō gatvā'dya rāghava ॥ 17 ॥
adrōhāya samāgamya dīpyamānē vibhāvasau ।
sa cha tē nāvamantavyassugrīvō vānarādhipaḥ ॥ 18 ॥
kṛtajñaḥ kāmarūpī cha sahāyārthī cha vīryavān ।
śaktauhyadya yuvāṃ kartuṃ kāryaṃ tasya chikīrṣitam ॥ 19 ॥
kṛtārthō vā'kṛtārthō vā kṛtyaṃ tava kariṣyati ।
sa ṛkṣarajasaḥ putraḥ pampāmaṭati śaṅkitaḥ ॥ 20 ॥
bhāskarasyaurasaḥ putrō vālinā kṛtakilbiṣaḥ ।
sannidhāyāyudhaṃ kṣipramṛṣyamūkālayaṃ kapim ॥ 21 ॥
kuru rāghava satyēna vayasyaṃ vanachāriṇam ।
sa hi sthānāni sarvāṇi kārtsnyēna kapikuñjaraḥ ॥ 22 ॥
naramāṃsāśināṃ lōkē naipuṇyādadhigachChati ।
na tasyāviditaṃ lōkēkiñchidasti hi rāghava ॥ 23 ॥
yāvatsūryaḥ pratapati sahasrāṃśurarindama ।
sa nadīrvipulānśailān giridurgāṇi kandarān ॥ 24 ॥
anvīkṣya vānaraissārdhaṃ patnīṃ tē'dhigamiṣyati ।
vānarāṃścha mahākāyānprēṣayiṣyati rāghava ॥ 25 ॥
diśō vichētuṃ tāṃ sītāṃ tvadviyōgēna śōchatīm ।
sa jñāsyati varārōhāṃ nirmalāṃ rāvaṇālayē ॥ 26 ॥
sa mēruśṛṅgāgragatāmaninditāṃ praviśya pātālatalē'pi vā śritām ।
plavaṅgamānāṃ pravarastava priyāṃ nihatya rakṣāṃsi punaḥ pradāsyati ॥ 27 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē dvisaptatitamassargaḥ ॥