ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ବାଲକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଜନକଃ କୃତକର୍ମା ମହର୍ଷିଭିଃ ।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ୟଂ ଵାକ୍ୟଜ୍ଞ ଶ୍ଶତାନଂଦଂ ପୁରୋହିତମ୍ ॥ 1 ॥
ଭ୍ରାତା ମମ ମହାତେଜା ୟଵୀୟାନତିଧାର୍ମିକଃ ।
କୁଶଧ୍ଵଜ ଇତି ଖ୍ୟାତଃ ପୁରୀମଧ୍ୟଵସଚ୍ଛୁଭାମ୍ ॥ 2 ॥
ଵାର୍ୟାଫଲକପର୍ୟଂତାଂ ପିବନ୍ନିକ୍ଷୁମତୀଂ ନଦୀମ୍ ।
ସାଂକାଶ୍ୟାଂ ପୁଣ୍ୟସଂକାଶାଂ ଵିମାନମିଵ ପୁଷ୍ପକମ୍ ॥ 3 ॥
ତମହଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ୟଜ୍ଞଗୋପ୍ତା ସ ମେ ମତଃ ।
ପ୍ରୀତିଂ ସୋଽପି ମହାତେଜା ଇମାଂ ଭୋକ୍ତା ମୟା ସହ ॥ 4 ॥
ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଵଚନେ ଶତାନଂଦସ୍ୟ ସନ୍ନିଧୌ ।
ଆଗତାଃ କେଚିଦଵ୍ୟଗ୍ରା ଜନକସ୍ତାନ୍ ସମାଦିଶତ୍ ॥ 5 ॥
ଶାସନାତ୍ତୁ ନରେଂଦ୍ରସ୍ୟ ପ୍ରୟୟୁଶ୍ଶୀଘ୍ରଵାଜିଭିଃ ।
ସମାନେତୁଂ ନରଵ୍ୟାଘ୍ରଂ ଵିଷ୍ଣୁମିଂଦ୍ରାଜ୍ଞୟା ୟଥା ॥ 6 ॥
ସାଂକାଶ୍ୟାଂ ତେ ସମାଗତ୍ୟ ଦଦୃଶୁଶ୍ଚ କୁଶଧ୍ଵଜମ୍ ।
ନ୍ୟଵେଦୟନ୍ୟଥାଵୃତ୍ତଂ ଜନକସ୍ୟ ଚ ଚିଂତିତମ୍ ॥ 7 ॥
ତଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ନୃପତି ଶ୍ଶୃତ୍ଵା ଦୂତଶ୍ରେଷ୍ଠୈର୍ମହାବଲୈଃ ।
ଅଜ୍ଞାୟାଽଥ ନରେଂଦ୍ରସ୍ୟ ଆଜଗାମ କୁଶଧ୍ଵଜଃ ॥ 8 ॥
ସ ଦଦର୍ଶ ମହାତ୍ମାନଂ ଜନକଂ ଧର୍ମଵତ୍ସଲମ୍ ।
ସୋଽଭିଵାଦ୍ୟ ଶତାନଂଦଂ ରାଜାନଂ ଚାପି ଧାର୍ମିକମ୍ ॥ 9 ॥
ରାଜାର୍ହଂ ପରମଂ ଦିଵ୍ୟମାସନଂ ଚାଽଧ୍ୟରୋହତ ।
ଉପଵିଷ୍ଟାଵୁଭୌ ତୌ ତୁ ଭ୍ରାତରାଵତିତେଜସୌ ॥ 10 ॥
ପ୍ରେଷୟାମାସତୁର୍ଵୀରୌ ମଂତ୍ରିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସୁଦାମନମ୍ ।
ଗଚ୍ଛ ମଂତ୍ରିପତେ ଶୀଘ୍ରମୈକ୍ଷ୍ଵାକୁମମିତପ୍ରଭମ୍ ॥ 11 ॥
ଆତ୍ମଜୈସ୍ସହ ଦୁର୍ଧର୍ଷମାନୟସ୍ଵ ସମଂତ୍ରିଣମ୍ ।
ଔପକାର୍ୟାଂ ସ ଗତ୍ଵା ତୁ ରଘୂଣାଂ କୁଲଵର୍ଧନମ୍ ॥ 12 ॥
ଦଦର୍ଶ ଶିରସା ଚୈନମଭିଵାଦ୍ୟେଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଅୟୋଧ୍ୟାଧିପତେ ଵୀର ଵୈଦେହୋ ମିଥିଲାଧିପଃ ॥ 13 ॥
ସ ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵ୍ୟଵସିତସ୍ସୋପାଧ୍ୟାୟପୁରୋହିତମ୍ ।
ମଂତ୍ରିଶ୍ରେଷ୍ଠଵଚ ଶ୍ଶୃତ୍ଵା ରାଜା ସର୍ଷିଗଣସ୍ତଦା ॥ 14 ॥
ସବଂଧୁରଗମତ୍ତତ୍ର ଜନକୋ ୟତ୍ର ଵର୍ତତେ ।
ସ ରାଜା ମଂତ୍ରିସହିତ ସ୍ସୋପାଧ୍ୟାୟଃ ସବାଂଧଵଃ ॥ 15 ॥
ଵାକ୍ୟଂ ଵାକ୍ୟଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୈଦେହମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଵିଦିତଂ ତେ ମହାରାଜ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲଦୈଵତମ୍ ॥ 16 ॥
ଵକ୍ତା ସର୍ଵେଷୁ କୃତ୍ୟେଷୁ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତସ୍ସହ ସର୍ଵୈର୍ମହର୍ଷିଭିଃ ॥ 17 ॥
ଏଷ ଵକ୍ଷ୍ୟତି ଧର୍ମାତ୍ମା ଵସିଷ୍ଠୋ ମେ ୟଥାକ୍ରମମ୍ ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠେ ରାଜ୍ଞାଂ ମଧ୍ୟେ ମହାତ୍ମନାମ୍ ॥ 18 ॥
ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂତେ ଦଶରଥେ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ ।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ୟଂ ଵାକ୍ୟଜ୍ଞୋ ଵୈଦେହଂ ସପୁରୋଧସମ୍ ॥ 19 ॥
ଅଵ୍ୟକ୍ତପ୍ରଭଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ଶାଶ୍ଵତୋ ନିତ୍ୟ ଅଵ୍ୟୟଃ ।
ତସ୍ମାନ୍ମରୀଚି ସ୍ସଂଜଜ୍ଞେ ମରୀଚେଃ କାଶ୍ୟପଃ ସୁତଃ ॥ 20 ॥
ଵିଵସ୍ଵାନ୍ କାଶ୍ୟପାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ମନୁର୍ଵୈଵସ୍ଵତ ସ୍ସ୍ମୃତଃ ।
ମନୁଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ପୂର୍ଵମିକ୍ଷ୍ଵାକୁସ୍ତୁ ମନୋସ୍ସୁତଃ ॥ 21 ॥
ତମିକ୍ଷ୍ଵାକୁମୟୋଧ୍ୟାୟାଂ ରାଜାନଂ ଵିଦ୍ଧି ପୂର୍ଵକମ୍ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୋସ୍ତୁ ସୁତଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ କୁକ୍ଷିରିତ୍ୟେଵ ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ 22 ॥
କୁକ୍ଷେରଥାତ୍ମଜଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଵିକୁକ୍ଷିରୁଦପଦ୍ୟତ ।
ଵିକୁକ୍ଷେସ୍ତୁ ମହାତେଜା ବାଣଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ॥ 23 ॥
ବାଣସ୍ୟ ତୁ ମହାତେଜା ଅନରଣ୍ୟଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ।
ଅନରଣ୍ୟାତ୍ପୃଥୁର୍ଜଜ୍ଞେ ତ୍ରିଶଂକୁସ୍ତୁ ପୃଥୋସ୍ସୁତଃ ॥ 24 ॥
ତ୍ରିଶଂକୋରଭଵତ୍ପୁତ୍ରୋ ଦୁଂଦୁମାରୋ ମହାୟଶାଃ ।
ୟୁଵନାଶ୍ଵସୁତସ୍ତ୍ଵାସୀନ୍ମାଂଧାତା ପୃଥିଵୀପତିଃ ॥ 25 ॥
ମାଂଧାତୁସ୍ତୁ ସୁତ ଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁସଂଧିରୁଦପଦ୍ୟତ ।
ସୁସଂଧେରପି ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଧ୍ରୁଵସଂଧିଃ ପ୍ରସେନଜିତ୍ ॥ 26 ॥
ୟଶସ୍ଵୀ ଧ୍ରୁଵସଂଧେସ୍ତୁ ଭରତୋ ନାମ ନାମତଃ ।
ଭରତାତ୍ତୁ ମହାତେଜା ଅସିତୋ ନାମ ଜାତଵାନ୍ ॥ 27 ॥
ୟସ୍ୟୈତେ ପ୍ରତିରାଜାନ ଉଦପଦ୍ୟଂତ ଶତ୍ରଵଃ ।
ହୈହୟାସ୍ତାଲଜଂଘାଶ୍ଚ ଶୂରାଶ୍ଚ ଶଶିବିଂଦଵଃ ॥ 28 ॥
ତାଂସ୍ତୁ ସ ପ୍ରତିୟୁଧ୍ୟନ୍ ଵୈ ୟୁଦ୍ଧେ ରାଜା ପ୍ରଵାସିତଃ ।
ହିମଵଂତମୁପାଗମ୍ୟ ଭୃଗୁପ୍ରସ୍ରଵଣେଽଵସତ୍ ॥ 29 ॥
ଅସିତୋଽଲ୍ପବଲୋ ରାଜା ମଂତ୍ରିଭିସ୍ସହିତସ୍ତଦା ।
ଦ୍ଵେ ଚାସ୍ୟ ଭାର୍ୟେ ଗର୍ଭିଣ୍ୟୌ ବଭୂଵତୁରିତି ଶ୍ରୁତମ୍ ॥ 30 ॥
ଏକା ଗର୍ଭଵିନାଶାୟ ସପତ୍ନ୍ୟୈ ସଗରଂ ଦଦୌ ।
ତତ ଶ୍ଶୈଲଵରଂ ରମ୍ୟଂ ବଭୂଵାଭିରତୋ ମୁନିଃ ॥ 31 ॥
ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚ୍ୟଵନୋ ନାମ ହିମଵଂତମୁପାଶ୍ରିତଃ ।
ତତ୍ରୈକା ତୁ ମହାଭାଗା ଭାର୍ଗଵଂ ଦେଵଵର୍ଚସମ୍ ॥ 32 ॥
ଵଵଂଦେ ପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷୀ କାଂକ୍ଷଂତୀ ସୁତମାତ୍ମନଃ ।
ତମୃଷିଂ ସାଽଭ୍ୟୁପାଗମ୍ୟ କାଲିଂଦୀ ଚାଭ୍ୟଵାଦୟତ୍ ॥ 33 ॥
ସ ତାମଭ୍ୟଵଦଦ୍ଵିପ୍ରଃ ପୁତ୍ରେପ୍ସୁଂ ପୁତ୍ରଜନ୍ମନି ।
ତଵ କୁକ୍ଷୌ ମହାଭାଗେ ସୁପୁତ୍ରସ୍ସୁମହାବଲଃ ॥ 34 ॥
ମହାଵୀର୍ୟୋ ମହାତେଜା ଅଚିରାତ୍ସଂଜନିଷ୍ୟତି ।
ଗରେଣ ସହିତ ଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ ମା ଶୁଚଃ କମଲେକ୍ଷଣେ ॥ 35 ॥
ଚ୍ୟଵନଂ ତୁ ନମସ୍କୃତ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ରୀ ପତିଵ୍ରତା ।
ପତିଶୋକାତୁରା ତସ୍ମାତ୍ପୁତ୍ରଂ ଦେଵୀ ଵ୍ୟଜାୟତ ॥ 36 ॥
ସପତ୍ନ୍ୟା ତୁ ଗରସ୍ତସ୍ୟୈ ଦତ୍ତୋ ଗର୍ଭଜିଘାଂସୟା ।
ସହ ତେନ ଗରେଣୈଵ ଜାତଃ ସ ସଗରୋଽଭଵତ୍ ॥ 37 ॥
ସଗରସ୍ୟାସମଂଜସ୍ତୁ ଅସମଂଜାତ୍ତଥାଂଽଶୁମାନ୍ ।
ଦିଲୀପୋଂଽଶୁମତଃ ପୁତ୍ରୋ ଦିଲୀପସ୍ୟ ଭଗୀରଥଃ ॥ 38 ॥
ଭଗୀରଥାତ୍କକୁତ୍ସ୍ଥଶ୍ଚ କକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ୟ ରଘୁସ୍ସୁତଃ ।
ରଘୋସ୍ତୁ ପୁତ୍ରସ୍ତେଜସ୍ଵୀ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଃ ପୁରୁଷାଦକଃ ॥ 39 ॥
କଲ୍ମାଷପାଦୋ ହ୍ୟଭଵତ୍ତସ୍ମାଜ୍ଜାତସ୍ତୁ ଶଂଖଣଃ ।
ସୁଦର୍ଶନଃ ଶଂଘଣସ୍ୟ ଅଗ୍ନିଵର୍ଣ ସ୍ସୁଦର୍ଶନାତ୍ ॥ 40 ॥
ଶୀଘ୍ରଗସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିଵର୍ଣସ୍ୟ ଶୀଘ୍ରଗସ୍ୟ ମରୁ ସ୍ସୁତଃ ।
ମରୋଃ ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକସ୍ତ୍ଵାସୀଦଂବରୀଷଃ ପ୍ରଶୁଶ୍ରୃକାତ୍ ॥ 41 ॥
ଅଂବରୀଷସ୍ୟ ପୁତ୍ରୋଽଭୂନ୍ନହୁଷଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ ।
ନହୁଷସ୍ୟ ୟୟାତିସ୍ତୁ ନାଭାଗସ୍ତୁ ୟୟାତିଜଃ ॥ 42 ॥
ନାଭାଗସ୍ୟ ବଭୂଵାଜଃ ଅଜାଦ୍ଦଶରଥୋଽଭଵତ୍ ।
ଅସ୍ମାଦ୍ଦଶରଥାଜ୍ଜାତୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 43 ॥
ଆଦିଵଂଶଵିଶୁଦ୍ଧାନାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ପରମଧର୍ମିଣାମ୍ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲଜାତାନାଂ ଵୀରାଣାଂ ସତ୍ୟଵାଦିନାମ୍ ॥ 44 ॥
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୟୋରର୍ଥେ ତ୍ଵତ୍ସୁତେ ଵରୟେ ନୃପ ।
ସଦୃଶାଭ୍ୟାଂ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଦୃଶେ ଦାତୁମର୍ହସି ॥ 45 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ବାଲକାଂଡେ ସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥