View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 1.70 Bala Kanda - Sarga 70

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha saptatitamassargaḥ ।

tataḥ prabhātē janakaḥ kṛtakarmā maharṣibhiḥ ।
uvācha vākyaṃ vākyajña śśatānandaṃ purōhitam ॥ 1 ॥

bhrātā mama mahātējā yavīyānatidhārmikaḥ ।
kuśadhvaja iti khyātaḥ purīmadhyavasachChubhām ॥ 2 ॥

vāryāphalakaparyantāṃ pibannikṣumatīṃ nadīm ।
sāṅkāśyāṃ puṇyasaṅkāśāṃ vimānamiva puṣpakam ॥ 3 ॥

tamahaṃ draṣṭumichChāmi yajñagōptā sa mē mataḥ ।
prītiṃ sō'pi mahātējā imāṃ bhōktā mayā saha ॥ 4 ॥

ēvamuktē tu vachanē śatānandasya sannidhau ।
āgatāḥ kēchidavyagrā janakastān samādiśat ॥ 5 ॥

śāsanāttu narēndrasya prayayuśśīghravājibhiḥ ।
samānētuṃ naravyāghraṃ viṣṇumindrājñayā yathā ॥ 6 ॥

sāṅkāśyāṃ tē samāgatya dadṛśuścha kuśadhvajam ।
nyavēdayanyathāvṛttaṃ janakasya cha chintitam ॥ 7 ॥

tadvṛttaṃ nṛpati śśṛtvā dūtaśrēṣṭhairmahābalaiḥ ।
ajñāyā'tha narēndrasya ājagāma kuśadhvajaḥ ॥ 8 ॥

sa dadarśa mahātmānaṃ janakaṃ dharmavatsalam ।
sō'bhivādya śatānandaṃ rājānaṃ chāpi dhārmikam ॥ 9 ॥

rājārhaṃ paramaṃ divyamāsanaṃ chā'dhyarōhata ।
upaviṣṭāvubhau tau tu bhrātarāvatitējasau ॥ 10 ॥

prēṣayāmāsaturvīrau mantriśrēṣṭhaṃ sudāmanam ।
gachCha mantripatē śīghramaikṣvākumamitaprabham ॥ 11 ॥

ātmajaissaha durdharṣamānayasva samantriṇam ।
aupakāryāṃ sa gatvā tu raghūṇāṃ kulavardhanam ॥ 12 ॥

dadarśa śirasā chainamabhivādyēdamabravīt ।
ayōdhyādhipatē vīra vaidēhō mithilādhipaḥ ॥ 13 ॥

sa tvāṃ draṣṭuṃ vyavasitassōpādhyāyapurōhitam ।
mantriśrēṣṭhavacha śśṛtvā rājā sarṣigaṇastadā ॥ 14 ॥

sabandhuragamattatra janakō yatra vartatē ।
sa rājā mantrisahita ssōpādhyāyaḥ sabāndhavaḥ ॥ 15 ॥

vākyaṃ vākyavidāṃ śrēṣṭhō vaidēhamidamabravīt ।
viditaṃ tē mahārāja ikṣvākukuladaivatam ॥ 16 ॥

vaktā sarvēṣu kṛtyēṣu vasiṣṭhō bhagavānṛṣiḥ ।
viśvāmitrābhyanujñātassaha sarvairmaharṣibhiḥ ॥ 17 ॥

ēṣa vakṣyati dharmātmā vasiṣṭhō mē yathākramam ।
ēvamuktvā naraśrēṣṭhē rājñāṃ madhyē mahātmanām ॥ 18 ॥

tūṣṇīmbhūtē daśarathē vasiṣṭhō bhagavānṛṣiḥ ।
uvācha vākyaṃ vākyajñō vaidēhaṃ sapurōdhasam ॥ 19 ॥

avyaktaprabhavō brahmā śāśvatō nitya avyayaḥ ।
tasmānmarīchi ssañjajñē marīchēḥ kāśyapaḥ sutaḥ ॥ 20 ॥

vivasvān kāśyapājjajñē manurvaivasvata ssmṛtaḥ ।
manuḥ prajāpatiḥ pūrvamikṣvākustu manōssutaḥ ॥ 21 ॥

tamikṣvākumayōdhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam ।
ikṣvākōstu sutaśśrīmān kukṣirityēva viśrutaḥ ॥ 22 ॥

kukṣērathātmajaḥ śrīmān vikukṣirudapadyata ।
vikukṣēstu mahātējā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān ॥ 23 ॥

bāṇasya tu mahātējā anaraṇyaḥ pratāpavān ।
anaraṇyātpṛthurjajñē triśaṅkustu pṛthōssutaḥ ॥ 24 ॥

triśaṅkōrabhavatputrō dundumārō mahāyaśāḥ ।
yuvanāśvasutastvāsīnmāndhātā pṛthivīpatiḥ ॥ 25 ॥

māndhātustu suta śśrīmān susandhirudapadyata ।
susandhērapi putrau dvau dhruvasandhiḥ prasēnajit ॥ 26 ॥

yaśasvī dhruvasandhēstu bharatō nāma nāmataḥ ।
bharatāttu mahātējā asitō nāma jātavān ॥ 27 ॥

yasyaitē pratirājāna udapadyanta śatravaḥ ।
haihayāstālajaṅghāścha śūrāścha śaśibindavaḥ ॥ 28 ॥

tāṃstu sa pratiyudhyan vai yuddhē rājā pravāsitaḥ ।
himavantamupāgamya bhṛguprasravaṇē'vasat ॥ 29 ॥

asitō'lpabalō rājā mantribhissahitastadā ।
dvē chāsya bhāryē garbhiṇyau babhūvaturiti śrutam ॥ 30 ॥

ēkā garbhavināśāya sapatnyai sagaraṃ dadau ।
tata śśailavaraṃ ramyaṃ babhūvābhiratō muniḥ ॥ 31 ॥

bhārgavaśchyavanō nāma himavantamupāśritaḥ ।
tatraikā tu mahābhāgā bhārgavaṃ dēvavarchasam ॥ 32 ॥

vavandē padmapatrākṣī kāṅkṣantī sutamātmanaḥ ।
tamṛṣiṃ sā'bhyupāgamya kālindī chābhyavādayat ॥ 33 ॥

sa tāmabhyavadadvipraḥ putrēpsuṃ putrajanmani ।
tava kukṣau mahābhāgē suputrassumahābalaḥ ॥ 34 ॥

mahāvīryō mahātējā achirātsañjaniṣyati ।
garēṇa sahita śśrīmān mā śuchaḥ kamalēkṣaṇē ॥ 35 ॥

chyavanaṃ tu namaskṛtya rājaputrī pativratā ।
patiśōkāturā tasmātputraṃ dēvī vyajāyata ॥ 36 ॥

sapatnyā tu garastasyai dattō garbhajighāṃsayā ।
saha tēna garēṇaiva jātaḥ sa sagarō'bhavat ॥ 37 ॥

sagarasyāsamañjastu asamañjāttathāṃ'śumān ।
dilīpōṃ'śumataḥ putrō dilīpasya bhagīrathaḥ ॥ 38 ॥

bhagīrathātkakutsthaścha kakutsthasya raghussutaḥ ।
raghōstu putrastējasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ ॥ 39 ॥

kalmāṣapādō hyabhavattasmājjātastu śaṅkhaṇaḥ ।
sudarśanaḥ śaṅghaṇasya agnivarṇa ssudarśanāt ॥ 40 ॥

śīghragastvagnivarṇasya śīghragasya maru ssutaḥ ।
marōḥ praśuśrukastvāsīdambarīṣaḥ praśuśrṛkāt ॥ 41 ॥

ambarīṣasya putrō'bhūnnahuṣaḥ pṛthivīpatiḥ ।
nahuṣasya yayātistu nābhāgastu yayātijaḥ ॥ 42 ॥

nābhāgasya babhūvājaḥ ajāddaśarathō'bhavat ।
asmāddaśarathājjātau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ॥ 43 ॥

ādivaṃśaviśuddhānāṃ rājñāṃ paramadharmiṇām ।
ikṣvākukulajātānāṃ vīrāṇāṃ satyavādinām ॥ 44 ॥

rāmalakṣmaṇayōrarthē tvatsutē varayē nṛpa ।
sadṛśābhyāṃ nṛpaśrēṣṭha sadṛśē dātumarhasi ॥ 45 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē saptatitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: