View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.54 Aranya Kanda - Sarga 54

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha chatuḥpañchāśassargaḥ ।

hriyamāṇā tu vaidēhī kañchinnāthamapaśyatī ।
dadarśa giriśṛṅgasthānpañcha vānarapuṅgavān ॥ 1 ॥

tēṣāṃ madhyē viśālākṣī kauśēyaṃ kanakaprabham ।
uttarīyaṃ varārōhā śubhānyābharaṇāni cha ॥ 2 ॥

mumōcha yadi rāmāya śaṃsēyuriti maithilī ।
vastramutsṛjya tanmadhyē nikṣiptaṃ sahabhūṣaṇam ॥ 3 ॥

sambhramāttu daśagrīvastatkarma na sa buddhavān ।
piṅgākṣāstāṃ viśālākṣīṃ nētrairanimiṣairiva ॥ 4 ॥

vikrōśantīṃ tathā sītāṃ dadṛśurvānararṣabhāḥ ।
sa cha pampāmatikramya laṅkāmabhimukhaḥ purīm ॥ 5 ॥

jagāma rudatīṃ gṛhya vaidēhīṃ rākṣasēśvaraḥ ।
tāṃ jahāra susaṃhṛṣṭō rāvaṇō mṛtyumātmanaḥ ॥ 6 ॥

utsaṅgēnēva bhujagīṃ tīkṣṇadaṃṣṭrāṃ mahāviṣām ।
vanāni saritaśśailāntsarāṃsi cha vihāyasā ॥ 7 ॥

sa kṣipraṃ samatīyāya śaraśchāpādiva chyutaḥ ।
timinakranikētaṃ tu varuṇālayamakṣayam ॥ 8 ॥

saritāṃ śaraṇaṃ gatvā samatīyāya sāgaram ।
sambhramātparivṛttōrmī ruddhamīnamahōragaḥ ॥ 9 ॥

vaidēhyāṃ hriyamāṇāyāṃ babhūva varuṇālayaḥ ।
antarikṣagatā vāchassasṛjuśchāraṇāstadā ॥ 10 ॥

ētadantō daśagrīva iti siddhāstadābruvan ।
sa tu sītāṃ vivēṣṭantīmaṅkēnādāya rāvaṇaḥ ॥ 11 ॥

pravivēśa purīṃ laṅkāṃ rūpiṇīṃ mṛtyumātmanaḥ ।
sō'bhigamya purīṃ laṅkāṃ suvibhaktamahāpathām ॥ 12 ॥

saṃrūḍhakakṣyābahulaṃ svamantaḥpuramāviśat ।
tatra tāmasitāpāṅgāṃ śōkamōhaparāyaṇām ॥ 13 ॥

nidadhē rāvaṇassītāṃ mayō māyāmivastriyam ।
abravīchcha daśagrīvaḥ piśāchīrghōradarśanāḥ ॥ 14 ॥

yathā nēmāṃ pumān strī vā sītāṃ paśyatyasammataḥ ।
muktāmaṇisuvarṇāni vastrāṇyābharaṇāni cha ॥ 15 ॥

yadyadichChēttadēvāsyā dēyaṃ machChandatō yathā ।
yā cha vakṣyati vaidēhīṃ vachanaṃ kiñchidapriyam ॥ 16 ॥

ajñānādyadi vā jñānānna tasyā jīvitaṃ priyam ।
tathōktvā rākṣasīstāstu rākṣasēndraḥ pratāpavān ॥ 17 ॥

niṣkramyāntaḥ purāttasmātkiṅkṛtyamiti chintayan ।
dadarśāṣṭau mahāvīryānrākṣasānpiśitāśanān ॥ 18 ॥

sa tāndṛṣṭvā mahāvīryō varadānēna mōhitaḥ ।
uvāchaitānidaṃ vākyaṃ praśasya balavīryataḥ ॥ 19 ॥

nānāpraharaṇāḥ kṣipramitō gachChata satvarāḥ ।
janasthānaṃ hatasthānaṃ bhūtapūrvaṃ kharālayam ॥ 20 ॥

tatrōṣyatāṃ janasthānē śūnyē nihatarākṣasē ।
pauruṣaṃ balamāśritya trāsamutsṛjya dūrataḥ ॥ 21 ॥

balaṃ hi sumahadyanmē janasthānē nivēśitam ।
sadūṣaṇakharaṃ yuddhē hataṃ rāmēṇa sāyakaiḥ ॥ 22 ॥

tata krōdhō mamāmarṣāddhairyasyōpari vartatē ।
vairaṃ cha sumahajjātaṃ rāmaṃ prati sudāruṇam ॥ 23 ॥

niryātayitumichChāmi tachcha vairamahaṃ ripōḥ ।
na hi lapsyāmyahaṃ nidrāmahatvā saṃyugē ripum ॥ 24 ॥

taṃ tvidānīmahaṃ hatvā kharadūṣaṇaghātinam ।
rāmaṃ śarmōpalapsyāmi dhanaṃ labdhvēva nirdhanaḥ ॥ 25 ॥

janasthānē vasadbhistu bhavadbhīrāmamāśritā ।
pravṛttirupanētavyā kiñkarōtīti tattvataḥ ॥ 26 ॥

apramādāchcha gantavyaṃ sarvairapi niśācharaiḥ ।
kartavyaścha sadā yatnō rāghavasya vadhaṃ prati ॥ 27 ॥

yuṣmākaṃ cha balajñō'haṃ bahuśō raṇamūrdhani ।
ataśchāsmin janasthānē mayā yūyaṃ niyōjitāḥ ॥ 28 ॥

tataḥ priyaṃ vākyamupētya rākṣasā mahārthamaṣṭāvabhivādya rāvaṇam ।
vihāya laṅkāṃ sahitāḥ pratasthirē yatō janasthānamalakṣyadarśanāḥ ॥ 29 ॥

tatastu sītāmupalabhya rāvaṇaḥ susamprahṛṣṭaḥ parigṛhya maithilīm ।
prasajya rāmēṇa cha vairamuttamaṃ babhūva mōhānmuditassarākṣasaḥ ॥ 30 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē chatuḥpañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: