ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁଃପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ହ୍ରିୟମାଣା ତୁ ଵୈଦେହୀ କଂଚିନ୍ନାଥମପଶ୍ୟତୀ ।
ଦଦର୍ଶ ଗିରିଶୃଂଗସ୍ଥାନ୍ପଂଚ ଵାନରପୁଂଗଵାନ୍ ॥ 1 ॥
ତେଷାଂ ମଧ୍ୟେ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ କୌଶେୟଂ କନକପ୍ରଭମ୍ ।
ଉତ୍ତରୀୟଂ ଵରାରୋହା ଶୁଭାନ୍ୟାଭରଣାନି ଚ ॥ 2 ॥
ମୁମୋଚ ୟଦି ରାମାୟ ଶଂସେୟୁରିତି ମୈଥିଲୀ ।
ଵସ୍ତ୍ରମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ ତନ୍ମଧ୍ୟେ ନିକ୍ଷିପ୍ତଂ ସହଭୂଷଣମ୍ ॥ 3 ॥
ସଂଭ୍ରମାତ୍ତୁ ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ତତ୍କର୍ମ ନ ସ ବୁଦ୍ଧଵାନ୍ ।
ପିଂଗାକ୍ଷାସ୍ତାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀଂ ନେତ୍ରୈରନିମିଷୈରିଵ ॥ 4 ॥
ଵିକ୍ରୋଶଂତୀଂ ତଥା ସୀତାଂ ଦଦୃଶୁର୍ଵାନରର୍ଷଭାଃ ।
ସ ଚ ପଂପାମତିକ୍ରମ୍ୟ ଲଂକାମଭିମୁଖଃ ପୁରୀମ୍ ॥ 5 ॥
ଜଗାମ ରୁଦତୀଂ ଗୃହ୍ୟ ଵୈଦେହୀଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
ତାଂ ଜହାର ସୁସଂହୃଷ୍ଟୋ ରାଵଣୋ ମୃତ୍ୟୁମାତ୍ମନଃ ॥ 6 ॥
ଉତ୍ସଂଗେନେଵ ଭୁଜଗୀଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରାଂ ମହାଵିଷାମ୍ ।
ଵନାନି ସରିତଶ୍ଶୈଲାଂତ୍ସରାଂସି ଚ ଵିହାୟସା ॥ 7 ॥
ସ କ୍ଷିପ୍ରଂ ସମତୀୟାୟ ଶରଶ୍ଚାପାଦିଵ ଚ୍ୟୁତଃ ।
ତିମିନକ୍ରନିକେତଂ ତୁ ଵରୁଣାଲୟମକ୍ଷୟମ୍ ॥ 8 ॥
ସରିତାଂ ଶରଣଂ ଗତ୍ଵା ସମତୀୟାୟ ସାଗରମ୍ ।
ସଂଭ୍ରମାତ୍ପରିଵୃତ୍ତୋର୍ମୀ ରୁଦ୍ଧମୀନମହୋରଗଃ ॥ 9 ॥
ଵୈଦେହ୍ୟାଂ ହ୍ରିୟମାଣାୟାଂ ବଭୂଵ ଵରୁଣାଲୟଃ ।
ଅଂତରିକ୍ଷଗତା ଵାଚସ୍ସସୃଜୁଶ୍ଚାରଣାସ୍ତଦା ॥ 10 ॥
ଏତଦଂତୋ ଦଶଗ୍ରୀଵ ଇତି ସିଦ୍ଧାସ୍ତଦାବ୍ରୁଵନ୍ ।
ସ ତୁ ସୀତାଂ ଵିଵେଷ୍ଟଂତୀମଂକେନାଦାୟ ରାଵଣଃ ॥ 11 ॥
ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରୀଂ ଲଂକାଂ ରୂପିଣୀଂ ମୃତ୍ୟୁମାତ୍ମନଃ ।
ସୋଽଭିଗମ୍ୟ ପୁରୀଂ ଲଂକାଂ ସୁଵିଭକ୍ତମହାପଥାମ୍ ॥ 12 ॥
ସଂରୂଢକକ୍ଷ୍ୟାବହୁଲଂ ସ୍ଵମଂତଃପୁରମାଵିଶତ୍ ।
ତତ୍ର ତାମସିତାପାଂଗାଂ ଶୋକମୋହପରାୟଣାମ୍ ॥ 13 ॥
ନିଦଧେ ରାଵଣସ୍ସୀତାଂ ମୟୋ ମାୟାମିଵସ୍ତ୍ରିୟମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ପିଶାଚୀର୍ଘୋରଦର୍ଶନାଃ ॥ 14 ॥
ୟଥା ନେମାଂ ପୁମାନ୍ ସ୍ତ୍ରୀ ଵା ସୀତାଂ ପଶ୍ୟତ୍ୟସମ୍ମତଃ ।
ମୁକ୍ତାମଣିସୁଵର୍ଣାନି ଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ୟାଭରଣାନି ଚ ॥ 15 ॥
ୟଦ୍ୟଦିଚ୍ଛେତ୍ତଦେଵାସ୍ୟା ଦେୟଂ ମଚ୍ଛଂଦତୋ ୟଥା ।
ୟା ଚ ଵକ୍ଷ୍ୟତି ଵୈଦେହୀଂ ଵଚନଂ କିଂଚିଦପ୍ରିୟମ୍ ॥ 16 ॥
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ୟଦି ଵା ଜ୍ଞାନାନ୍ନ ତସ୍ୟା ଜୀଵିତଂ ପ୍ରିୟମ୍ ।
ତଥୋକ୍ତ୍ଵା ରାକ୍ଷସୀସ୍ତାସ୍ତୁ ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ॥ 17 ॥
ନିଷ୍କ୍ରମ୍ୟାଂତଃ ପୁରାତ୍ତସ୍ମାତ୍କିଂକୃତ୍ୟମିତି ଚିଂତୟନ୍ ।
ଦଦର୍ଶାଷ୍ଟୌ ମହାଵୀର୍ୟାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ପିଶିତାଶନାନ୍ ॥ 18 ॥
ସ ତାଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଵୀର୍ୟୋ ଵରଦାନେନ ମୋହିତଃ ।
ଉଵାଚୈତାନିଦଂ ଵାକ୍ୟଂ ପ୍ରଶସ୍ୟ ବଲଵୀର୍ୟତଃ ॥ 19 ॥
ନାନାପ୍ରହରଣାଃ କ୍ଷିପ୍ରମିତୋ ଗଚ୍ଛତ ସତ୍ଵରାଃ ।
ଜନସ୍ଥାନଂ ହତସ୍ଥାନଂ ଭୂତପୂର୍ଵଂ ଖରାଲୟମ୍ ॥ 20 ॥
ତତ୍ରୋଷ୍ୟତାଂ ଜନସ୍ଥାନେ ଶୂନ୍ୟେ ନିହତରାକ୍ଷସେ ।
ପୌରୁଷଂ ବଲମାଶ୍ରିତ୍ୟ ତ୍ରାସମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ ଦୂରତଃ ॥ 21 ॥
ବଲଂ ହି ସୁମହଦ୍ୟନ୍ମେ ଜନସ୍ଥାନେ ନିଵେଶିତମ୍ ।
ସଦୂଷଣଖରଂ ୟୁଦ୍ଧେ ହତଂ ରାମେଣ ସାୟକୈଃ ॥ 22 ॥
ତତ କ୍ରୋଧୋ ମମାମର୍ଷାଦ୍ଧୈର୍ୟସ୍ୟୋପରି ଵର୍ତତେ ।
ଵୈରଂ ଚ ସୁମହଜ୍ଜାତଂ ରାମଂ ପ୍ରତି ସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ 23 ॥
ନିର୍ୟାତୟିତୁମିଚ୍ଛାମି ତଚ୍ଚ ଵୈରମହଂ ରିପୋଃ ।
ନ ହି ଲପ୍ସ୍ୟାମ୍ୟହଂ ନିଦ୍ରାମହତ୍ଵା ସଂୟୁଗେ ରିପୁମ୍ ॥ 24 ॥
ତଂ ତ୍ଵିଦାନୀମହଂ ହତ୍ଵା ଖରଦୂଷଣଘାତିନମ୍ ।
ରାମଂ ଶର୍ମୋପଲପ୍ସ୍ୟାମି ଧନଂ ଲବ୍ଧ୍ଵେଵ ନିର୍ଧନଃ ॥ 25 ॥
ଜନସ୍ଥାନେ ଵସଦ୍ଭିସ୍ତୁ ଭଵଦ୍ଭୀରାମମାଶ୍ରିତା ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତିରୁପନେତଵ୍ୟା କିଞ୍କରୋତୀତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ 26 ॥
ଅପ୍ରମାଦାଚ୍ଚ ଗଂତଵ୍ୟଂ ସର୍ଵୈରପି ନିଶାଚରୈଃ ।
କର୍ତଵ୍ୟଶ୍ଚ ସଦା ୟତ୍ନୋ ରାଘଵସ୍ୟ ଵଧଂ ପ୍ରତି ॥ 27 ॥
ୟୁଷ୍ମାକଂ ଚ ବଲଜ୍ଞୋଽହଂ ବହୁଶୋ ରଣମୂର୍ଧନି ।
ଅତଶ୍ଚାସ୍ମିନ୍ ଜନସ୍ଥାନେ ମୟା ୟୂୟଂ ନିୟୋଜିତାଃ ॥ 28 ॥
ତତଃ ପ୍ରିୟଂ ଵାକ୍ୟମୁପେତ୍ୟ ରାକ୍ଷସା ମହାର୍ଥମଷ୍ଟାଵଭିଵାଦ୍ୟ ରାଵଣମ୍ ।
ଵିହାୟ ଲଂକାଂ ସହିତାଃ ପ୍ରତସ୍ଥିରେ ୟତୋ ଜନସ୍ଥାନମଲକ୍ଷ୍ୟଦର୍ଶନାଃ ॥ 29 ॥
ତତସ୍ତୁ ସୀତାମୁପଲଭ୍ୟ ରାଵଣଃ ସୁସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ ପରିଗୃହ୍ୟ ମୈଥିଲୀମ୍ ।
ପ୍ରସଜ୍ୟ ରାମେଣ ଚ ଵୈରମୁତ୍ତମଂ ବଭୂଵ ମୋହାନ୍ମୁଦିତସ୍ସରାକ୍ଷସଃ ॥ 30 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଚତୁଃପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
