View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.32 Kishkindha Kanda - Sarga 32

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha dvātriṃśassargaḥ ।

aṅgadasya vachaśśrutvā sugrīvassachivaissaha ।
lakṣmaṇaṃ kupitaṃ śrutvā mumōchāsanamātmavān ॥ 1 ॥

sachivānabravīdvākyaṃ niśchitya gurulāghavam ।
mantrajñānmantrakuśalō mantrēṣu pariniṣṭhitān ॥ 2 ॥

na mē durvyāhṛtaṃ kiñchinnāpi mē duranuṣṭhitam ।
lakṣmaṇō rāghavabhrātā kruddhaḥ kimiti chintayē ॥ 3 ॥

asuhṛdbhirmamāmitrairnityamantaradarśibhiḥ ।
mama dōṣānasambhūtān śrāvitō rāghavānujaḥ ॥ 4 ॥

atra tāvadyathābuddhi sarvairēva yathāvidhi ।
bhāvasya niśchayastāvadvijñēyō nipuṇaṃ śanaiḥ ॥ 5 ॥

na khalvasti mama trāsō lakṣmaṇānnāpi rāghavāt ।
mitraṃ tvasthānakupitaṃ janayatyēva sambhramam ॥ 6 ॥

sarvathā sukaraṃ mitraṃ duṣkaraṃ paripālanam ।
anityatvāchCha chittānāṃ prītiralpēpi bhidyatē ॥ 7 ॥

atō nimittaṃ trastōhaṃ rāmēṇa tu mahātmanā ।
yanmayōpakṛtaṃ śakyaṃ pratikartuṃ na tanmayā ॥ 8 ॥

sugrīvēṇaivamuktastu hanumānharipuṅgavaḥ ।
uvācha svēna tarkēṇa madhyē vānaramantriṇām ॥ 9 ॥

sarvathā naitadāścharyaṃ yastvaṃ harigaṇēśvara ।
na vismarasi susnigdhamupakāra kṛtaṃ śubham ॥ 10 ॥

rāghavēṇa tu vīrēṇa bhayamutsṛjya dūrataḥ ।
tvatpriyārthaṃ hatō vālī śakratulyaparākramaḥ ॥ 11 ॥

sarvathā praṇayātkṛddhō rāghavō nātra saṃśayaḥ ।
bhrātaraṃ samprahitavānlakṣmaṇaṃ lakṣmivardhanam ॥ 12 ॥

tvaṃ pramattō na jānīṣē kālaṃ kālavidāṃ vara ।
phullasaptachChadaśyāmā pravṛttā tu śarachChivā ॥ 13 ॥

nirmalagrahanakṣatrā dyauḥ pranaṣṭavalāhakā ।
prasannāścha diśassarvāssaritaścha sarāṃsi cha ॥ 14 ॥

prāptamudyōgakālaṃ tu nāvaiṣi haripuṅgava ।
tvaṃ pramatta iti vyaktaṃ lakṣmaṇō'yamihāgataḥ ॥ 15 ॥

ārtasya hṛtadārasya puruṣaṃ puruṣāntarāt ।
vachanaṃ marṣaṇīyaṃ tē rāghavasya mahātmanaḥ ॥ 16 ॥

kṛtāparādhasya hi tē nānyatpaśyāmyahaṃ kṣamam ।
antarēṇāñjaliṃ baddhvā lakṣmaṇasya prasādanāt ॥ 17 ॥

niyuktairmantribhirvāchyō hyavaśyaṃ pārthivō hitam ।
ata ēva bhayaṃ tyaktvā bravīmyavadhṛtaṃ vachaḥ ॥ 18 ॥

abhikruddhassamarthō hi chāpamudyamya rāghavaḥ ।
sadēvāsuragandharvaṃ vaśē sthāpayituṃ jagat ॥ 19 ॥

na sa kṣamaḥ kōpayituṃ yaḥ prasādyaḥ punarbhavēt ।
pūrvōpakāraṃ smaratā kṛtajñēna viśēṣataḥ ॥ 20 ॥

tasya mūrdhnā praṇamya tvaṃ saputrassasuhṛjjanaḥ ।
rājaṃstiṣṭhasva samayē bharturbhāryēva tadvaśaḥ ॥ 21 ॥

na rāmarāmānujaśāsanaṃ tvayā kapīndra yuktaṃ manasā'pyapōhitum ।
manō hi tē jñāsyati mānuṣaṃ balaṃ sa rāghavasyāsya surēndravarchasaḥ ॥ 22 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē dvātriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: