śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha ēkōnaviṃśassargaḥ ।
tasminnēva tataḥ kālē rājaputrī tvaninditā ।
rūpayauvanasampannaṃ bhūṣaṇōttamabhūṣitam ॥ 1 ॥
tatō dṛṣṭvaiva vaidēhī rāvaṇaṃ rākṣasādhipam ।
prāvēpata varārōhā pravātē kadalī yathā ॥ 2 ॥
āchChādyōdaramūrubhyāṃ bāhubhyāṃ cha payōdharau ।
upaviṣṭā viśālākṣī rudantī varavarṇinī ॥ 3 ॥
daśagrīvastu vaidēhīṃ rakṣitāṃ rākṣasīgaṇaiḥ ।
dadarśa sītāṃ duḥkhārtāṃ nāvaṃ sannāmivārṇavē ॥ 4 ॥
asaṃvṛtāyāmāsīnāṃ dharaṇyāṃ saṃśitavratām ।
Chinnāṃ prapatitāṃ bhūmau śākhāmiva vanaspatēḥ ॥ 5 ॥
malamaṇḍanachitrāṅgīṃ maṇḍanārhāmamaṇḍitām ।
mṛṇālī paṅkadigdhēva vibhāti na vibhāti cha ॥ 6 ॥
samīpaṃ rājasiṃhasya rāmasya viditātmanaḥ ।
saṅkalpahayasaṃyuksairyāntīmiva manōrathaiḥ ॥ 7 ॥
śuṣyantīṃ rudatīmēkāṃ dhyānaśōkaparāyaṇām ।
duḥkhasyāntamapaśyantīṃ rāmāṃ rāmamanuvratām ॥ 8 ॥
vēṣṭamānāṃ tathā'viṣṭāṃ pannagēndravadhūmiva ।
dhūpyamānāṃ grahēṇēva rōhiṇīṃ dhūmakētunā ॥ 9 ॥
vṛttaśīlakulē jātāmāchāravati dhārmikē ।
punaḥsaṃskāramāpannāṃ jātāmiva cha duṣkulē ॥ 10 ॥
abhūtēnāpavādēna kīrtiṃ nipatitāmiva ।
āmnāyānāmayōgēna vidyāṃ praśithilāmiva ॥ 11 ॥
sannāmiva mahākīrtiṃ śraddhāmiva vimānitām ।
pūjāmiva parikṣīṇāmāśāṃ pratihatāmiva ॥ 12 ॥
āyatīmiva vidhvastāmājñāṃ pratihatāmiva ।
dīptāmiva diśaṃ kālē pūjāmapahṛtāmiva ॥ 13 ॥
padminīmiva vidhvastāṃ hataśūrāṃ chamūmiva ।
prabhāmiva tamōdhvastāmupakṣīṇāmivāpagām ॥ 14 ॥
vēdīmiva parāmṛṣṭāṃ śāntāmagniśikhāmiva ।
paurṇamāsīmiva niśāṃ rāhugrastēndumaṇḍalām ॥ 15 ॥
utkṛṣṭaparṇakamalāṃ vitrāsitavihaṅgamām ।
hastihastaparāmṛṣṭāmākulāṃ padminīmiva ॥ 16 ॥
patiśōkāturāṃ śuṣkāṃ nadīṃ visrāvitāmiva ।
parayā mṛjayā hīnāṃ kṛṣṇapakṣaniśāmiva ॥ 17 ॥
sukumārīṃ sujātāṅgīṃ ratnagarbhagṛhōchitām ।
tapyamānāmivōṣṇēna mṛṇālīmachirōddhṛtām ॥ 18 ॥
gṛhītāmālitāṃ stambhē yūthapēna vinākṛtām ।
niḥśvasantīṃ suduḥkhārtāṃ gajarājavadhūmiva ॥ 19 ॥
ēkayā dīrghayā vēṇyā śōbhamānāmayatnataḥ ।
nīlayā nīradāpāyē vanarājyā mahīmiva ॥ 20 ॥
upavāsēna śōkēna dhyānēna cha bhayēna cha ।
parikṣīṇāṃ kṛśāṃ dīnāmalpāhārāṃ tapōdhanām ॥ 21 ॥
āyāchamānāṃ duḥkhārtāṃ prāñjaliṃ dēvatāmiva ।
bhāvēna raghumukhyasya daśagrīvaparābhavam ॥ 22 ॥
samīkṣamāṇāṃ rudatīmaninditāṃ supakṣmatāmrāyataśuklalōchanām ।
anuvratāṃ rāmamatīva maithilīṃ pralōbhayāmāsa vadhāya rāvaṇaḥ ॥ 23 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē ēkōnaviṃśassargaḥ ॥
