śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha chatuḥsaptatitamassargaḥ ।
tayōstadāsāditayōraṇāgrēmumōhasainyaṃharipuṅgavānām ।
sugrīvanīlāṅgadajāmbavantō na chāpikiñchitpratipēdirētē ॥ 1 ॥
tatōviṣaṇṇaṃsamavēkṣyasainyaṃvibhīṣaṇōbuddhimatāṃvariṣṭhaḥ ।
uvāchaśākhamṛgarājavīrānāśvāsayannapratimairvachōbhiḥ ॥ 2 ॥
mābhaiṣṭanāstyatraviṣādakālōyadāryaputtrauvivaśauviṣaṇṇau ।
svayambhuvōvākyamathōdvahantauyatsāditāvindrajidastrajālaiḥ ॥ 3 ॥
tasmaitudattamparamāstramētatsvayambhuvābrāhmamamōghavēgam ।
tanmānayantauyudhirājaputraunipātitaukō'traviṣādakālaḥ ॥ 4 ॥
brāhmamastrantatōdhīmānmānayitvātumārutiḥ ।
vibhīṣaṇavachaśśrutvāhanūmāṃstamathābravīt ॥ 5 ॥
ētasminnihatēsainyēvānarāṇāntarasvinām ।
yōyōdhārayatēprāṇāṃstantamāśvāsayāva ॥ 6 ॥
tāvubhauyugapavadīrauhanūmadrākṣasōttamau ।
ulkāhastautadārātrauraṇaśīrṣēvichēratuḥ ॥ 7 ॥
bhinnalāṅgūlahastōrupādāṅguli śirō dharaiḥ ।
sravadbhiḥ kṣatajaṃ gātraiḥ prasravadbhiḥ samantataḥ ॥ 8 ॥
patitaiḥparvatākārairvānarairabhisaṅkulām ।
śassaiśchapatitairdīptairdadṛśātēvasundharām ॥ 9 ॥
sugrīvamaṅgadannīlaṃśarabhaṅgandhamādanam ।
gavākṣaṃ cha suṣēṇaṃ cha vēgadarśinamāhukam ॥ 10 ॥
maindaṃ nalaṃ jyōtimukhaṃ dvividaṃ panasaṃ tathā ।
vibhīṣaṇō hanūmāṃścha dadṛśātē hatānraṇē ॥ 11 ॥
saptaṣaṣṭirhatāḥkōṭyōvānarāṇāntarasvinām ।
ahnaḥpañchamaśēṣēṇavallabhēnasvayambhuvaḥ ॥ 12 ॥
sāgaraughanibhambhīmandṛṣṭavābāṇārditambalam ।
mārgatējāmbavantaṃsmihanūmān savibhīṣaṇaḥ ॥ 13 ॥
svabhāvajarayāyuktaṃvṛddhaṃśaraśataiśchitam ।
prajāpatisutaṃvīraṃśāmyantamivapāvakam ॥ 14 ॥
dṛṣṭavātamupasaṅgramyapaulastyōvākyamabravīt ।
chchidāryaśaraistīkṣṇairnaprāṇādhvaṃsitāstava ॥ 15 ॥
vibhīṣaṇavachaśśrutvājāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ ।
kṛchChrādabhyugdiranvākyamidaṃvachanamabravīt ॥ 16 ॥
nairṛtēndramahāvīryasvarēṇatvā'bhilakṣyē ।
pīḍyamānaśaśitairbāṇairnatvāpaśyāmichakṣuṣā ॥ 17 ॥
añjanāsuprajāyēnamātariśvā cha nairṛta ।
hanumān vānaraśrēṣṭhaḥprāṇān dhārayatēkvachit ॥ 18 ॥
śrutvājāmbavatōvākyamuvāchēdaṃvibhīṣaṇaḥ ।
āryaputrāvatikramyakasmātpṛchChasimārutim ॥ 19 ॥
naivarājanisugrīvēnāṅgadēnāpirāghavē ।
āryasandarśitassnēhōyathāvāyusutēparaḥ ॥ 20 ॥
vibhīṣaṇavachaśśrutvājāmbavānvākyamabravīt ।
śṛṇunairṛtaśārdūlayasmāt pṛchChāmimārutim ॥ 21 ॥
tasminjīvativīrētuhatamapyahatambalam ।
hanūmatyujjhitaprāṇējīvantō'pivayaṃ hṛtā ॥ 22 ॥
dharatēmārutistātamārutapratimōyadi ।
vaiśvānarasamōvīrvējīvitāśātatōbhavēt ॥ 23 ॥
tatōvṛddhamupāgamyaniyamēnābhyavādayat ।
gṛhyajāmbavataḥpādauhanūmānmārutātmajaḥ ॥ 24 ॥
śrutvāhanumatōvākyantadā'pivyathitēndriyaḥ ।
punarjātamivātmānammanyatēplavagōttamaḥ ॥ 25 ॥
tatō'bravīnmahātējāhanūmantaṃ sa jāmbavān ।
āgachChahariśārdūla vānarāṃstrātumarhasi ॥ 26 ॥
nānyōvakramaparyāptastvamēṣāmparamassakhā ।
tvatparākramakālō'yannānyampaśyāmikathañchana ॥ 27 ॥
ṛkṣvānaravīrāṇāmanīkānipraharṣaya ।
śalyaukuruchāpyētāsāditaurāmalakṣmaṇau ॥ 28 ॥
gatvāparamamadhvānamuparyuparisāgaram ।
himavantannagaśrēṣṭhaṃhanumangantumarhasi ॥ 29 ॥
tataḥkāñchanamatyuchchamṛṣabhamparvatōttamam ।
kailāsaśikharañchāpidrakṣyasyariniṣūdana ॥ 30 ॥
tayōśaśikharayōrmadhyēpradīptamatulaprabham ।
saryauṣadhiyutaṃvīra drakṣyasyauṣadhiparyatam ॥ 31 ॥
tasyavānaraśārdūla chatasrō mūdhi sambhavāḥ ।
drakṣyasyōṣadhayōdīptādīpaynatyōdiśōdaśa ॥ 32 ॥
mṛtasañjīvanīñchaivaviśalyakaraṇīmapi ।
suvarṇakaraṇīñchaivasandhānakaraṇīntathā ॥ 33 ॥
tāssarvāhanumangṛhvakṣipramāgantumarhasi ।
āśvāsayaharīn prāṇairyōjyagandhavahātmaja ॥ 34 ॥
śrutvājāmbavatōvākyaṃhanūmān haripuṅgavaḥ ।
āpūryatabalōddharṣaistōyavēgairivārṇavaḥ ॥ 35 ॥
sa parvatataṭāgrasthaḥ pīḍayanparvatōttaram ।
hanūmāndṛśyatē vīrō dvitīya iva parvataḥ ॥ 36 ॥
haripādavinirbhagnōniṣasāda sa parvataḥ ।
na śaśākatadātmānaṃsōḍhumbhṛśanipīḍitaḥ ॥ 37 ॥
tasyapēturnagābhūmauharivēgāchchajajvaluḥ ।
śṛṅgāṇi cha vyaśīryantapīḍitasyahanūmatā ॥ 38 ॥
tasmin sampīḍyamānētubhagnadrumaśilātalē ।
na śēkurvānarāssthātuṅghūrṇamānēnagōttamē ॥ 39 ॥
sāghūrṇitamahādvārāprabhagnagṛhagōpurā ।
laṅkātrāsākulārātraupravṛttēvābhavattadā ॥ 40 ॥
pṛthivīdharasaṅkāśōnipīḍyadharaṇīdharam ।
pṛthivīṅkṣōbhayāmāsasārṇavāmmārutātmajaḥ ॥ 41 ॥
ārurōhatadātasmāddharirmalayaparvatam ।
mērumandarasaṅkāśannānāprasravaṇākulam ॥ 42 ॥
nānādrumalatākīrṇaṃvikāsikamalōtpalam ।
sēvitandēvagandharvaiṣṣaṣṭiyōjanamuchChritam ॥ 43 ॥
vidyādharairmunigaṇairapsarōbhirniṣēvitam ।
nānāmṛgagaṇākīrṇambahukandaraśōbhitam ॥ 44 ॥
sarvānākulayaṃstatrayakṣagandharvakinnarān ।
hanumān mēghasaṅkāśōvavṛdhēmārutātmajaḥ ॥ 45 ॥
padbhyāntuśailamāpīḍyabaḍabāmukhavanmukham ।
vivṛtyōgrannanādōchchaistrāsayannivarākṣasān ॥ 46 ॥
tasyanānadyamānasyaśrutvāninadamadbhutam ।
laṅkāsthārākṣasāssarvē na śēkusspanditumbhayāt ॥ 47 ॥
namaskṛtvā'tharāmāyamārutirbhīmavikramaḥ ।
rāghavārthēparaṅkarmasamīhataparantapaḥ ॥ 48 ॥
sa puchChamudyamyabhujaṅgakalpaṃvinamyapṛṣṭhaṃśravaṇēnikuñchya ।
vivṛtyavaktrambaḍabāmukhābhamāpuphluvēvyōmanichaṇḍavēgaḥ ॥ 49 ॥
savṛkṣaṣaṇḍāṃstarasājahāraśailān śilāḥprākṛtavānarāṃścha ।
bāhūruvēgōddhatasampraṇunnāstēkṣīṇavēgāssalilēnipētuḥ ॥ 50 ॥
tauprasāryōragabhōgakalpaubhujaubhujaṅgārinikāśavīryaḥ ।
jagāmamērunnagarājamagyrandiśaḥprakarṣannivavāyusūnuḥ ॥ 51 ॥
sa sāgaraṅghūrṇitavīchimālantathābhṛśambhrāmitasarvasattvam ।
samīkṣamāṇassahasājagāmachakraṃyathāviṣṇukarāgramuktam ॥ 52 ॥
sa parvatānvṛkṣagavān sarāṃsinadīstaṭākānipurōttamāni ।
sphītān janāntānapisampravīkṣyajagāmavēgāpatitṛtulyavēgaḥ ॥ 53 ॥
ādityapathamāśrityajagāma sa gataklamaḥ ।
hanūmāṃstvaritōvīraḥpitṛtulyaparākramaḥ ॥ 54 ॥
javēnamahatāyuktōmārutirmārutōyathā ।
jagāmahariśārdūlōdiśaśśabdēnapūrayan ॥ 55 ॥
smmaranjāmbavatōvākyammārutirvātaraṃhasā ।
dadarśasahasāgatvāhimavantammahākapiḥ ॥ 56 ॥
nānāprasravaṇōpētannānākandaranirgharam ।
śvētābhrachayasaṅkāśaiśaśikharaiśchārudarśanaiḥ ॥ 57 ॥
śōbhitaṃvividhairvṛkṣairagamatparvatōttamam ।
sa taṃsamāsādyamahānagēndramatipravṛddhōttamaghōraśṛṅgam ।
dadarśapuṇyānimahāśramāṇisurarṣisaṅghōttamasēvitāni ॥ 58 ॥
sa brahmakōśaṃrajatālayaṃ cha śakrālayaṃrudraśarapramōkṣam ।
hayānanambrahmaśiraśchadīptandadarśavaivasvatakiṅkarāṃścha ॥ 59 ॥
vajrālayaṃ vaiśvaraṇālayaṃ cha ।
sūryaprabhaṃ sūryanibandhanaṃ cha ।
brahmāsanaṃ śaṅkarakārmukaṃ cha ।
dadarśa nābhiṃ cha vasundharāyāḥ ॥ 60 ॥
kailāsamagyraṃhimavachChilāṃ cha tatharṣabhaṅkāñchanaśailamagyram ।
sandīptasarvauṣadhisanpradīptandadarśasarvauṣadhiparvatēndram ॥ 61 ॥
sa taṃsamīkṣyānalaraśmidīptaṃvisiṣmiyēvāsavadūtasūnuḥ ।
āvṛtyatañchauṣadhiparvatēndrantatrauṣadhīnāṃvichayañchakāra ॥ 62 ॥
sayōjanasahasrāṇisamatītyamahākapiḥ ।
divyauṣadhidharaṃśailaṃvyacharanmārutātmajaḥ ॥ 63 ॥
mahauṣadhyastatassarvāstasmin parvatasattamē ।
vijñāyārthinamāyāntantatōjagmuradarśanam ॥ 64 ॥
sa tāmahātmāhanumānapaśyaṃśchukōpakōpāchchabhṛśannanāda ।
amṛṣyamāṇō'naginikāśachakṣurmahīdharēndrantamuvāchavākyam ॥ 65 ॥
kīmētadēvaṃsuviniśchitantēyadrāghavēnāsikṛtānukampa ।
paśyādyamadbāhubalābhibhūtōvikīrṇamātmānamathōnagēndra ॥ 66 ॥
sa tasyaśṛṅgaṃsanagaṃsanāgaṃsakāñchanandhātusahasrajuṣṭam ।
vikīrṇakūṭañjvalitāgrasānumpragṛhyavēgātsahasōnmamātha ॥ 67 ॥
satasamutpāṭyakhamutpapātavitrāsyalōkān sasurāsurēndrān ।
saṃstūyamānaḥkhacharairanēkairjagāmavēgādgaruḍōgravēgaḥ ॥ 68 ॥
sa bhāskarādhvānamanuprapannastambhāskarābhaṃśikharampragṛhya ।
babhautadābhāskarasannikāśōravēssamīpēpratibhāskarābhaḥ ॥ 69 ॥
sa tēnaśailēnabhṛśaṃrarājaśailōpamōgandhavahātmajastu ।
sahasradhārēṇasapāvakēnachakrēṇakhēviṣṇurivārpitēna ॥ 70 ॥
taṃvānarāḥprēkṣyavinēduruchchaissatānapiprēkṣyamudānanāda ।
tēṣāṃsamudhghuṣṭaravanniśamyalaṅkālayābhīmataraṃvinēduḥ ॥ 71 ॥
tatōmahātmānipapātatasmin śailōttamēvānarasainyamathyē ।
haryuttamēbhyaśaśirasā'bhivādyavibhīṣaṇantatra sa sasvajē cha ॥ 72 ॥
tāvapyubhaumānuṣarājaputrautaṅgandhamāghrāyamahauṣadhīnām ।
babhūvatustatratadāviśalyāvuttasthuranyē cha haripravīrāḥ ॥ 73 ॥
sarvēviśalyāvirujāḥkṣaṇēnaharipravīrāśchahatāśchayēsyuḥ ।
gandhēnatāsāmpravarauṣadhīnāṃsuptāniśāntēṣvivasamprabuddhāḥ ॥ 74 ॥
dāprabhṛtilaṅkāyāṃyudhyantēharirākṣasāḥ ।
tadāprabhṛtimānārthamājñayārāvaṇasya cha ॥ 75 ॥
yēhanyantēraṇētatrarākṣasāḥkapikuñjaraiḥ ।
hatāhatāstukṣipyantēsarvaēvatusāgarē ॥ 76 ॥
tatōharirgandhavahātmajastutamōṣadhīśailamudagravēgaḥ ।
nināyavēgāddhimavantamēvapunaścharāmēṇasamājagāma ॥ 77 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē chatuḥsaptatitamassargaḥ ॥