śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha dvātriṃśassargaḥ ।
brahmayōnirmahānāsīt kuśō nāma mahātapāḥ ।
akliṣṭavratadharmajñaḥ sajjanapratipūjakaḥ ॥ 1 ॥
sa mahātmā kulīnāyāṃ yuktāyāṃ suguṇōlbaṇān ।
vaidarbhyāṃ janayāmāsa chaturassadṛśān sutān ॥ 2 ॥
kuśāmbaṃ kuśanābhaṃ cha adhūrtarajasaṃ vasum ।
dīptiyuktān mahōtsāhān kṣatradharmachikīrṣayā ॥ 3 ॥
tānuvācha kuśaḥ putrān dharmiṣṭhān satyavādinaḥ ।
kriyatāṃ pālanaṃ putrāḥ dharmaṃ prāpsyatha puṣkalam ॥ 4 ॥
ṛṣēstu vachanaṃ śrutvā chatvārō lōkasammatāḥ ।
nivēśaṃ chakrirē sarvē purāṇāṃ nṛvarāstadā ॥ 5 ॥
kuśāmbastu mahātējāḥ kauśāmbīmakarōtpurīm ।
kuśanābhastu dharmātmā puraṃ chakrē mahōdayam ॥ 6 ॥
adhūrtarajasō rāma dharmāraṇyaṃ mahīpatiḥ ।
chakrē puravaraṃ rājā vasuśchakrē girivrajam ॥ 7 ॥
ēṣā vasumatī rāma vasōstasya mahātmanaḥ ।
ētē śailavarāḥ pañcha prakāśantē samantataḥ ॥ 8 ॥
sumāgadhī nadī ramyā magadhān viśrutāyayau ।
pañchānāṃ śailamukhyānāṃ madhyē mālēva śōbhatē ॥ 9 ॥
saiṣā hi māgadhī rāma vasōstasya mahātmanaḥ ।
pūrvābhicharitā rāma sukṣētrā sasyamālinī ॥ 10 ॥
kuśanābhastu rājarṣiḥ kanyāśatamanuttamam ।
janayāmāsa dharmātmā ghṛtāchyāṃ raghunandana ॥ 11 ॥
tāstu yauvanaśālinyō rūpavatya ssvalaṅkṛtāḥ ।
udyānabhūmimāgamya prāvṛṣīva śatahradāḥ ॥ 12 ॥
gāyantyō nṛtyamānāścha vādayantyaścha sarvaśaḥ ।
āmōdaṃ paramaṃ jagmurvarābharaṇabhūṣitāḥ ॥ 13 ॥
atha tāśchārusarvāṅgyō rūpēṇāpratimā bhuvi ।
udyānabhūmimāgamya tārā iva ghanāntarē ॥ 14 ॥
tāssarvaguṇasampannā rūpayauvanasaṃyutāḥ ।
dṛṣṭvā sarvātmakō vāyuridaṃ vachanamabravīt ॥ 15 ॥
ahaṃ vaḥ kāmayē sarvā bhāryā mama bhaviṣyatha ।
mānuṣastyajyatāṃ bhāvaḥ dīrghamāyuravāpsyatha ॥ 16 ॥
chalaṃ hi yauvanaṃ nityaṃ mānuṣēṣu viśēṣataḥ ।
akṣayyaṃ yauvanaṃ prāptāḥ amaryaścha bhaviṣyatha ॥ 17 ॥
tasya tadvachanaṃ śrutvā vāyōrakliṣṭakarmaṇaḥ ।
apahāsya tatō vākyaṃ kanyāśatamathābravīt ॥ 18 ॥
antaścharasi bhūtānāṃ sarvēṣāṃ tvaṃ surōttama ।
prabhāvajñāḥ sma tē sarvāḥ kimasmānavamanyasē ॥ 19 ॥
kuśanābhasutāssarvāḥ samarthāstvāṃ surōttama ।
sthānāchchyāvayituṃ dēvaṃ rakṣāmastu tapō vayam ॥ 20 ॥
mābhūtsa kālō durmēdhaḥ pitaraṃ satyavādinam ।
nāvamanyasva dharmēṇa svayaṃ varamupāsmahē ॥ 21 ॥
pitā hi prabhurasmākaṃ daivataṃ paramaṃ hi naḥ ।
yasya nō dāsyati pitā sa nō bhartā bhaviṣyati ॥ 22 ॥
tāsāṃ tadvachanaṃ śrutvā vāyuḥ paramakōpanaḥ ।
praviśya sarvagātrāṇi babhañja bhagavān prabhuḥ ॥ 23 ॥
tāḥ kanyā vāyunā bhagnā viviśurnṛpatērgṛham ।
prāpatan bhuvi sambhrāntāssalajjā ssāsralōchanāḥ ॥ 24 ॥
sa cha tā dayitā dīnāḥ kanyāḥ paramaśōbhanāḥ ।
dṛṣṭvā bhagnāstadā rājā sambhrānta idamabravīt ॥ 25 ॥
kimidaṃ kathyatāṃ putryaḥ kō dharmamavamanyatē ।
kubjāḥ kēna kṛtāḥ sarvā vēṣṭantyō nābhibhāṣatha ।
ēvaṃ rājā viniśśvasya samādhiṃ sandadhē tataḥ ॥ 26 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē dvātriṃśassargaḥ ॥