View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 5.24 Sundara Kanda - Sarga 24

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha chaturviṃśassargaḥ ।

tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyō vikṛtānanāḥ ।
paruṣaṃ paruṣā nārya ūchustāṃ vākyamapriyam ॥ 1 ॥

kiṃ tvamantaḥpurē sītē sarvabhūtamanōharē ।
mahārhaśayanōpētē na vāsamanumanyasē ॥ 2 ॥

mānuṣī mānuṣasyaiva bhāryātvaṃ bahumanyasē ।
pratyāhara manō rāmānna tvaṃ jātu bhaviṣyasi ॥ 3 ॥

trailōkyavasubhōktāraṃ rāvaṇaṃ rākṣasēśvaram ।
bhartāramupasaṅgamya viharasva yathāsukham ॥ 4 ॥

mānuṣī mānuṣaṃ taṃ tu rāmamichChasi śōbhanē ।
rājyādbhrraṣṭamasiddhārthaṃ viklabaṃ tvamaninditē ॥ 5 ॥

rākṣasīnāṃ vachaḥ śrutvā sītā padmanibhēkṣaṇā ।
nētrābhyāmaśrupūrṇābhyāmidaṃ vachanamabravīt ॥ 6 ॥

yadidaṃ lōkavidviṣṭamudāharatha saṅgatāḥ ।
naitanmanasi vākyaṃ mē kilbiṣaṃ pratibhāti vaḥ ॥ 7 ॥

na mānuṣī rākṣasasya bhāryā bhavitumarhati ।
kāmaṃ khādata māṃ sarvā na kariṣyāmi vō vachaḥ ॥ 8 ॥

dīnō vā rājyahīnō vā yō mē bhartā sa mē guruḥ ।
taṃ nityamanuraktāsmi yathā sūryaṃ suvarchalā ॥ 9 ॥

yathā śachī mahābhāgā śakraṃ samupatiṣṭhati ।
arundhatī vasiṣṭhaṃ cha rōhiṇī śaśinaṃ yathā ॥ 10 ॥

lōpāmudrā yathāgastyaṃ sukanyā chyavanaṃ yathā ।
sāvitrī satyavantaṃ cha kapilaṃ śrīmatī yathā ॥ 11 ॥

saudāsaṃ madayantīva kēśinī sagaraṃ yathā ।
naiṣadhaṃ damayantīva bhaimī patimanuvratā ॥ 12 ॥

tathā'hamikṣvākuvaraṃ rāmaṃ patimanuvratā ।
sītāyā vachanaṃ śrutvā rākṣasyaḥ krōdhamūrChitāḥ ॥ 13 ॥

bhartsayanti sma paruṣairvākyai rāvaṇachōditāḥ ।
avalīnaḥ sa nirvākyō hanūmān śiṃśupādrumē ॥ 14 ॥

yasītāṃ santarjayantīstā rākṣasīraśṛṇōt kapiḥ ।
tāmabhikramya saṅkṛddhā vēpamānāṃ samantataḥ ॥ 15 ॥

bhṛśaṃ saṃlilihurdīptān pralambān daśanachChadān ।
ūchuścha paramakruddhāḥ pragṛhyāśu paraśvadhān ॥ 16 ॥

nēyamarhati bhartāraṃ rāvaṇaṃ rākṣasādhipam ।
sā bhartsyamānā bhīmābhī rākṣasībhirvarānanā ॥ 17 ॥

sabāṣpamapa sarpantī śiṃśupāṃ tāmupāgamat ।
tatastāṃ śiṃśupāṃ sītā rākṣasībhiḥ samāvṛtā ॥ 18 ॥

abhigamya viśālākṣī tasthau śōkapariplutā ।
tāṃ kṛśāṃ dīnavadanāṃ malināmbaradhāriṇīm ॥ 19 ॥

bhartsayāñchakrirē sītāṃ rākṣasyastāṃ samantataḥ ।
tatastāṃ vinatā nāma rākṣasī bhīmadarśanā ॥ 20 ॥

abravītkupitākārā karālā nirṇatōdarī ।
sītē paryāptamētāvadbhartuḥ snēhō nidarśitaḥ ॥ 21 ॥

sarvātrātikṛtaṃ bhadrē vyasanāyōpakalpatē parituṣṭāsmi bhadraṃ tē mānuṣastē kṛtō vidhiḥ ॥ 22 ॥

mamāpi tu vachaḥ pathyaṃ bruvantyāḥ kuru maithili ।
rāvaṇaṃ bhaja bhartāraṃ bhartāraṃ sarvarakṣasām ॥ 23 ॥

vikrāntaṃ rūpavantaṃ cha surēśamiva vāsavam ।
dakṣiṇaṃ tyāgaśīlaṃ cha sarvasya priyadarśanam ॥ 24 ॥

mānuṣaṃ kṛpaṇaṃ rāmaṃ tyaktvā, rāvaṇamāśraya ।
divyāṅgarāgā vaidēhi divyābharaṇabhūṣitā ॥ 25 ॥

adyaprabhṛti sarvēṣāṃ lōkānāmīśvarī bhava ।
agnēḥ svāhā yathā dēvī śachī vēndrasya śōbhanē ॥ 26 ॥

kiṃ tē rāmēṇa vaidēhi kṛpaṇēna gatāyuṣā ।
ētaduktaṃ cha mē vākyaṃ yadi tvaṃ na kariṣyasi ॥ 27 ॥

asminmuhūrtē sarvāstvāṃ bhakṣayiṣyāmahē vayam ।
anyā tu vikaṭā nāma lambamānapayōdharā ॥ 28 ॥

abravītkupitā sītāṃ muṣṭimudyamya garjatī ।
bahūnyapriyarūpāṇi vachanāni sudurmatē ॥ 29 ॥

anukrōśānmṛdutvāchcha sōḍhāni tava maithili ।
na cha naḥ kuruṣē vākyaṃ hitaṃ kālapuraskṛtam ॥ 30 ॥

ānītāsi samudrasya pāramanyairdurāsadam ।
rāvaṇāntaḥpuraṃ ghōraṃ praviṣṭā chāsi maithili ॥ 31 ॥

rāvaṇasya gṛhē ruddhāmasmābhistu surakṣitām ।
na tvāṃ śaktaḥ paritrātumapi sākṣātpurandaraḥ ॥ 32 ॥

kuruṣva hitavādinyā vachanaṃ mama maithili ।
alamaśruprapātēna tyaja śōkamanarthakam ॥ 33 ॥

bhaja prītiṃ cha harṣaṃ cha tyajaitāṃ nityadainyatām ।
sītē rākṣasarājēna saha krīḍa yathāsukham ॥ 34 ॥

jānāsi hi yathā bhīru strīṇāṃ yauvanamadhruvam ।
yāvanna tē vyatikrāmēttāvatsukhamavāpnuhi ॥ 35 ॥

udyānāni cha ramyāṇi parvatōpavanāni cha ।
saha rākṣasarājēna chara tvaṃ madirēkṣaṇē ॥ 36 ॥

strī sahasrāṇi tē sapta vaśē sthāsyanti sundari ।
rāvaṇaṃ bhaja bhartāraṃ bhartāraṃ sarvarakṣasām ॥ 37 ॥

utpāṭya vā tē hṛdayaṃ bhakṣayiṣyāmi maithili ।
yadi mē vyāhṛtaṃ vākyaṃ na yathāvatkariṣyasi ॥ 38 ॥

tataśchaṇḍōdarī nāma rākṣasī krōdhamūrChitā ।
bhrāmayantī mahachChūlamidaṃ vachanamabravīt ॥ 39 ॥

imāṃ hariṇalōlākṣīṃ trāsōtkampipayōdharām ।
rāvaṇēna hṛtāṃ dṛṣṭavā dauhṛdō mē mahānabhūt ॥ 40 ॥

yakṛtplīhamathōtpīḍaṃ hṛdayaṃ cha sabandhanam ।
āntrāṇyapi tathā śīrṣaṃ khādēyamiti mē matiḥ ॥ 41 ॥

tatastu praghasā nāma rākṣasī vākyamabravīt ।
kaṇṭhamasyā nṛśaṃsāyāḥ pīḍayāma kimāsyatē ॥ 42 ॥

nivēdyatāṃ tatō rājñē mānuṣī sā mṛtēti ha ।
nātra kaśchana sandēhaḥ khādatēti sa vakṣyati ॥ 43 ॥

tatastvajāmukhī nāma rākṣasī vākyamabravīt ।
viśasyēmāṃ tataḥ sarvāḥ samān kuruta piṇḍakān ॥ 44 ॥

vibhajāma tataḥ sarvā vivādō mē na rōchatē ।
pēyamānīyatāṃ kṣipraṃ lēhyamuchchāvachaṃ bahu ॥ 45 ॥

tataḥ śūrpaṇakhā nāma rākṣasī vākyamabravīt ।
ajāmukhyā yaduktaṃ hi tadēva mama rōchatē ॥ 46 ॥

surā chānīyatāṃ kṣipraṃ sarvaśōkavināśinī ।
mānuṣaṃ māṃsamāsvādya nṛtyāmō'tha nikumbhilām ॥ 47 ॥

ēvaṃ sambhartsyamānā sā sītā surasutōpamā ।
rākṣasībhiḥ sughōrābhirdairyamutsṛjya rōditi ॥ 48 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē chaturviṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: