śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha aṣṭāviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ।
ayōdhyāntusamālōkyachintayāmāsarāghavaḥ ।
priyakāmaḥpriyaṃrāmastatastvaritavikramaḥ ॥ 1 ॥
chintayitvātatōdṛṣṭiṃvānarēṣunyapātayat ।
uvāchadhīmāṃstējasvīhanūmantamplavaṅgamam ॥ 2 ॥
ayōdhyāntvaritōgatvāśīghramplavagasattama ।
jānīhikaChachitkuśalījanōnṛpatimandirē ॥ 3 ॥
śṛṅgabēripuramprāpyaguhaṅgahanagōcharam ।
niṣādādhipatimbrūhikuśalaṃvachanānmama ॥ 4 ॥
śrutvātumāṅkuśalinamarōgaṃvigatajvaram ।
bhaviṣyatiguhaḥprītassamamātmasamassakhā ॥ 5 ॥
ayōdhyāyāśchatēmārgampravṛttimbharatasya cha ।
nivēdayiṣyatiprītōniṣādādhipatirguhaḥ ॥ 6 ॥
bharatastutvayāvāchyaḥkuśalaṃvachanānmama ।
siddhārthaṃśaṃsamāntasmaisabhāryaṃsahalakṣmaṇam ॥ 7 ॥
haraṇañchāpivaidēhyārāvaṇēnabalīyasā ।
sugrīvēṇa cha samvādaṃvālinaśchavadhaṃraṇē ॥ 8 ॥
maithilyanvēṣaṇañchaivayathāchādhigatātvayā ।
laṅghayitvāmahātōyamāpagāpatimavyayam ॥ 9 ॥
upayānaṃsamudrasyasāgarasya cha darśanam ।
yathā cha kāritassētūrāvaṇaśchayathāhataḥ ॥ 10 ॥
varadānammahēndrēṇabrahmaṇāvaruṇēna cha ।
mahādēvaprasādāchChapitrāmamasamāgamam ॥ 11 ॥
upayātaṃ cha māṃsaumya bharatāyanivēdaya ।
saharākṣasarājēnaharīṇāmīśvarēṇa cha ॥ 12 ॥
jitvāśatrugaṇānrāmaḥprāpyachānuttamaṃyaśaḥ ।
upāyānaṃsamṛddhārthassahamitrairmahābalaiḥ ॥ 13 ॥
ētachChrutvāyamākārambhajatēbharatastataḥ ।
sa cha tēvēditavyaḥsyātsarvaṃyachChāpimāmprati ॥ 14 ॥
jñēyāḥsarvē cha vṛttāntāḥbharatasyēṅgitāni cha ।
tattvēnamukhavarṇēnadṛṣṭyāvyābhāṣitēna cha ॥ 15 ॥
sarvakālasamṛddhaṃhihastyaśvarathasaṅkulam ।
pitṛpaitāmahaṃrājyaṅkasyanāvartayēnmanaḥ ॥ 16 ॥
saṅgatyābharatśrīmān rājyēnārthīsvayambhavēt ।
praśāstuvasudhāṃsarvāmakhilāṃraghunandanaḥ ॥ 17 ॥
tasyabuddhiṃ cha vijñāyavyavasāyaṃ cha vānara ।
yāvannadūraṃyātāḥsmakṣipramāgantumarhasi ॥ 18 ॥
itipratisamādiṣṭōhanūmānmārutātmajaḥ ।
mānuṣaḥdhārayanṛpamayōdhyāntvaritōyayau ॥ 19 ॥
atōtpapātavēgēnahanūmānmārutātmajaḥ ।
garutmānivavēgēnajighṛkṣanpannagōttamam ॥ 20 ॥
laṅghayitvāpitṛpathaṃvihagēndrālayaṃśubham ।
gaṅgāyamunayōrbhīmaṃsamatītyasamāgamam ॥ 21 ॥
śṛṅgabērapuramprāpyaguhamāsādyavīryavān ।
sa vāchāśubhayāhṛṣṭōhanumānidamabravīt ॥ 22 ॥
sakhātutavakākutsthōrāmassatyaparākramaḥ ।
sasītassahasaumitrissatvāṅkuśalamabravīt ॥ 23 ॥
pañchamīmadyarajanīmuṣitvāvachanānmunēḥ ।
bharadvājābhyanujñātandrakṣyasyadyaivarāghavam ॥ 24 ॥
ēvamuktvāmahātējāssamprahṛṣṭatanūruhaḥ ।
utpapātamahāvēgādvēgavānvichārayan ॥ 25 ॥
sō'paśyadrāmatīrthaṃ cha nadīṃvālukinīntathā ।
varūthīṅgōmatīñchaivabhīmaṃśālavanantathā ॥ 26 ॥
prajāśchabahusāhasrīḥsphītānjanapadānapi ।
saḥgatvādūramadhvānantvaritaḥkapikuñjaraḥ ॥ 27 ॥
āsasādadrumān phullānnandigrāmasamīpagān ।
strībhissaputrairvṛddhaiścharamamāṇaiḥsvalaṅkṛtaiḥ ।
surādhipasyōpavanēyathāchaitrarathēdrumān ॥ 28 ॥
krōśamātrētvayōdhyāyāchaśīrakṛṣṇājinambaram ॥ 29 ॥
dadarśabharatandīnaṅkṛśamāśramavāsinam ।
jaṭilammaladigdhāṅgambhrātṛvyasanakarśitam ॥ 30 ॥
phalamūlāśinandāntantāpasandharmachāriṇam ।
samunnatajaṭābhāraṃvalkalājinavāsasam ॥ 31 ॥
niyatambhāvitātmānambrahmarṣisamatējasam ।
pādukētēpuraskṛtyapraśāsantaṃvasundharām ॥ 32 ॥
chāturvarṇasyalōkasyatrātārammahatōbhayāt ।
upasthitamamātyaiśchaśuchibhiśchapurōhitaiḥ ॥ 33 ॥
balamukhyaiśchayuktaiśchakāṣāyāmbaradāribhiḥ ।
nahitērājaputrantañchīrakṛṣṇājināmbaram ॥ 34 ॥
paribhōktuṃvyavasyantipaurāvaidharmavatsalāḥ ।
tamdharmamivadharmajñandēhavantamivāparam ॥ 35 ॥
uvāchaprāñjalirvākyaṃhanūmānmārutātmajaḥ ।
vasantandaṇḍakāraṇyēyantvañchīrajaṭādharam ॥ 36 ॥
anuśōchasikākutsthaṃ sa tvāṅkauśalamabravīt ।
priyamākhyāmitēdēvaśōkantyajasudāruṇam ॥ 37 ॥
asminmuhūrtēbhrātrātvaṃrāmēṇasahasaṅgataḥ ।
nihatyarāvaṇaṃrāmaḥpratilabhya cha maithilīm ॥ 38 ॥
upayātisamṛddhārthaḥsahamitrairmahābalaiḥ ।
lakṣmaṇaśchamahātējāvaidēhī cha yaśasvinī ॥ 39 ॥
sītāsamagrārāmēṇamahēndrēṇaśachīyathā ।
ēvamuktōhanumatābharataḥkaikayīsutaḥ ॥ 40 ॥
papātasahasāhṛṣṭōharṣānmōhamupāgamat ।
tatōmuhūrtādutthāyapratyāśvasya cha rāghavaḥ ॥ 41 ॥
hanūmantamuvāchēdambharataḥpriyavādinam ।
aśōkajaiḥprītimayaiḥkapimāliṅgyasambhramāt ॥ 42 ॥
siṣēchabharataḥśrīmānvipulairaśrubindhubhiḥ ।
dēvōvāmānuṣōvātvamanukrōśādihāgataḥ ॥ 43 ॥
priyākhyānasyatēsaumyadadāmibruvataḥpriyam ।
gavāṃśatasahasraṃ cha grāmāṇāṃ cha śatamparam ॥ 44 ॥
sakuṇḍalāśśubhāchārābhāryāḥkanyāstuṣōḍaśa ।
hēmavarṇāssunāsōrūśśaśisaumyānanāḥstriyaḥ ॥ 45 ॥
sarvābharaṇasampannāssampannāḥkulajātibhiḥ ।
niśamyarāmāgamanannṛpātmajaḥkapipravīrasyatadādbhutōpamam ।
praharṣitōrāmadidṛkṣyā'bhavatpunaśchaharṣādidamabravīdvachaḥ ॥ 46 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē aṣṭāviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ॥