View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 1.16 Bala Kanda - Sarga 16

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha ṣōḍaśassargaḥ ।

tatō nārāyaṇō dēvō niyuktassurasattamaiḥ ।
jānannapi surānēvaṃ ślakṣṇaṃ vachanamabravīt ॥ 1 ॥

upāyaḥ kō vadhē tasya rāvaṇasya durātmanaḥ ।
yamahaṃ taṃ samāsthāya nihanyāmṛṣikaṇṭakam ॥ 2 ॥

ēvamuktāssurāssarvē pratyūchurviṣṇumavyayam ।
mānuṣīṃ tanumāsthāya rāvaṇaṃ jahi saṃyugē ॥ 3 ॥

sa hi tēpē tapastīvraṃ dīrghakālamarindama ।
yēna tuṣṭō'bhavadbrahmā lōkakṛllōkapūrvajaḥ ॥ 4 ॥

santuṣṭaḥ pradadau tasmai rākṣasāya varaṃ prabhuḥ ।
04 nānāvidhēbhyō bhūtēbhyō bhayaṃ nānyatra mānuṣāt ॥ 5 ॥

avajñātāḥ purā tēna varadānē hi mānavāḥ ।
105 ēvaṃ pitāmahāttasmādvaraṃ prāpya sa darpitaḥ ॥ 6 ॥

utsādayati lōkāntrīn striyaśchāpyapakarṣati ।
tasmāttasya vadhō dṛṣṭō mānuṣēbhyaḥ parantapa ॥ 7 ॥

ityētadvachanaṃ śrutvā surāṇāṃ viṣṇurātmavān ।
pitaraṃ rōchayāmāsa tadā daśarathaṃ nṛpam ॥ 8 ॥

sa chāpyaputrō nṛpatistasminkālē mahādyutiḥ ।
ayajatputriyāmiṣṭiṃ putrēpsurarisūdanaḥ ॥ 9 ॥

sa kṛtvā niśchayaṃ viṣṇurāmantrya cha pitāmaham ।
antardhānaṃ gatō dēvaiḥ pūjyamānō maharṣibhiḥ ॥ 10 ॥

tō vai yajamānasya pāvakādatulaprabham ।
prādurbhūtaṃ mahadbhūtaṃ mahāvīryaṃ mahābalam ॥ 11 ॥

kṛṣṇaṃ raktāmbaradharaṃ raktāsyaṃ dundubhisvanam ।
snigdhaharyakṣatanujaśmaśrupravaramūrdhajam ॥ 12 ॥

śubhalakṣaṇasampannaṃ divyābharaṇabhūṣitam ।
śailaśṛṅgasamutsēthaṃ dṛptaśārdūlavikramam ॥ 13 ॥

divākarasamākāraṃ dīptānalaśikhōpamam ।
taptajāmbūnadamayīṃ rājatāntaparichChadām ॥ 14 ॥

divyapāyasasampūrṇāṃ pātrīṃ patnīmiva priyām ।
pragṛhya vipulāṃ dōrbhyāṃ svayaṃ māyāmayīmiva ॥ 15 ॥

samavēkṣyābravīdvākyamidaṃ daśarathaṃ nṛpam ।
prājāpatyaṃ naraṃ viddhi māmihābhyāgataṃ nṛpa ॥ 16 ॥

tataḥ paraṃ tadā rājā pratyuvācha kṛtāñjaliḥ ।
bhagavan svāgataṃ tē'stu kimahaṃ karavāṇi tē ॥ 17 ॥

athō punaridaṃ vākyaṃ prājāpatyō narō'bravīt ।
rājannarchayatā dēvānadya prāptamidaṃ tvayā ॥ 18 ॥

idaṃ tu nṛpaśārdūla pāyasaṃ dēvanirmitam ।
prajākaraṃ gṛhāṇa tvaṃ dhanyamārōgyavardhanam ॥ 19 ॥

bhāryāṇāmanurūpāṇāmaśnītēti prayachCha vai ।
tāsu tvaṃ prāpsyasē putrānyadarthaṃ yajasē nṛpa ॥ 20 ॥

tathēti nṛpatiḥ prītaśśirasā pratigṛhyatām ।
pātrīṃ dēvānnasampūrṇāṃ dēvadattāṃ hiraṇmayīm ॥ 21 ॥

abhivādya cha tadbhūtamadbhutaṃ priyadarśanam ।
mudā paramayā yuktaśchakārābhipradakṣiṇam ॥ 22 ॥

tatō daśarathaḥ prāpya pāyasaṃ dēvanirmitam ।
babhūva paramaprītaḥ prāpya vittamivādhanaḥ ॥ 23 ॥

tatastadadbhutaprakhyaṃ bhūtaṃ paramabhāsvaram ।
saṃvartayitvā tatkarma tatraivāntaradhīyata ॥ 24 ॥

harṣaraśmibhirudyōtaṃ tasyāntaḥpuramābabhau ।
śāradasyābhirāmasya chandrasyēva nabhōṃ'śubhiḥ ॥ 25 ॥

sō'ntaḥpuraṃ praviśyaiva kausalyāmidamabravīt ।
pāyasaṃ pratigṛhṇīṣva putrīyaṃ tvidamātmanaḥ ॥ 26 ॥

kausalyāyai narapatiḥ pāyasārdhaṃ dadau tadā ।
ardhādardhaṃ dadau chāpi sumitrāyai narādhipaḥ ॥ 27 ॥

kaikēyyai chāvaśiṣṭārdhaṃ dadau putrārthakāraṇāt ।
pradadau chāvaśiṣṭārdhaṃ pāyasasyāmṛtōpamam ॥ 28 ॥

anuchintya sumitrāyai punarēva mahīpatiḥ ।
ēvaṃ tāsāṃ dadau rājā bhāryāṇāṃ pāyasaṃ pṛthak ॥ 29 ॥

tāstvētatpāyasaṃ prāpya narēndrasyōttamāsstrayaḥ ।
sammānaṃ mēnirē sarvāṃḥ praharṣōditachētasaḥ ॥ 30 ॥

tatastu tāḥ prāśya taduttamāstriyō mahīpatēruttamapāyasaṃ pṛthak ।
hutāśanādityasamānatējasō 'chirēṇa garbhānpratipēdirē tadā ॥ 31 ॥

tatastu rājā prasamīkṣya tāḥ striyaḥ prarūḍhagarbhāḥ pratilabdhamānasaḥ ।
babhūva hṛṣṭastridivē yathā hariḥ surēndrasiddharṣigaṇābhipūjitaḥ ॥ 32 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē ṣōḍaśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: