śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha ṣōḍaśassargaḥ ।
tatō nārāyaṇō dēvō niyuktassurasattamaiḥ ।
jānannapi surānēvaṃ ślakṣṇaṃ vachanamabravīt ॥ 1 ॥
upāyaḥ kō vadhē tasya rāvaṇasya durātmanaḥ ।
yamahaṃ taṃ samāsthāya nihanyāmṛṣikaṇṭakam ॥ 2 ॥
ēvamuktāssurāssarvē pratyūchurviṣṇumavyayam ।
mānuṣīṃ tanumāsthāya rāvaṇaṃ jahi saṃyugē ॥ 3 ॥
sa hi tēpē tapastīvraṃ dīrghakālamarindama ।
yēna tuṣṭō'bhavadbrahmā lōkakṛllōkapūrvajaḥ ॥ 4 ॥
santuṣṭaḥ pradadau tasmai rākṣasāya varaṃ prabhuḥ ।
04 nānāvidhēbhyō bhūtēbhyō bhayaṃ nānyatra mānuṣāt ॥ 5 ॥
avajñātāḥ purā tēna varadānē hi mānavāḥ ।
105 ēvaṃ pitāmahāttasmādvaraṃ prāpya sa darpitaḥ ॥ 6 ॥
utsādayati lōkāntrīn striyaśchāpyapakarṣati ।
tasmāttasya vadhō dṛṣṭō mānuṣēbhyaḥ parantapa ॥ 7 ॥
ityētadvachanaṃ śrutvā surāṇāṃ viṣṇurātmavān ।
pitaraṃ rōchayāmāsa tadā daśarathaṃ nṛpam ॥ 8 ॥
sa chāpyaputrō nṛpatistasminkālē mahādyutiḥ ।
ayajatputriyāmiṣṭiṃ putrēpsurarisūdanaḥ ॥ 9 ॥
sa kṛtvā niśchayaṃ viṣṇurāmantrya cha pitāmaham ।
antardhānaṃ gatō dēvaiḥ pūjyamānō maharṣibhiḥ ॥ 10 ॥
tō vai yajamānasya pāvakādatulaprabham ।
prādurbhūtaṃ mahadbhūtaṃ mahāvīryaṃ mahābalam ॥ 11 ॥
kṛṣṇaṃ raktāmbaradharaṃ raktāsyaṃ dundubhisvanam ।
snigdhaharyakṣatanujaśmaśrupravaramūrdhajam ॥ 12 ॥
śubhalakṣaṇasampannaṃ divyābharaṇabhūṣitam ।
śailaśṛṅgasamutsēthaṃ dṛptaśārdūlavikramam ॥ 13 ॥
divākarasamākāraṃ dīptānalaśikhōpamam ।
taptajāmbūnadamayīṃ rājatāntaparichChadām ॥ 14 ॥
divyapāyasasampūrṇāṃ pātrīṃ patnīmiva priyām ।
pragṛhya vipulāṃ dōrbhyāṃ svayaṃ māyāmayīmiva ॥ 15 ॥
samavēkṣyābravīdvākyamidaṃ daśarathaṃ nṛpam ।
prājāpatyaṃ naraṃ viddhi māmihābhyāgataṃ nṛpa ॥ 16 ॥
tataḥ paraṃ tadā rājā pratyuvācha kṛtāñjaliḥ ।
bhagavan svāgataṃ tē'stu kimahaṃ karavāṇi tē ॥ 17 ॥
athō punaridaṃ vākyaṃ prājāpatyō narō'bravīt ।
rājannarchayatā dēvānadya prāptamidaṃ tvayā ॥ 18 ॥
idaṃ tu nṛpaśārdūla pāyasaṃ dēvanirmitam ।
prajākaraṃ gṛhāṇa tvaṃ dhanyamārōgyavardhanam ॥ 19 ॥
bhāryāṇāmanurūpāṇāmaśnītēti prayachCha vai ।
tāsu tvaṃ prāpsyasē putrānyadarthaṃ yajasē nṛpa ॥ 20 ॥
tathēti nṛpatiḥ prītaśśirasā pratigṛhyatām ।
pātrīṃ dēvānnasampūrṇāṃ dēvadattāṃ hiraṇmayīm ॥ 21 ॥
abhivādya cha tadbhūtamadbhutaṃ priyadarśanam ।
mudā paramayā yuktaśchakārābhipradakṣiṇam ॥ 22 ॥
tatō daśarathaḥ prāpya pāyasaṃ dēvanirmitam ।
babhūva paramaprītaḥ prāpya vittamivādhanaḥ ॥ 23 ॥
tatastadadbhutaprakhyaṃ bhūtaṃ paramabhāsvaram ।
saṃvartayitvā tatkarma tatraivāntaradhīyata ॥ 24 ॥
harṣaraśmibhirudyōtaṃ tasyāntaḥpuramābabhau ।
śāradasyābhirāmasya chandrasyēva nabhōṃ'śubhiḥ ॥ 25 ॥
sō'ntaḥpuraṃ praviśyaiva kausalyāmidamabravīt ।
pāyasaṃ pratigṛhṇīṣva putrīyaṃ tvidamātmanaḥ ॥ 26 ॥
kausalyāyai narapatiḥ pāyasārdhaṃ dadau tadā ।
ardhādardhaṃ dadau chāpi sumitrāyai narādhipaḥ ॥ 27 ॥
kaikēyyai chāvaśiṣṭārdhaṃ dadau putrārthakāraṇāt ।
pradadau chāvaśiṣṭārdhaṃ pāyasasyāmṛtōpamam ॥ 28 ॥
anuchintya sumitrāyai punarēva mahīpatiḥ ।
ēvaṃ tāsāṃ dadau rājā bhāryāṇāṃ pāyasaṃ pṛthak ॥ 29 ॥
tāstvētatpāyasaṃ prāpya narēndrasyōttamāsstrayaḥ ।
sammānaṃ mēnirē sarvāṃḥ praharṣōditachētasaḥ ॥ 30 ॥
tatastu tāḥ prāśya taduttamāstriyō mahīpatēruttamapāyasaṃ pṛthak ।
hutāśanādityasamānatējasō 'chirēṇa garbhānpratipēdirē tadā ॥ 31 ॥
tatastu rājā prasamīkṣya tāḥ striyaḥ prarūḍhagarbhāḥ pratilabdhamānasaḥ ।
babhūva hṛṣṭastridivē yathā hariḥ surēndrasiddharṣigaṇābhipūjitaḥ ॥ 32 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē ṣōḍaśassargaḥ ॥