View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.26 Aranya Kanda - Sarga 26

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ṣaḍviṃśassargaḥ ।

dūṣaṇastu svakaṃ sainyaṃ hanyamānaṃ nirīkṣya saḥ ।
sandidēśa mahābāhurbhīmavēgāndurāsadān ॥ 1 ॥

rākṣasānpañchasahasrānsamarēṣvanivartinaḥ ।
tē śūlaiḥ paṭṭiśaiḥ khaṅgai śilāvarṣairdrumairapi ॥ 2 ॥

śaravarṣairavichChinnaṃ vavarṣustaṃ samantataḥ ।
sa dṛmāṇāṃ śilānāṃ cha varṣaṃ prāṇaharaṃ mahat ॥ 3 ॥

pratijagrāha dharmātmā rāghavastīkṣṇasāyakaiḥ ।
pratigṛhya cha tadvarṣaṃ nimīlita ivarṣabhaḥ ॥ 4 ॥

rāmaḥ krōdhaṃ paraṃ bhējē vadhārthaṃ sarvarakṣasām ।
tataḥ krōdhasamāviṣṭaḥ pradīpta iva tējasā ॥ 5 ॥

śarairavākiratsainyaṃ sarvatassahadūṣaṇam ।
tatassēnāpatiḥ kruddhō dūṣaṇaśśatrudūṣaṇaḥ ॥ 6 ॥

śarairaśanikalpaistaṃ rāghavaṃ samavākirat ।
tatō rāmassusaṅkṛddhaḥ kṣurēṇāsya mahaddhanuḥ ॥ 7 ॥

chichChēda samarē vīraśchaturbhiśchaturō hayān ।
hatvā chāśvānśaraistīkṣṇairardhachandrēṇa sārathēḥ ॥ 8 ॥

śirō jahāra tadrakṣastribhirvivyādha vakṣasi ।
sa chChinnadhanvā virathō hatāśvō hatasārathiḥ ॥ 9 ॥

jagrāha giriśṛṅgābhaṃ parighaṃ rōmaharṣaṇam ।
vēṣṭitaṃ kāñchanaiḥ paṭṭairdēvasainyapramardanam ॥ 10 ॥

āyasaiśśaṅkubhistīkṣṇaiḥ kīrṇaṃ paravasōkṣitam ।
vajrāśanisamasparśaṃ paragōpuradāraṇam ॥ 11 ॥

taṃ mahōragasaṅkāśaṃ pragṛhya parighaṃ raṇē ।
dūṣaṇō'bhyadravadrāmaṃ krūrakarmā niśācharaḥ ॥ 12 ॥

tasyābhipatamānasya dūṣaṇasya sa rāghavaḥ ।
dvābhyāṃ śarābhyāṃ chichChēda sahastābharaṇau bhujau ॥ 13 ॥

bhraṣṭastasya mahākāyaḥ papāta raṇamūrdhani ।
parighaśChinnahastasya śakradhvaja ivāgrataḥ ॥ 14 ॥

sa karābhyāṃ vikīrṇābhyāṃ papāta bhuvi dūṣaṇaḥ ।
viṣāṇābhyāṃ viśīrṇābhyāṃ manasvīva mahāgajaḥ ॥ 15 ॥

taṃ dṛṣṭvā patitaṃ bhūmau dūṣaṇaṃ nihataṃ raṇē ।
sādhusādhviti kākutsthaṃ sarvabhūtānyapūjayan ॥ 16 ॥

ētasminnantarē kruddhāstrayaḥ sēnāgrayāyinaḥ ।
saṃhṛtyābhyadravan rāmaṃ mṛtyupāśāvapāśitāḥ ॥ 17 ॥

mahākapālaḥ sthūlākṣaḥ pramāthī cha mahābalaḥ ।
mahākapālō vipulaṃ śūlamudyamya rākṣasaḥ ॥ 18 ॥

sthūlākṣaḥ paṭṭisaṃ gṛhya pramāthī cha paraśvadham ।
dṛṣṭvaivāpatatastūrṇaṃ rāghavassāyakaiśśitaiḥ ॥ 19 ॥

tīkṣṇāgraiḥ pratijagrāha samprāptānatithīniva ।
mahākapālasya śiraśchichChēda paramēṣubhiḥ ॥ 20 ॥

asaṅkhyēyaistu bāṇaughaiḥ pramamātha pramāthinam ।
sa papāta hatō bhūmau viṭapīva mahādrumaḥ ॥ 21 ॥

sthūlākṣasyākṣiṇī tīkṣṇaiḥ pūrayāmāsa sāyakaiḥ ।
dūṣaṇasyānugānpañchasahasrānkupitaḥ kṣaṇāt ॥ 22 ॥

bāṇaughaiḥ pañchasāhasrairanayadyamasādanam ।
dūṣaṇaṃ nihataṃ dṛṣṭvā tasya chaiva padānugān ॥ 23 ॥

vyādidēśa kharaḥ kruddhaḥ sēnādhyakṣānmahābalān ।
ayaṃ vinihatassaṅkhyē dūṣaṇassapadānugaḥ ॥ 24 ॥

mahatyā sēnayā sārdhaṃ yuddhvā rāmaṃ kumānuṣam ।
śastrairnānāvidhākārairhanadhvaṃ sarvarākṣasāḥ ॥ 25 ॥

ēvamuktvā kharaḥ kruddhō rāmamēvābhidudruvē ।
śyēnagāmī pṛthugrīvō yajñaśatrurvihaṅgamaḥ ॥ 26 ॥

durjayaḥ karavīrākṣaḥ paruṣaḥ kālakārmukaḥ ।
mēghamālī mahāmālī sarpāsyō rudhirāśanaḥ ॥ 27 ॥

dvādaśaitē mahāvīryā balādhyakṣāssasainikāḥ ।
rāmamēvābhyadhāvanta visṛjantaśśarōttamān ॥ 28 ॥

tataḥ pāvakasaṅkāśairhēmavajravibhūṣitaiḥ ।
jaghāna śēṣaṃ tējasvī tasya sainyasya sāyakaiḥ ॥ 29 ॥

tē rukmapuṅkhā viśikhāssadhūmā iva pāvakāḥ ।
nijaghnustāni rakṣāṃsi vajrā iva mahādrumān ॥ 30 ॥

rakṣasāṃ tu śataṃ rāmaśśatēnaikēna karṇinā ।
sahasraṃ cha sahasrēṇa jaghāna raṇamūrdhani ॥ 31 ॥

tairbhinnavarmābharaṇāśChinnabhinnaśarāsanāḥ ।
nipētuśśōṇitādigdhā dharaṇyāṃ rajanīcharāḥ ॥ 32 ॥

tairmuktakēśaissamarē patitaiśśōṇitōkṣitaiḥ ।
āstīrṇā vasudhā kṛtsnā mahāvēdiḥ kuśairiva ॥ 33 ॥

kṣaṇēna tu mahāghōraṃ vanaṃ nihatarākṣasam ।
babhūva nirayaprakhyaṃ māṃsaśōṇitakardamam ॥ 34 ॥

chaturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām ।
hatānyēkēna rāmēṇa mānuṣēṇa padātinā ॥ 35 ॥

tasya sainyasya sarvasya kharaśśēṣō mahārathaḥ ।
rākṣasastriśirāśchaiva rāmaścha ripusūdanaḥ ॥ 36 ॥

śēṣā hatā mahāsatvā rākṣasā raṇamūrdhani ।
ghōrā durviṣahāḥ sarvē lakṣmaṇasyāgrajēna tē ॥ 37 ॥

tatastu tadbhīmabalaṃ mahāhavē samīkṣya rāmēṇa hataṃ balīyasā ।
rathēna rāmaṃ mahatā kharastadā samāsasādēndra ivōdyatāśaniḥ ॥ 38 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ṣaḍviṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: