śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha ēkōnatriṃśadadhikaśatatamassargaḥ ।
bahūnināmavarṣāṇigatasyasumahadvanam ।
śṛṇōmyahamprītikarammamanāthasyakīrtanam ॥ 1 ॥
kalyāṇībatagāthēyaṃlaukikīpratibhātimē ।
ētijīvantamānandōnaraṃvarṣaśatādapi ॥ 2 ॥
rāghavasyaharīṇāṃ cha kathamāsītsamāgamaḥ ।
kasmin dēśēkimāśrityatattvamākhyāhipṛchChataḥ ॥ 3 ॥
sa pṛṣṭōrājaputrēṇabṛśyāṃsamupavēśitaḥ ।
āchachakṣētatassarvaṃrāmasyacharitaṃvanē ॥ 4 ॥
yathāpravrājitōrāmōmāturdattauvarautava ।
yathāputraśōkēnarājādaśarathōmṛtaḥ ॥ 5 ॥
yathādūtaistvamānītastūrṇaṃrājagṛhātprabhō ।
tvayāyōdhyāmpraviṣṭēnayathārājyaṃ na chēpsitam ॥ 6 ॥
chitrakūṭagiriṅgatvārājyēnāmitrakarśanaḥ ।
nimantritastvayābhrātādharmamācharatāsatām ॥ 7 ॥
sthitēnarājñōvachanēyathārājyaṃvisarjitam ।
āryasyamādukēgṛhyayathāsipunarāgataḥ ।
ya ॥ 8 ॥
sarvamētanmahābāhōyathāvadviditantava ।
tvayipratiprayātētuyadvṛttantannibōdhamē ॥ 9 ॥
apayātētvayitadāsamudbhrāntamṛgadvijam ।
paridhyuīnamivātyarthantadvanaṃsamapadyata ॥ 10 ॥
tadathastimṛditaṅghōraṃsiṃhavyāghramṛgākulam ।
pravivēśāthavijanaṃ sa mahaddaṇḍakāvanam ॥ 11 ॥
tēṣāmpurastādbhalavān gachChatāṅgahanēvanē ।
vinadan sumahānādaṃvirādhaḥpratyadṛśyata ॥ 12 ॥
tamutkṣipyamahānādamūrdhvabāhumadhōmukham ।
nikhātēprakṣipantismavadantamivakuñjaram ॥ 13 ॥
tatkṛtvāduṣkaraṅkarmabhrātaraurāmalakṣmaṇau ।
sāyāhnēśarabhaṅgasyaramyamāśramamīyatuḥ ॥ 14 ॥
śarabhaṅgēdivamprāptērāmassatyaparākramaḥ ।
abhivādyamunīnsarvānjanasthānamupāgamat ॥ 15 ॥
tataḥpaśchāchChūrpaṇakhānāmarāmapārśamupāgatā ।
tatōrāmēṇasandiṣṭōlakṣmaṇassahasōtthitaḥ ॥ 16 ॥
pragṛhyakhaṅgañchichChēdakarṇanāsēmahābalaḥ ।
chaturdaśasahasrāṇijanastānnivāsinām ॥ 17 ॥
hatānivasatātatrarāghavēṇamahātmanā ।
ēkēnasahasaṅgamyarāmēṇaraṇamūrdhani ॥ 18 ॥
ahnaśchaturthabhāgēnaniḥśēṣārākṣasāḥkṛtāḥ ।
mabalāmahāvīryāstapasōvighnakāriṇaḥ ॥ 19 ॥
nihatārāghavēṇājaudaṇḍakāraṇyavāsinaḥ ।
rākṣasāśchaviniṣpiṣṭāḥkharaśchanihatōraṇē ॥ 20 ॥
dūṣaṇañchāgratōhatvātriśirāstadanantam ।
tastēnārditābālārāvaṇaṃsamupāgatā ॥ 21 ॥
rāvaṇānucharōghōrōmārīchōnāmarākṣasaḥ ।
lōbhayāmāsavaidēhīmbhūtvāratnamayōmṛgaḥ ॥ 22 ॥
sārāmamabravīdṛṣṭavāvaidēsīgṛhyatāmiti ।
ayammanōharaḥkāntaāśramōnōbhaviṣyati ॥ 23 ॥
tatōrāmōdhanuṣpāṇirmṛgantamanudhāvati ।
sa tañjaghānadhāvantaṃśarēṇānataparvaṇā ॥ 24 ॥
athasaumya daśagrīvōmṛgaṃyātēturāghavē ।
lakṣmaṇēchāpiniṣkrāntēpravivēśāśramantadā ॥ 25 ॥
jagrāhatarasāsītāṅgrahaḥkhērōhiṇīmiva ।
trātukāmantatōyuddhēhatvāgṛdhrañjaṭāyuṣam ॥ 26 ॥
pragṛhyasahasāsītāñjagāmāśu sa rākṣasaḥ ।
tastvadbhutasaṅkāśāssthitāḥparvatamūrdhani ॥ 27 ॥
sītāṅgṛhītvāgachChantaṃvānarāḥparvatōpamāḥ ।
dadṛśurmismitākārārāvaṇaṃrākṣasādhipam ॥ 28 ॥
tataśīghrataraṅgatvātadvimānammanōjavam ।
āruhyasahavaidēhyāpuṣpakaṃ sa mahābalaḥ ॥ 29 ॥
pravivēśatadālaṅkāṃrāvaṇōrākṣasēśvaraḥ ।
tāṃsuvarṇapariṣkārēśubhēmahativēśmani ॥ 30 ॥
pravēśyamaithilīṃvākyaissāntvayāmāsarāvaṇaḥ ।
tṛṇavadbhāṣitantasyataṃ cha nairṛtapuṅgavam ॥ 31 ॥
achintayantīvaidēhīhyaśōkavanikāṅgatā ।
nyavartatatadārāmōmṛgaṃhatvātadāvanē ॥ 32 ॥
nivartamānaḥkākutsthōdṛṣṭavāgṛdhraṃ sa vivyathē ।
gṛdhraṃhatantadādṛṣṭavārāmaḥpriyatarampituḥ ॥ 33 ॥
mārgamāṇastuvaidēhīṃrāghavaṃsahalakṣmaṇaḥ ।
gōdāvarīmanvacharadvanōddhēśāṃśchapuṣpitān ॥ 34 ॥
āsēdaturmahāraṇyēkabandhannāmarākṣasam ।
tataḥkabandavachanādrāmassatyaparākramaḥ ॥ 35 ॥
ṛṣyamūkagiriṅgatvāsugrīvēṇasamāgataḥ ।
tayōssamāgamaḥpūrvamprītyahārdōvyajāyata ॥ 36 ॥
bhrātrānirastaḥkruddhēnasugrīvōvālināpurā ।
itarētarasaṃvādātpragāḍhaḥpraṇayastayōḥ ॥ 37 ॥
rāmassvabāhuvīryēṇasvarājyampratyapādayat ।
vālinaṃsamarēhatvāmahākāyammahābalam ॥ 38 ॥
sugrīvassthāpitōrājyēsahitassarvavānaraiḥ ।
rāmāyapratijānītērājaputyrāstumārgaṇam ॥ 39 ॥
adiṣṭāvānarēndrēṇasugrīvēṇamahātmanā ।
daśakōṭyaḥplavaṅgānāṃsarvāḥprasthāpitāḥdiśaḥ ॥ 40 ॥
tēṣānnōvipranaṣṭānāṃvindhyēparvatasattamō ।
bhṛśaṃśōkānitaptānāmmahānkālō tyavartata ॥ 41 ॥
bhrātātugṛdhrarājasyasampātirnāmavīryavān ।
samākhyātismavasatīṃsītāṃrāvaṇamandirē ॥ 42 ॥
sōhanduḥkhaparītānānduḥkhantad jñātīnānnudan ।
ātmavīryaṃsamāsthāyayōjanānāṃśatamplutaḥ ॥ 43 ॥
tatrāhamēkāmadrākṣamaśōkavanikāṅgatām ।
kauśēyavastrāmmalinānniranandāndṛḍhavratām ॥ 44 ॥
tayāsamētyavidhivat pṛṣṭavāsarvamaninditām ।
abhijñānammayādattaṃrāmanāmāṅgulīyakam ॥ 45 ॥
abhijñānammaṇiṃlabdvācharitārdhō hamāgataḥ ।
mayā cha punarāgamyarāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ ॥ 46 ॥
abhijñānammayādattamarchiṣmān sa mahāmaṇiḥ ।
śrutvātāmmaithilīṃrāmastvāśaśaṃsē cha jīvitam ॥ 47 ॥
jīvitāntamanuprāptaḥpītvāmṛtamivāturaḥ ।
udyōjayiṣyannudyōgandadhrēkāmaṃvadhēmanaḥ ॥ 48 ॥
jighāṃsurivalōkāntēsarvānlōkānvibhāvasuḥ ।
tatassamudramāsādyanalaṃsētumakārayat ॥ 49 ॥
ataratkapivīrāṇāṃ vāhinī tēna sētunā ।
prahastamvadhīnnīlaḥkumbhakarṇanturāghavaḥ ॥ 50 ॥
lakṣmaṇōrāvaṇasutaṃsvayaṃrāmasturāvaṇam ।
saśakrēṇasamāgamyayamēnavaruṇēna cha ॥ 51 ॥
mahēśvarasvayambhūbhyāṃ tathā daśarathēna cha ।
taiśchadattavarśrīmānṛṣibhiśchasamāgataiḥ ॥ 52 ॥
surarṣibhiśchakākutsthōvarānlēbhēparantapaḥ ।
satudattavaraḥprītyāvānaraiśchasamāgataḥ ॥ 53 ॥
puṣpakēnavimānēnakiṣkinaṣdhāmabhyupāgamat ।
taṅgaṅgāmpunārāsādyavasantammunisannidhau ॥ 54 ॥
avighnampuṣyayōgēnaśvōrāmandraṣṭumarhasi ।
tatassavākyairmadhurairhanumatōniśamyahṛṣṭōbharataḥkṛtāñjaliḥ ।
uvāchavāṇīmmanasaḥpraharṣaṇīñchirasyapūrṇaḥkhalumēmanōrathaḥ ॥ 55 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē ēkōnatriṃśadadhikaśatatamassargaḥ ॥