śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha tṛtīyassargaḥ ।
sa lambaśikharē lambē lambatōyadasannibhē ।
sattvamāsthāya mēdhāvī hanumān mārutātmajaḥ ॥ 1 ॥
niśi laṅkāṃ mahāsattvō vivēśa kapikuñjaraḥ ।
ramyakānanatōyāḍhyāṃ purīṃ rāvaṇapālitām ॥ 2 ॥
śāradāmbudharaprakhyairbhavanairupaśōbhitām ।
sāgarōpamanirghōṣāṃ sāgarānilasēvitām ॥ 3 ॥
supuṣṭabalasampuṣṭāṃ yathaiva viṭapāvatīm ।
chārutōraṇaniryūhāṃ pāṇḍuradvāratōraṇām ॥ 4 ॥
bhujagācharitāṃ guptāṃ śubhāṃ bhōgavatīmiva ।
tāṃ sa vidyudghanākīrṇāṃ jyōtirmārganiṣēvitām ॥ 5 ॥
mandamārutasañchārāṃ yathēndrasyāmarāvatīm ।
śātakumbhēna mahatā prākārēṇābhisaṃvṛtām ॥ 6 ॥
kiṅkiṇījālaghōṣābhiḥ patākābhiralaṅkṛtām ।
āsādya sahasā hṛṣṭaḥ prākāramabhipēdivān ॥ 7 ॥
vismayāviṣṭahṛdayaḥ purīmālōkya sarvataḥ ।
jāmbūnadamayairdvārairvaiḍūryakṛtavēdikaiḥ ॥ 8 ॥
vajrasphaṭikamuktābhirmaṇikuṭṭimabhūṣitaiḥ ।
taptahāṭakaniryūhai rājatāmalapāṇḍuraiḥ ॥ 9 ॥
vaiḍhūryakṛtasōpānaiḥ sphāṭikāntarapāṃsubhiḥ ।
chārusañjavanōpētaiḥ khamivōtpatitaiḥ śubhaiḥ ॥ 10 ॥
krauñchabarhiṇasaṅghuṣṭaiḥ rājahaṃsa niṣēvitaiḥ ।
tūryābharaṇanirghōṣaiḥ sarvataḥ pratināditām ॥ 11 ॥
vasvaukasārāpratimāṃ tāṃ vīkṣya nagarīṃ tataḥ ।
khamivōtpatituṃ kāmāṃ jaharṣa hanumān kapiḥ ॥ 12 ॥
tāṃ samīkṣya purīṃ ramyāṃ rākṣasādhipatēḥ śubhām ।
anuttamāmṛddhiyutāṃ chintayāmāsa vīryavān ॥ 13 ॥
nēyamanyēna nagarī śakyā dharṣayituṃ balāt ।
rakṣitā rāvaṇabalairudyatāyudhadhāribhiḥ ॥ 14 ॥
kumudāṅgadayōrvāpi suṣēṇasya mahākapēḥ ।
prasiddhēyaṃ bhavēdbhūmirmaindadvividayōrapi ॥ 15 ॥
vivasvatastanūjasya harēścha kuśaparvaṇaḥ ।
ṛkṣasya kētumālasya mama chaiva gatirbhavēt ॥ 16 ॥
samīkṣya tu mahābāhū rāghavasya parākramam ।
lakṣmaṇasya cha vikrāntamabhavat prītimān kapiḥ ॥ 17 ॥
tāṃ ratnavasanōpētāṃ kōṣṭhāgārāvataṃsakām ।
yantrāgārastanīmṛddhāṃ pramadāmiva bhūṣitām ॥ 18 ॥
tāṃ naṣṭatimirāṃ dīptairbhāsvaraiścha mahāgṛhaiḥ ।
nagarīṃ rākṣasēndrasya sa dadarśa mahākapiḥ ॥ 19 ॥
tha sā hariśārdūlaṃ praviśantaṃ mahābalam ।
nagarī svēna rūpēṇa dadarśa pavanātmajam ॥ 20 ॥
sā taṃ harivaraṃ dṛṣṭvā laṅkā rāvaṇapālitā ।
svayamēvōtthitā tatra vikṛtānanadarśanā ॥ 21 ॥
purastātkapivaryasya vāyusūnōratiṣṭhata ।
muñchamānā mahānādamabravītpavanātmajam ॥ 22 ॥
kastvaṃ kēna cha kāryēṇa iha prāptō vanālaya ।
kathayasvēha yattattvaṃ yāvatprāṇā dharanti tē ॥ 23 ॥
na śakyaṃ khalviyaṃ laṅkā pravēṣṭuṃ vānara tvayā ।
rakṣitā rāvaṇabalairabhiguptā samantataḥ ॥ 24 ॥
atha tāmabravīdvīrō hanumānagrataḥ sthitām ।
kathayiṣyāmi tē tattvaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛchChasi ॥ 25 ॥
kā tvaṃ virūpanayanā puradvārē'vatiṣṭhasi ।
kimarthaṃ chāpi māṃ ruddhvā nirbhartsayasi dāruṇā ॥ 26 ॥
hanumadvachanaṃ śrutvā laṅkā sā kāmarūpiṇī ।
uvācha vachanaṃ kruddhā paruṣaṃ pavanātmajam ॥ 27 ॥
ahaṃ rākṣasarājasya rāvaṇasya mahātmanaḥ ।
ājñāpratīkṣā durdharṣā rakṣāmi nagarīmimām ॥ 28 ॥
na śakyā māmavajñāya pravēṣṭuṃ nagarī tvayā ।
adya prāṇaiḥ parityaktaḥ svapsyasē nihatō mayā ॥ 29 ॥
ahaṃ hi nagarī laṅkā svayamēva plavaṅgama ।
sarvataḥ parirakṣāmi hyētattē kathitaṃ mayā ॥ 30 ॥
laṅkāyā vachanaṃ śrutvā hanumān mārutātmajaḥ ।
yatnavānsa hariśrēṣṭhaḥ sthitaśśaila ivāparaḥ ॥ 31 ॥
sa tāṃ strīrūpavikṛtāṃ dṛṣṭavā vānarapuṅgavaḥ ।
ābabhāṣē'tha mēdhāvī sattvavān plavagarṣabhaḥ ॥ 32 ॥
drakṣyāmi nagarīṃ laṅkāṃ sāṭṭaprākāratōraṇām ।
nirviśaṅkamimaṃlōkaṃ paśyantyāstavasāmpratam ।
ityarthamiha samprāptaḥ paraṃ kautūhalaṃ hi mē ॥ 33 ॥
vanānyupavanānīha laṅkāyāḥ kānanāni cha ।
sarvatō gṛhamukhyāni draṣṭumāgamanaṃ hi mē ॥ 34 ॥
tasya tadvachanaṃ śrutvā laṅkā sā kāmarūpiṇī ।
bhūya ēva punarvākyaṃ babhāṣē paruṣākṣaram ॥ 35 ॥
māmanirjitya durbuddhē rākṣasēśvarapālitām ।
na śakyamadya tē draṣṭuṃ purīyaṃ vānarādhama ॥ 36 ॥
tataḥ sa kapiśārdūlastāmuvācha niśācharīm ।
dṛṣṭvā purīmimāṃ bhadrē punaryāsyē yathāgatam ॥ 37 ॥
tataḥ kṛtvā mahānādaṃ sā vai laṅkā bhayāvaham ।
talēna vānaraśrēṣṭhaṃ tāḍayāmāsa vēgitā ॥ 38 ॥
tataḥ sa kapiśārdūlō laṅkayā tāḍitō bhṛśam ।
nanāda sumahānādaṃ vīryavān pavanātmajaḥ ॥ 39 ॥
tataḥ saṃvartayāmāsa vāmahastasya sō'ṅgulīḥ ।
muṣṭinā''bhijaghānaināṃ hanumān krōdhamūrChitaḥ ॥ 40 ॥
strī chēti manyamānēna nātikrōdhaḥ svayaṃ kṛtaḥ ।
sā tu tēna prahārēṇa vihvalāṅgī niśācharī ॥ 41 ॥
papāta sahasā bhūmau vikṛtānanadarśanā ।
tatastu hanumān prājñastāṃ dṛṣṭvā vinipātitām ॥ 42 ॥
kṛpāṃ chakāra tējasvī manyamānaḥ striyaṃ tu tām ।
tatō vai bhṛśasaṃvignā laṅkā sā gadgadākṣaram ॥ 43 ॥
uvāchāgarvitaṃ vākyaṃ hanūmantaṃ plavaṅgamam ।
prasīda sumahābāhō trāyasva harisattama ॥ 44 ॥
samayē saumya tiṣṭhanti sattvavantō mahābalāḥ ।
ahaṃ tu nagarī laṅkā svayamēva plavaṅgama ॥ 45 ॥
nirjitāhaṃ tvayā vīra vikramēṇa mahābala ।
idaṃ tu tathyaṃ śṛṇu vai bruvantyā mē harīśvara ॥ 46 ॥
svayambhuvā purā dattaṃ varadānaṃ yathā mama ।
yadā tvāṃ vānaraḥ kaśchidvikramādvaśamānayēt ॥ 47 ॥
tadā tvayā hi vijñēyaṃ rakṣasāṃ bhayamāgatam ।
sa hi mē samayaḥ saumya prāptō'dya tava darśanāt ॥ 48 ॥
svayambhū vihitaḥ satyō na tasyāsti vyatikramaḥ ।
sītānimittaṃ rājñastu rāvaṇasya durātmanaḥ ॥ 49 ॥
rakṣasāṃ chaiva sarvēṣāṃ vināśaḥ samupāgataḥ ।
tatpraviśya hariśrēṣṭha purīṃ rāvaṇapālitām ॥ 50 ॥
vidhatsva sarvakāryāṇi yāni yānīha vāñChasi ।
praviśya śāpōpahatāṃ harīśvara śubhāṃ purīṃ rākṣasamukhyapālitām ।
yadṛchChayā tvaṃ janakātmajāṃ satīṃ vimārga sarvatra gatō yathāsukham ॥ 51 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē tṛtīyassargaḥ ॥