śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha saptasaptatitamassargaḥ ।
tatō daśāhē'tigatē kṛtaśauchō nṛpātmajaḥ ।
dvādaśē'hani samprāptē śrāddhakarmāṇyakārayat ॥ 1 ॥
brāhmaṇēbhyō dadau ratnaṃ dhanamannaṃ cha puṣkalam ।
vāsāṃsi cha mahārhāṇi ratnāni vividhāni cha ॥ 2 ॥
bāstikaṃ bahu śuklaṃ cha gāśchāpi śataśastathā ।
dāsīdāsaṃ cha yānaṃ cha vēśmāni sumahānti cha ॥ 3 ॥
brāhmaṇēbhyō dadau putrō rājñastasyaurdhvadaihikam ।
tataḥ prabhātasamayē divasē'tha trayōdaśē ॥ 4 ॥
vilalāpa mahābāhurbharata śśōkamūrChitaḥ ।
śabdāpihitakaṇṭhastu śōdhanārthamupāgataḥ ॥ 5 ॥
chitāmūlē piturvākyamidamāha suduḥkhitaḥ ।
tāta yasminnisṛṣṭō'haṃ tvayā bhrātari rāghavē ॥ 6 ॥
tasminvanaṃ pravrajitē śūnyē tyaktō'smyahaṃ tvayā ।
yasyā gatiranāthāyāḥ putraḥ pravājitō vanam ।
tāmambāṃ tāta kausalyāṃ tyaktvā tvaṃ kva gatō nṛpa ॥ 7 ॥
dṛṣṭvā bhasmāruṇaṃ tachcha dagdhāsthi sthānamaṇḍalam ॥ 8 ॥
pitu śśarīranirvāṇaṃ niṣṭananviṣasāda saḥ ।
sa tu dṛṣṭvā rudan dīnaḥ papāta dharaṇītalē ॥ 9 ॥
utthāpyamānaśśakrasya yantradhvaja iva chyutaḥ ।
abhipētustatassarvē tasyāmātyāśśuchivratam ॥ 10 ॥
antakālē nipatitaṃ yayātimṛṣayō yathā ।
śatrughna śchāpi bharataṃ dṛṣṭvā śōkaṃ pariplutaḥ ॥ 11 ॥
visañjñō nyapatadbhūmau bhūmipālamanusmaran ।
unmatta iva niśchētā vilalāpa suduḥkhitaḥ ॥ 12 ॥
smṛtvā piturguṇāṅgāni tāni tāni tathā tathā ।
mantharāprabhavastīvraḥ kaikēyīgrāhasaṅkulaḥ ॥ 13 ॥
varadānamayō'kṣōbhyō'mañjayachChōkasāgaraḥ ।
sukumāraṃ cha bālaṃ cha satataṃ lālitaṃ tvayā ॥ 14 ॥
kva tāta bharataṃ hitvā vilapantaṃ gatō bhavān ।
nanu bhōjyēṣu pānēṣu vastrēṣvābharaṇēṣu cha ॥ 15 ॥
pravārayasi nassarvān tannaḥ kō'nyaḥ kariṣyati ।
avadāraṇakālē tu pṛthivī nāvadīryatē ॥ 16 ॥
yā vihīnā tvayā rājñā dharmajñēna mahātmanā ।
pitari svargamāpannē rāmē chāraṇyamāśritē ॥ 17 ॥
kiṃ mē jīvitasāmarthyaṃ pravēkṣyāmi hutāśanam ।
hīnō bhrātrā cha pitrā cha śūnyāmikṣvākupālitām ॥ 18 ॥
ayōdhyāṃ na pravēkṣyāmi pravēkṣyāmi tapōvanam ।
tayōrvilapitaṃ śrutvā vyasanaṃ chānvavēkṣya tat ॥ 19 ॥
bhṛśamārtatarā bhūyassarvaēvānugāminaḥ ।
tatō viṣaṇṇau śrāntau cha śatrughnabharatāvubhau ॥ 20 ॥
dharaṇyāṃ saṃvyavēṣṭētāṃ bhagnaśṛṅgāvivarṣabhau ।
tataḥ prakṛtimānvaidyaḥ piturēṣāṃ purōhitaḥ ॥ 21 ॥
vasiṣṭhō bharataṃ vākyamutthāpya tamuvācha ha ।
trayōdaśō'yaṃ divasaḥ piturvṛttasya tē vibhō ॥ 22 ॥
sāvaśēṣāsthinichayē kimiha tvaṃ vilambhasē ।
trīṇi dvandvāni bhūtēṣu pravṛttānyaviśēṣataḥ ॥ 23 ॥
tēṣu chāparihāryēṣu naivaṃ bhavitumarhasi ।
sumantraśchāpi śatrughnamutthāpyābhiprasādya cha ॥ 24 ॥
śrāvayāmāsa tattvajña ssarvabhūtabhavābhavam ।
utthitau cha naravyāghrau prakāśētē yaśasvinau ॥ 25 ॥
varṣātapapariklinau pṛthagindradhvajāviva ।
aśrūṇi parimṛdnantau raktākṣau dīnabhāṣiṇau ।
amātyāstvarayanti sma tanayau chāparāḥ kriyāḥ ॥ 26 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē saptasaptatitamassargaḥ ॥