View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 5.39 Sundara Kanda - Sarga 39

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha ēkōnachatvāriṃśassargaḥ ।

maṇiṃ dattvā tataḥ sītā hanūmantamathābravīt ।
abhijñānamabhijñātamētadrāmasya tattvataḥ ॥ 1 ॥

maṇiṃ tu dṛṣṭvā rāmō vai trayāṇāṃ saṃsmariṣyati ।
vīrō jananyā mama cha rājñō daśarathasya cha ॥ 2 ॥

sa bhūyastvaṃ samutsāhē chōditō harisattama ।
asminkāryasamārambhē prachintaya yaduttaram ॥ 3 ॥

tvamasminkāryaniryōgē pramāṇaṃ harisattama ।
hanumanyatnamāsthāya duḥkhakṣayakarō bhava ॥ 4 ॥

tasya chintayatō yatnō duḥkhakṣayakarō bhavēt ।
sa tathēti pratijñāya mārutirbhīmavikramaḥ ॥ 5 ॥

śirasā vandhya vaidēhīṃ gamanāyōpachakramē ।
jñātvā samprasthitaṃ dēvī vānaraṃ mārutātmajam ॥ 6 ॥

bāṣpagadgadayā vāchā maithilī vākyamabravīt ।
kuśalaṃ hanumanbrūyāḥ sahitau rāmalakṣmaṇau ॥ 7 ॥

sugrīvaṃ cha sahāmātyaṃ vṛddhān sarvāṃścha vānarān ।
brūyāstvaṃ vānaraśrēṣṭha kuśalaṃ dharmasaṃhitam ॥ 8 ॥

yathā sa cha mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ ।
asmāddhuḥkhāmbusaṃrōdhāttvaṃ samādhātumarhasi ॥ 9 ॥

jīvantīṃ māṃ yathā rāmaḥ sambhāvayati kīrtimān ।
tattathā hanumanvāchyaṃ vāchā dharmamavāpnuhi ॥ 10 ॥

nityamutsāhayuktāścha vāchaśrutvā tvayēritāḥ ।
vardhiṣyatē dāśarathēḥ pauruṣaṃ madavāptayē ॥ 11 ॥

matsandēśayutā vāchastvattaśśrutvā cha rāghavaḥ ।
parākramavidhiṃ vīrō vidhivatsaṃvidhāsyati ॥ 12 ॥

sītāyā vachanaṃ śrutvā hanumānmārutātmajaḥ ।
śirasyañjalimādhāya vākyamuttaramabravīt ॥ 13 ॥

kṣipramēṣyati kākutsthō hāryṛkṣapravarairvṛtaḥ ।
yastē yudhi vijityārīnśōkaṃ vyapanayiṣyati ॥ 14 ॥

na hi paśyāmi martyēṣu nāsurēṣu surēṣu vā ।
yastasya kṣipatō bāṇānsthātumutsahatē'grataḥ ॥ 15 ॥

apyarkamapi parjanyamapi vaivasvataṃ yamam ।
sa hi sōḍhuṃ raṇē śaktastava hētōrviśēṣataḥ ॥ 16 ॥

sa hi sāgaraparyantāṃ mahīṃ śāsitumīhati ।
tvannimittō hi rāmasya jayō janakanandini ॥ 17 ॥

tasya tadvachanaṃ śrutvā samyaksatyaṃ subhāṣitam ।
jānakī bahumēnē'tha vachanaṃ chēdamabravīt ॥ 18 ॥

tatastaṃ prasthitaṃ sītā vīkṣamāṇā punaḥ punaḥ ।
bhartṛsnēhānvitaṃ vākyaṃ sauhārdādanumānayat ॥ 19 ॥

yadi vā manyasē vīra vasaikāhamarindama ।
kasmiṃśchitsaṃvṛtē dēśē viśrāntaḥśvō gamiṣyasi ॥ 20 ॥

mama chēdalpabhāgyāyā sānnidhyāttava vānara ।
asya śōkasya mahatō muhūrtaṃ mōkṣaṇaṃ bhavēt ॥ 21 ॥

gatē hi hariśārdūla punarāgamanāya tu ।
prāṇānāmapi sandēhō mama syānnātra saṃśayaḥ ॥ 22 ॥

tavādarśanajaḥ śōkō bhūyō māṃ paritāpayēt ।
duḥkhāddhuḥkhaparāmṛṣṭāṃ dīpayanniva vānara ॥ 23 ॥

ayaṃ cha vīra sandēhastiṣṭhatīva mamāgrataḥ ।
sumahāṃstvatsahāyēṣu haryṛkṣēṣu harīśvaraḥ ॥ 24 ॥

kathaṃ nu khalu duṣpāraṃ tariṣyanti mahōdadhim ।
tāni haryṛkṣasainyāni tau vā naravarātmajau ॥ 25 ॥

trayāṇāmēva bhūtānāṃ sāgarasyāsya laṅghanē ।
śaktissyādvainatēyasya tava vā mārutasya vā ॥ 26 ॥

tadasminkāryaniryōgē vīraivaṃ duratikramē ।
kiṃ paśyasi samādhānaṃ tvaṃ hi kāryavidāṃ varaḥ ॥ 27 ॥

kāmamasya tvamēvaikaḥ kāryasya parisādhanē ।
paryāptaḥ paravīraghna yaśasyastē phalōdayaḥ ॥ 28 ॥

balaissamagrairyadi māṃ rāvaṇaṃ jitya saṃyugē ।
vijayī svapuraṃ yāyāttattasya sadṛśaṃ bhavēt ॥ 29 ॥

śaraistu saṅkulāṃ kṛtvā laṅkāṃ parabalārdanaḥ ।
māṃ nayēdyadi kākutsthaḥ tattasya sadṛśaṃ bhavēt ॥ 30 ॥

tadyathā tasya vikrāntamanurūpaṃ mahātmanaḥ ।
bhavēdāhavaśūrasya tathā tvamupapādaya ॥ 31 ॥

tadarthōpahitaṃ vākyaṃ praśritaṃ hētusaṃhitam ।
niśamya hanumānśēṣaṃ vākyamuttaramabravīt ॥ 32 ॥

dēvi haryṛkṣasainyānāmīśvaraḥ plavatāṃ varaḥ ।
sugrīvassattvasampannastavārthē kṛtaniśchayaḥ ॥ 33 ॥

sa vānarasahasrāṇāṃ kōṭībhirabhisaṃvṛtaḥ ।
kṣipramēṣyati vaidēhi rākṣasānāṃ nibarhaṇaḥ ॥ 34 ॥

tasya vikramasampannāssattvavantō mahābalāḥ ।
manassaṅkalpasampātā nidēśē harayaḥ sthitāḥ ॥ 35 ॥

yēṣāṃ nōpari nādhastānna tiryaksajjatē gatiḥ ।
na cha karmasu sīdanti mahatsvamitatējasaḥ ॥ 36 ॥

asakṛttairmahōtsāhaissasāgaradharādharā ।
pradakṣiṇīkṛtā bhūmirvāyumārgānusāribhiḥ ॥ 37 ॥

madviśiṣṭāścha tulyāścha santi tatra vanaukasaḥ ।
mattaḥ pratyavaraḥ kaśchinnāsti sugrīvasannidhau ॥ 38 ॥

ahaṃ tāvadiha prāptaḥ kiṃ punastē mahābalāḥ ।
na hi prakṛṣṭāḥ prēṣyantē prēṣyantē hītarē janāḥ ॥ 39 ॥

tadalaṃ paritāpēna dēvi śōkō vyapaitu tē ।
ēkōtpātēna tē laṅkāmēṣyanti hariyūthapāḥ ॥ 40 ॥

mama pṛṣṭhagatau tau cha chandrasūryāvivōditau ।
tvatsakāśaṃ mahāsattvau nṛsiṃhāvāgamiṣyataḥ ॥ 41 ॥

tatō vīrau naravarau sahitau rāmalakṣmaṇau ।
āgamya nagarīṃ laṅkāṃ sāyakairvidhamiṣyataḥ ॥ 42 ॥

sagaṇaṃ rāvaṇaṃ hattvā rāghavō raghunandanaḥ ।
tvāmādāya varārōhē svapurīṃ pratiyāsyati ॥ 43 ॥

tadāśvasihi bhadraṃ tē bhava tvaṃ kālakāṅkṣiṇī ।
nachirāddrakṣyasē rāmaṃ prajvalantamivānalam ॥ 44 ॥

nihatē rākṣasēndrē'sminsaputrāmātyabāndhavē ।
tvaṃ samēṣvasi rāmēṇa śaśāṅkēnēva rōhiṇī ॥ 45 ॥

kṣipraṃ tvaṃ dēvi śōkasya pāraṃ yāsyasi maithili ।
rāvaṇaṃ chaiva rāmēṇa nihataṃ drakṣyasē'chirāt ॥ 46 ॥

ēvamāśvāsya vaidēhīṃ hanumānmārutātmajaḥ ।
gamanāya matiṃ kṛtvā vaidēhīṃ punarabravīt ॥ 47 ॥

tamarighnaṃ kṛtātmānaṃ kṣipraṃ drakṣyasi rāghavam ।
lakṣmaṇaṃ cha dhanuṣpāṇiṃ laṅkādvāramupāgatam ॥ 48 ॥

nakhadaṃṣṭrāyudhānvīrānsimhaśārdūlavikramān ।
vānarānvāraṇēndrābhānkṣipraṃ drakṣyasi saṅgatān ॥ 49 ॥

śailāmbudanikāśānāṃ laṅkāmalayasānuṣu ।
nardatāṃ kapimukhyānāmāryē yūdhānyanēkaśaḥ ॥ 50 ॥

sa tu marmaṇi ghōrēṇa tāḍitō manmathēṣuṇā ।
na śarma labhatē rāmassiṃhārdhita iva dvipaḥ ॥ 51 ॥

mā rudō dēvi śōkēna mābhūttē manasō'priyam ।
śachīva patyā śakrēṇa bhartrā nāthavatī hyasi ॥ 52 ॥

rāmādviśiṣṭaḥ kō'nyō'sti kaśchitsaumitriṇā samaḥ ।
agnimārutakalpau tau bhrātarau tava saṃśrayau ॥ 53 ॥

nāsmiṃśchiraṃ vatsyasi dēvi dēśē rakṣōgaṇairadhyuṣitē'tiraudrē ।
na tē chirādāmagamanaṃ priyasya kṣamasva matsaṅgamakālamātram ॥ 54 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē ēkōnachatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: