View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.12 Kishkindha Kanda - Sarga 12

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha dvādaśassargaḥ ।

ētachcha vachanaṃ śrutvā sugrīvēṇa subhāṣitam ।
pratyayārthaṃ mahātējā rāmō jagrāha kārmukam ॥ 1 ॥

sa gṛhītvā dhanurghōraṃ śaramēkaṃ cha mānadaḥ ।
sālamuddiśya chikṣēpa jyāsvanaiḥ pūrayandiśaḥ ॥ 2 ॥

sa visṛṣṭō balavatā bāṇassvarṇapariṣkṛtaḥ ।
bhittvā sālān giriprasthaṃ sapta bhūmiṃ vivēśa ha ॥ 3 ॥

praviṣṭaścha muhūrtēna dharāṃ bhittvā mahājavaḥ ।
niṣpatya cha punastūrṇaṃ svatūṇīṃ pravivēśa ha ॥ 4 ॥

tāndṛṣṭvā sapta nirbhinnānsālānvānarapuṅgavaḥ ।
rāmasya śaravēgēna vismayaṃ paramaṃ gataḥ ॥ 5 ॥

sa mūrdhnā nyapatadabhmau pralambīkṛtabhūṣaṇaḥ ।
sugrīvaḥ paramaprītō rāghavāya kṛtāñjaliḥ ॥ 6 ॥

idaṃ chōvācha dharmajñaṃ karmaṇā tēna harṣitaḥ ।
rāmaṃ sarvāstraviduṣāṃ śrēṣṭhaṃ śūramavasthitam ॥ 7 ॥

sēndrānapi surānsarvāṃstvaṃ bāṇaiḥ puruṣarṣabha ।
samarthassamarē hantuṃ kiṃ puna rvālinaṃ prabhō ॥ 8 ॥

yēna saptamahāsālā girirbhūmiścha dāritāḥ ।
bāṇēnaikēna kākutstha sthātā tē kō raṇāgrataḥ ॥ 9 ॥

adya mē vigataśśōkaḥ prītiradya parā mama ।
suhṛdaṃ tvāṃ samāsādya mahēndravaruṇōpamam ॥ 10 ॥

tamadyaiva priyārthaṃ mē vairiṇaṃ bhrātṛrūpiṇam ।
vālinaṃ jahi kākutstha mayā baddhō'yamañjaliḥ ॥ 11 ॥

tatō rāmaḥ pariṣvajya sugrīvaṃ priyadarśanam ।
pratyuvācha mahāprājñō lakṣmaṇānugataṃ vachaḥ ॥ 12 ॥

asmādgachChēma kiṣkindhāṃ kṣipraṃ gachCha tvamagrataḥ ।
gatvā chāhvaya sugrīva vālinaṃ bhrātṛgandhinam ॥ 13 ॥

sarvē tē tvaritaṃ gatvā kiṣkindhāṃ vālinaḥ purīm ।
vṛkṣairātmānamāvṛtya vyatiṣṭhangahanē vanē ॥ 14 ॥

sugrīvō vyanadadghōraṃ vālinō''hvānakāraṇāt ।
gāḍhaṃ parihitō vēgānnādairbhindannivāmbaram ॥ 15 ॥

taṃ śrutvā ninadaṃ bhrātuḥ kruddhō vālī mahābalaḥ ।
niśchakrāma susaṃrabdhō bhāskarō'stataṭādiva ॥ 16 ॥

tatassutumulaṃ yuddhaṃ vālisugrīvayōrabhūt ।
gaganē grahayōrghōraṃ budhāṅgārakayōriva ॥ 17 ॥

talairaśanikalpaiścha vajrakalpaiścha muṣṭibhiḥ ।
jaghnatussamarē'nyōnyaṃ bhrātarau krōdhamūrChitau ॥ 18 ॥

tatō rāmō dhanuṣpāṇistāvubhau samudīkṣyatu ।
anyōnyasadṛśau vīrāvubhau dēvāvivāśvinau ॥ 19 ॥

yannāvagachChatsugrīvaṃ vālinaṃ vāpi rāghavaḥ ।
tatō na kṛtavānbuddhiṃ mōktumantakaraṃ śaram ॥ 20 ॥

ētasminnantarē bhagnassugrīvastēna vālinā ।
apaśyanrāghavaṃ nāthamṛśyamūkaṃ pradudruvē ॥ 21 ॥

klāntō rudhirasiktāṅgaḥ prahārairjarjharīkṛtaḥ ।
vālinā'bhidrutaḥ krōdhātpravivēśa mahāvanam ॥ 22 ॥

taṃ praviṣṭaṃ vanaṃ dṛṣṭvā vālī śāpabhayārditaḥ ।
muktō hyasi tvamityuktvā sa nivṛttō mahādyutiḥ ॥ 23 ॥

rāghavō'si saha bhrātrā saha chaiva hanūmatā ।
tadēva vanamāgachChatsugrīvō yatra vānaraḥ ॥ 24 ॥

taṃ samīkṣyāgataṃ rāmaṃ sugrīvassahalakṣmaṇam ।
hrīmāndīnamuvāchēdaṃ vasudhāmavalōkayan ॥ 25 ॥

āhvayasvēti māmuktvā darśayitvā cha vikramam ।
vairiṇā ghātayitvā cha kimidānīṃ tvayā kṛtam ॥ 26 ॥

tāmēna vēlāṃ vaktavyaṃ tvayā rāghava tattvataḥ ।
vālinaṃ na nihanmīti tatō nāhamitō vrajē ॥ 27 ॥

tasya chaivaṃ bruvāṇasya sugrīvasya mahātmanaḥ ।
karuṇaṃ dīnayā vāchā rāghavaḥ punarabravīt ॥ 28 ॥

sugrīva śrūyātāṃ tāta krōdhaścha vyapanīyatām ।
kāraṇaṃ yēna bāṇō'yaṃ na mayā sa visarjitaḥ ॥ 29 ॥

alaṅkārēṇa vēṣēṇa pramāṇēna gatēna cha ।
tvaṃ cha sugrīva vālī cha sadṛśau sthaḥ parasparam ॥ 30 ॥

svarēṇa varchasā chaiva prēkṣitēna cha vānara ।
vikramēṇa cha vākyaiścha vyaktiṃ vāṃ nōpalakṣayē ॥ 31 ॥

tatō'haṃ rūpasādṛśyānmōhitō vānarōttama ।
nōtsṛjāmi mahāvēgaṃ śaraṃ śatrunibarhaṇam ॥ 32 ॥

jīvitāntakaraṃ ghōraṃ sādṛśyāttu viśaṅkitaḥ ।
mūlaghātō na nau syāddhi dvayōrapi kṛtō mayā ॥ 33 ॥

tvayi vīrē vipannē hi ajñānāllāghavānmayā ।
mauḍhyaṃ cha mama bālyaṃ cha khyāpitaṃ syātkapīśvara ॥ 34 ॥

dattābhayavadhō nāma pātakaṃ mahaduchyatē ।
ahaṃ cha lakṣmaṇaśchaiva sītā cha varavarṇinī ॥ 35 ॥

tvadadhīnā vayaṃ sarvē vanē'smin śaraṇaṃ bhavān ।
tasmādyudhyasva bhūyastvaṃ mā mā śaṅkēścha vānara ॥ 36 ॥

ētanmuhūrtē sugrīva paśya vālinamāhavē ।
nirastamiṣuṇaikēna vēṣṭamānaṃ mahītalē ॥ 37 ॥

abhijñānaṃ kuruṣva tvamātmanō vānarēśvara ।
yēna tvāmabhijānīyāṃ dvandvayuddhamupāgatam ॥ 38 ॥

gajapuṣpīmimāṃ phullāmutpāṭya śubhalakṣaṇām ।
kuru lakṣmaṇa kaṇṭhē'sya sugrīvasya mahātmanaḥ ॥ 39 ॥

tatō giritaṭē jātāmutpāṭya kusumākulām ।
lakṣmaṇō gajapuṣpīṃ tāṃ tasya kaṇṭhē vyasarjayat ॥ 40 ॥

sa tayā śuśubhē śrīmān latayā kaṇṭhasaktayā ।
mālayēva balākānāṃ sasandhya iva tōyadaḥ ॥ 41 ॥

vibhrājamānō vapuṣā rāmavākyasamāhitaḥ ।
jagāma saha rāmēṇa kiṣkinthāṃ vālipālitām ॥ 42 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē dvādaśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: